Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 26 lutego 2001 r., III SA 19/00

Sprawa

sprawy ze skargi "AC-P." Spółka z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w W. w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie odsetek od zaległości podatkowych - oddala skargę.

Teza

Organem właściwym do rozpoznania odwołania jest organ wyższego stopnia nad organem rozpoznającym sprawę w I instancji, czyli w konkretnej sprawie Izba Skarbowa /art. 220 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przy pomocy odwołania sprawa podatkowa jest przenoszona w obręb kompetencji organu wyższego stopnia. Na tym polega zasada dewolutywności postępowania podatkowego. Konsekwencją powyższego jest konieczność aktualnego umocowania do występowania do organu odwoławczego.

Wnoszenie odwołania za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w I instancji /art. 223 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa/, na co powołuje się skarżąca Spółka, ma tu tylko znaczenie techniczne. Przepis powyższy stanowi bowiem przede wszystkim, że odwołanie wnosi się do organu odwoławczego i to on jest adresatem tej czynności. Nie ma tu również znaczenia, że w okresie miesiąca organ podatkowy I instancji może uwzględnić odwołanie w ramach samokontroli, jak słusznie podnosi Izba Skarbowa, możliwość ta jest własnym uprawnieniem organu I instancji, a nie odwoławczymi uprawnieniami urzędu skarbowego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Izba Skarbowa w W. w oparciu o art. 228 par. 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa stwierdziła niedopuszczalność odwołania z dnia 5 lipca 1999 r. wniesionego przez "AC-P." Sp. z o.o. od decyzji Urzędu Skarbowego w W. Przyczyną tego rozstrzygnięcia było wniesienie odwołania przez osobę nieposiadającą pełnomocnictwa odwołującej się spółki. Hanna B., która podpisała odwołanie, po wezwaniu przez Izbę w trybie art. 169 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, nadesłała w terminie 7 dni pełnomocnictwo noszące datę 30 sierpnia 1999 r. W tej sytuacji orzekająca w sprawie Izba uznała, że nie posiadała ona pełnomocnictwa 5 lipca 1999 r., kiedy to podpisała odwołanie od decyzji urzędu skarbowego z dnia 10 czerwca 1999 r.

Powyższe postanowienie zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego "AC-P." Sp. z o.o. Wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła mu naruszenie art. 120, art. 121 par. 1, art. 122 i art. 123 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. W ocenie wnoszącej skargę spółki pracownica tej spółki Hanna B. była należycie umocowana do wniesienia odwołania, gdyż całość postępowania rozpoczęła się przed dyrektorem Urzędu Celnego pobraniem podatku od towarów i usług, a do czynności przed tym organem udzielono jej pełnomocnictwa z dnia 30 stycznia 1998 r. Do odwołania z dnia 5 lipca 1999 r. dołączone zostało upoważnienie dla Hanny B. do reprezentowania spółki przed urzędem skarbowym we wszystkich sprawach, w tym do składania odwołań. Ponieważ odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu I instancji to pełnomocnik skarżącej był należycie umocowany do tej czynności. Pełnomocnictwo upoważniające do występowania przed Izbą Skarbową stało się niezbędne po przekazaniu akt organowi odwoławczemu.

Izba Skarbowa nie podzieliła wywodu skargi i wniosła o jej oddalenie. Postępowanie odwoławcze toczy się przed Izbą i rozpoczyna od wniesienia odwołania, a nie dopiero od przekazania akt sprawy do Izby Skarbowej. Podniesiona przez skarżącą okoliczność możliwości uwzględnienia odwołania przez organ I instancji w trybie art. 226 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa nie oznacza wykonywania przez ten organ czynności w postępowaniu odwoławczym. Możliwość dokonania samokontroli jest wykonaniem własnego uprawnienia organu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznawana skarga nie jest uzasadniona. Zgodnym z prawem jest pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu o niedopuszczalności wniesionego odwołania z racji wniesienia go przez osobę nieposiadającą przymiotu strony postępowania podatkowego.

W chwili wnoszenia odwołania - 5 lipca 1999 r. Hanna B. nie posiadała pełnomocnictwa do tej czynności. Nie było jeszcze skuteczne pełnomocnictwo z dnia 30 sierpnia 1999 r., natomiast pełnomocnictwo noszące datę 26 maja 1999 r. nie obejmowało umocowania do wniesienia odwołania, gdyż dotyczyło spraw toczących się przed urzędem skarbowym. Organem właściwym do rozpoznania odwołania jest organ wyższego stopnia nad organem rozpoznającym sprawę w I instancji, czyli w konkretnej sprawie Izba Skarbowa /art. 220 par. 2 ustawy - Ordynacja podatkowa/. Przy pomocy odwołania sprawa podatkowa jest przenoszona w obręb kompetencji organu wyższego stopnia. Na tym polega zasada dewolutywności postępowania podatkowego. Konsekwencją powyższego jest konieczność aktualnego umocowania do występowania do organu odwoławczego. Wnoszenie odwołania za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w pierwszej instancji /art. 223 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa/, na co powołuje się skarżąca spółka, ma tu tylko znaczenie techniczne. Przepis powyższy stanowi bowiem przede wszystkim, że odwołanie wnosi się do organu odwoławczego i to on jest adresatem tej czynności.

Nie ma tu również znaczenia, że w okresie miesiąca organ podatkowy I instancji może uwzględnić odwołanie w ramach samokontroli, jak słusznie podnosi Izba Skarbowa, możliwość ta jest własnym uprawnieniem organu I instancji, a nie odwoławczymi uprawnieniami urzędu skarbowego. Marginalnie stwierdzić należy, że pełnomocnictwo noszące datę 26 maja 1999 r. należałoby uznać za skuteczne dla wywołania możliwości wydania przez urząd skarbowy decyzji uchylającej lub zmieniającej własną decyzję z dnia 10 czerwca 1999 r., gdyby oczywiście organ ten we właściwym czasie uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w całości. Zupełnie bez znaczenia dla oceny umocowania Hanny B. do wniesienia przedmiotowego odwołania jest posiadanie przez nią pełnomocnictwa do występowania przed dyrektorem Urzędu Celnego, na co również powołuje się uzasadnienie skargi. Jest to całkowicie odrębne postępowanie administracyjne, toczące się przed innym organem.

Oceny takiej nie zmienia fakt wykonywania przez organ celny obowiązków płatnika podatku od towarów i usług. Postępowanie podatkowe w ocenianej sprawie wszczęte zostało wnioskiem o sprostowanie obliczenia podatku, jaki przewiduje art. 11b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Wykonywana przez płatnika funkcja obliczenia i pobrania podatku od podatnika jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną nie stanowiącą postępowania podatkowego, ani też jego części.

Biorąc pod uwagę powyższe aspekty sprawy, Sąd uznał skargę za pozbawioną uzasadnionych podstaw i dlatego oddalił ją na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.