Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 19 lipca 1995 r., III SA 17/95

Teza

1. Negatywna opinia "właściwego ministra" stanowi prawną przeszkodę dla Ministra Finansów do wydania decyzji zwalniającej od podatku dochodowego /art.23 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym - Dz.U. nr 60 poz. 253 ze zm./.
2. Przy kontroli legalności decyzji Ministra Finansów Sąd nie jest uprawniony do kontroli legalności postanowienia, wydanego w trybie art. 106 Kpa, jako wydanego w innym postępowaniu przez inny organ.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Decyzją z 19.10.1994 r. Minister Finansów odmówił Spółce z o.o. "E" zwolnienia z podatku dochodowego. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Skarżąca Spółka, której jedynym wspólnikiem jest firma duńska SP, rozpoczęła działalność z 1.7.1993 r., obejmującą m.in. wytwarzanie maszyn napełniających oraz dystrybucję urządzeń i kartoników przeznaczonych do pakowania produktów mleczarskich. Wcześniej - 24.3.1993 r. - Spółka wystąpiła za pośrednictwem Ministra Przekształceń Własnościowych do Ministra Finansów o promesę zwolnienia od podatku dochodowego. Do wniosku dołączono pozytywną opinię Pełnomocnika Ministra do Spraw Restrukturyzacji Mleczarstwa przy Ministrze Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Minister Finansów decyzją z dnia 23 lipca 1993 r. wniosek uwzględnił, przyrzekając Spółce zwolnienie od podatku dochodowego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym /Dz.U. nr 60 poz. 252 ze zm./ po spełnieniu warunków określonych w promesie, w tym i wdrożenia nowych rozwiązań technologicznych.

W dniu 30.12.1993 r. Spółka wystąpiła o zwolnienie z podatku dochodowego. Wniosek ten Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej postanowieniem z 22.4.1994 r. zaopiniował negatywnie.

Z uwagi na tę opinię Minister Finansów zaskarżoną decyzją odmówił uwzględnienia wniosku Spółki. Powołał się przy tym na podniesioną w opinii okoliczność, że Spółka zajmuje się na terenie Polski przede wszystkim dystrybucją, nie podjęła działalności produkcyjnej a korzyści z rozwoju produkcji i zbytu opakowań i urządzeń pakujących, m.in. na rynek polski, pozostają za granicą. Stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym Minister Finansów może przyznać Spółce okresowe zwolnienie od podatku dochodowego po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii właściwego ministra. Brak pozytywnej opinii nie pozwala na uwzględnienie wniosku.

W skardze na powyższą decyzję Spółka "E" podniosła zarzut, naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zdaniem skarżącej - naruszony został przez Ministra Rolnictwa, w jego opinii /postanowieniu/, art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. "b" ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym, gdyż zawarte w niej zarzuty dotyczą okoliczności nie przewidzianych w tym przepisie. Spółka spełniła warunek polegający na wdrożeniu nowych rozwiązań technologicznych, który zresztą został sformułowany w formie czasownika niedokonanego /zapewni wdrożenie/ bez określenia terminu tego wdrożenia.

Uprawnienie organu administracyjnego, oparte na uznaniu administracyjnym, nie zwalnia tego organu od zbadania wszystkich okoliczności sprawy, a nie tylko niektórych. Skarżąca wskazała okoliczności, które Minister Rolnictwa pominął, co stanowi uchybienie przepisom prawa materialnego.

Natomiast naruszenia przepisów prawa procesowego dopatruje się skarżąca w braku pouczenia w postanowieniu Ministra Rolnictwa o przysługującym jej środku prawnym w postaci zażalenia /art. 106 par. 5 Kpa/. Gdyby powyższe przepisy nie zostały naruszone - decyzja, zdaniem skarżącej, byłaby inna.

Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podnosząc m.in., że prowadzenie wyłącznie działalności handlowej w zakresie dystrybucji urządzeń z importu nie może być objęte pomocą państwa w formie ulgi podatkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jak to trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z treści art. 23 ust. 1 ustawy o spółkach z udziałem zagranicznym wynika wprost, że Minister Finansów może zwolnić Spółkę od podatku dochodowego jedynie wówczas, gdy pozytywną opinię w tej kwestii wyda właściwy minister. A contrario - negatywna opinia "właściwego ministra" stanowi prawną przeszkodę dla Ministra Finansów do wydania decyzji zwalniającej od podatku dochodowego. Taki pogląd wyraził już Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 3 marca 1995 r. III SA 907/94 /nie publikowany/. Zarzuty skargi dotyczyły nie tyle zaskarżonej decyzji Ministra Finansów, co negatywnej dla skarżącego opinii Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. W związku z tym wyjaśnić należy, że Minister Finansów był związany wymienioną wyżej opinią, będącą postanowieniem, o którym mowa w art. 106 par. 5 Kpa. Jednakże - wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi, opartemu zapewne na błędnym pouczeniu zamieszczonym w postanowieniu /opinii pozytywnej/ Ministra Przekształceń Własnościowych z dnia 18 czerwca 1994 r., na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej nie przysługuje zażalenie. Wynika to z art. 127 par. 3 w zw. z art. 140 Kpa. Możliwe jest jedynie wystąpienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, z której to możliwości skarżąca Spółka zresztą skorzystała, o czym świadczy jej pismo z 4.5.1994 r. adresowane do Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, które - jak wynika z uzyskanej odpowiedzi z 10.8.1994 r. - nie doprowadziło do zmiany stanowiska ministra.

Przy kontroli legalności decyzji Ministra Finansów Sąd nie jest uprawniony do kontroli legalności postanowienia, wydanego w trybie art. 106 Kpa, jako wydanego w innym postępowaniu przez inny organ.

Te postanowienia nie zostały objęte wykazem podlegających zaskarżeniu do NSA postanowień wyczerpująco wymienionych w art. 196 par. 3 Kpa /tzw. enumeracja pozytywna/.

Stąd też podniesione przez skarżącą w stosunku do negatywnej opinii właściwego ministra zarzuty nie mogły być przez Sąd, w obecnym stanie prawnym, rozważane.

Reasumując - stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a tym samym skargę - jako bezzasadną - Sąd oddalił /art. 207 par. 5 Kpa/.