Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą)z 1 czerwca 1994 r., sygn. akt III SA 1734/93

Tezy

1. Art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./, który stanowi podstawę orzekania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych jest przepisem opartym na tzw. uznaniu administracyjnym. W wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych zaległości podatkowe mogą być umorzone w całości lub części. Oznacza to, że jeżeli wystąpią pewnego rodzaju zdarzenia lub okoliczności nadzwyczajne, organ administracji państwowej może ale nie musi umorzyć zaległości podatkowe.

Przepis ten ma charakter pewnego wentylu bezpieczeństwa dającego możliwość uwzględnienia sytuacji nadzwyczajnych, których nie uwzględniły przepisy prawa regulujące powstanie obowiązku podatkowego w danym podatku. Przepisy o tego rodzaju konstrukcji praktycznie uchylają się od kontroli legalności /sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny/, ponieważ decyzja negatywna nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wypadki gospodarczo lub społecznie uzasadnione wystąpiły lub też gdy nie wystąpiły. W pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi /Kodeks postępowania administracyjnego/.

2. Podatek od środków transportowych jest daniną o charakterze publicznym i powszechnym. Rozważenie czy w konkretnej sytuacji zachodzą względy społecznie uzasadnione mające stanowić o umorzeniu zaległości podatkowych w tym podatku wymaga odwołania się do porównania sytuacji ubiegającego się o tego rodzaju ulgę podatkową z sytuacją przeciętnego podatnika tego podatku.