Wyrok WSA w Warszawie z 10 marca 2004 r., III SA 1663/02

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 26 lutego 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi A. K., J. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o podatku dochodowym od osób fizycznych 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. Zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżących kwotę [...] złotych ([...] i trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA H. Kamińska, Sędziowie NSA (del.) B. Dauter, B. Lubiński (spr.)
R. Powojski protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną do Sądu decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. K. i J. M. od decyzji Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w L. z dnia [...] maja 2001r. Nr [...] uchylającej w części decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] lipca 2000r. Nr [...] i określającej podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998r. w kwocie [...] zł oraz zaległość podatkową w tym podatku w wysokości [...] zł Minister Finansów utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że J.M. prowadził w 1998r. indywidualną kancelarię adwokacką wykonując usługi prawnicze dla osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej oraz na rzecz ludności.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) źródłem przychodów z tej działalności jest prowadzenie działalności gospodarczej w ramach wykonywania wolnego zawodu.

Stosownie do art. 14 ust. 1 powołanej ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Uregulowania szczególne wprowadzone przepisem art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób jednoznaczny precyzują, iż do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2 nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek, a także kwot należnych, lecz nie otrzymanych, z tytułu wykonywania wolnego zawodu.

Zgodnie z tymi uregulowaniami do przychodów nie zalicza się kwot należnych lecz nie otrzymanych z tytułu wykonywania wolnego zawodu. Powyższe oznacza, że przychodami w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są wszystkie otrzymane kwoty z tytułu wykonywania wolnego zawodu, a nie kwoty należne.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż z tytułu wykonywania usług prawniczych podatnik otrzymał w 1998r. określone kwoty, które w myśl powołanych wyżej przepisów stanowią przychód z wykonywania wolnego zawodu. W tym stanie faktycznym i prawnym nie znajduje uzasadnienia zarzut opodatkowania świadczeń nie będących przychodem w rozumieniu prawa podatkowego.

Z pisma K. Spółka z o.o. z dnia [...].11.1999r., wynika, iż J. M. prowadził w 1998r. dwie sprawy podatkowe dotyczące podatku VAT za 1996 i 1997r., które nie zostały zakończone. Z tytułu prowadzenia usług prawniczych zostały wypłacone w 1998r. stronie określone kwoty. Potwierdzenie wypłaty tych kwot stanowi sporządzone przez K. Spółka z o.o. zestawienie z dnia [...].11,1999r. obrotów konta kancelarii adwokackiej J.M.

Podniósł, że nieważność decyzji ostatecznej może być stwierdzona tylko w ściśle określonych sytuacjach wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Jedną z nich jest rażące naruszenie prawa.

Decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem.

W takim postępowaniu organ rozpatruje sprawę wyłącznie w granicach określonych powołanym przepisem, co oznacza, że nie rozpatruje tej sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym.

Reasumując wskazał, że nie naruszono art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej przyjmując, że opodatkowanie świadczenia nie będącego przychodem w rozumieniu prawa podatkowego nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.

W złożonej skardze na wymienioną decyzję, skarżący wnosząc o jej uchylenie zarzucili naruszenie art. 121 § 1 oraz art. 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na:

[pic]

1. błędnym przyjęciu, iż opodatkowanie podatkiem dochodowym czegoś, co nie jest przychodem nie narusza rażąco prawa,
2. nie ustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu,
3. ponadto błędnym przyjęciu, iż art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1998r. określał co jest przychodem w sytuacji, gdy przepis powyższy określał jedynie co przychodem nie jest, co doprowadziło, zdaniem strony, do wydania w niniejszej sprawie decyzji wadliwej.

W jej uzasadnieniu strona skarżąca wskazując na uchwałę NSA oraz wyrok SN [...] podniosła, że opodatkowanie czegoś - co z mocy przepisu ustawy nie stanowi przychodu z całą pewnością rażąco narusza prawo.

Minister Finansów ograniczył się w uzasadnieniu swej decyzji do lakonicznego stwierdzenia, iż strona w odwołaniu podnosi te same argumenty, co we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej w L. Nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących kwestii nie zastosowania w przedmiotowej sprawie wytycznych Ministra Finansów, na które wskazywała strona zarówno we wniosku jak i w odwołaniu, w myśl których zaliczka nie jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponadto Minister Finansów nie ustosunkował się do ewidentnych błędów popełnionych przy wydawaniu decyzji z dnia [...].02.2002r., a dotyczących ustalenia, iż usługa prawnicza została wykonana przez stronę w tym samym roku, w którym strona otrzymała zaliczkę - co jest nieprawdą, gdyż zgodnie z treścią materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy żadne z postępowań, za które strona otrzymała zaliczkę, nie zostało ukończone do końca 1999 roku.

Zdaniem strony skarżącej organy podatkowe nie zauważają, iż w art. 14 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określone jest jedynie to, co nie stanowi przychodu. Przychody określone są w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc co za tym idzie przepis art. 14 ust. 3 pkt 2 /w wersji obowiązującej w 1998 roku/ należy odczytać w następujący sposób "do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2 nie zalicza się kwot należnych lecz nie otrzymanych z tytułu wykonywania wolnego zawodu", a ponadto na mocy pkt 1 ust. 3 art. 14 ww. ustawy nie zalicza się do przychodów, o których mowa w ust 1 i 2, /a więc także do przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli pozarolniczej działalności gospodarczej w tym również wykonywania wolnego zawodu/ pobranych wpłat tub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Oznacza to, iż zaliczki pobrane nie podlegają opodatkowaniu także wtedy, gdy pobiera je podatnik wykonujący wolny zawód w ramach wykonywanej działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

W punkcie wyjścia należało stwierdzić, że Izba Skarbowa w L., a co wynika z treści decyzji z dnia [...] maja 2001r. Nr [...] nie miała wątpliwości, że otrzymana w miesiącu kwota w wysokości [...] zł od Spółki K. przez J. M. stanowiła zaliczkę. Z kolei kwestia zaliczek została unormowana w art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego treścią do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2 nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów w następnych okresach sprawozdawczych.

Zatem uwzględniając treść przytoczonego powyżej art. 14 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy uznać należało, iż podatnik prawidłowo uczynił nie wykazując w przychodach miesiąca lipca 1998r. kwoty [...] zł z tytułu otrzymanych zaliczek od zleceniodawcy.

Otrzymane zaliczki nie stanowiły, zgodnie z powyższym uregulowaniem, przychodu tego roku podatkowego i nie było tym samym podstaw do wliczenia ich do przychodu osiągniętego przez skarżącego w 1998r. tytułem prowadzonej działalności gospodarczej.

W konsekwencji podwyższenie przez organ podatkowy przychodu skarżącego za rok 1998 o sumę tychże zaliczek było sprzeczne z treścią powołanego przepisu art. 14 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy.

Powołanie się więc w decyzji Izby na przepis art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy, który w rozpatrywanej sprawie nie miał zastosowania oznacza, że żądanie strony o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa zasługiwało na uwzględnienie.

Z tych względów należało na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.