Uzasadnienie
Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych pismem z 17 grudnia 1999 r. wezwał F. W.-M. SA w P. do potwierdzenia salda z tytułu obowiązkowych odpisów na Fundusz na dzień 20 stycznia 1999 r. z uwzględnieniem deklaracji za okres styczeń 1994 r. do grudzień 1998 r.
Postanowieniem z 22 grudnia 1999 r. (...) wszczęto postępowanie dotyczące należnych wpłat na Fundusz zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych za okres od stycznia 1994 r. do grudnia 1996 r.
Decyzję z tego samego dnia (...) określono za ten okres wysokość zobowiązania na 20 stycznia 1997 r. z tytułu wpłat na PFRON w wysokości 49.105,63 zł oraz odsetki. W uzasadnieniu podano, że obowiązek wpłat na Fundusz jest obowiązkiem wynikającym z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. i określono zobowiązanie za wymieniony okres w kwocie 149.647,73 zł. W odwołaniu Spółka zgłaszając zarzut przedawnienia oraz naruszenia art. 123 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ wniosła o uchylenie decyzji.
Minister Pracy i Polityki Społecznej zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją (...) z 28 kwietnia 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu podał, że postępowanie rozpoczęło się 17 grudnia 1999 r. od czynności rozliczenia podmiotu oraz przesłania salda do Fabryki, a następnie na podstawie art. 165 ustawy Ordynacja podatkowa zostało wszczęte postępowanie i w konsekwencji wydana została decyzja podatkowa. Ponieważ w tym czasie istniała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału, w ocenie organu nie został naruszony wskazany art. 123 par. 1 ustawy.
Co do zarzutu przedawnienia Minister podał, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z decyzjami określającymi i termin przedawnienia wynosi 5 lat co wynika z treści art. 70 ustawy ordynacji ordynacja podatkowa, Ponadto stwierdził, że na skutek wydania z dnia 23 grudnia 1999 r. tytułu wykonawczego nastąpiła przerwa biegu przedawnienia.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie decyzji.
Podniosła, że o wszczęciu postępowania egzekucyjnego dowiedziała się 19 stycznia 2000 r.
Podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu co do uniemożliwienia jej przez organ wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego. Stwierdziła powołując się na art. 70 ustawy, że zobowiązanie wygasło za okres od stycznia do listopada 1994 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić należy, że decyzja narusza przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim mylne jest stanowisko Ministra, że strona miała możliwość wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego.
Z akt sprawy wynika, że wezwanie do potwierdzenia salda nosi datę 17 grudnia 1999 /brak wiadomości o doręczeniu tego wezwania/ zaś postanowienie o wszczęciu postępowania oraz decyzje datowane są na ten sam dzień tj. 22 grudzień 1999 r.
Skarżący nie miał możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem ani też wypowiedzieć się co do jego treści; bowiem pomimo obowiązku wynikającego z art. 123 par. 1 ustawy ordynacja podatkowa organ nie zapewnił stronie udziału w postępowaniu. "Czynny udział" strony w postępowaniu wyraża się w tym, że strona ma nie tylko prawo być obecna przy czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale również mieć wpływ na ustalenie faktycznego stanu sprawy poprzez składanie nowych dowodów czy wniosków dowodowych.
Czynny udział stron jest ponadto gwarantowany przez przepisy art. 167, art. 178-179, art. 188, art. 190, art. 240 par. 1 pkt 4 i art. 241 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Samo przesłanie wezwania do potwierdzenia salda nie należy, jak twierdzi Minister utożsamiać z wykonaniem obowiązku nałożonego na organ w art. 123 ustawy.
Reasumując wskazać należy, że w sposób nie budzący żadnych wątpliwości naruszono w toku postępowania prawo w wyniku czego uniemożliwiono podatnikowi obronę swoich interesów. Ponieważ załączony do akt sprawy materiał dowodowy uniemożliwia wypowiedzenie się co do meritum sprawy, mając na uwadze powyższe oraz wskazując na obowiązek organu do zgromadzenia całego materiału istniejącego w sprawie, umożliwiającego podjęcie decyzji, nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy w oparciu o art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono po myśli art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.