Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 22 grudnia 1999 r., III SA 2201/99

Sprawa

w sprawie zmian w budżecie gminy na rok 1999 i na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną uchwałę.

Teza

Wyłączna kompetencja organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do uchwalania budżetu tej jednostki, wynikająca z art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ oraz art. 122 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych - Dz.U. nr 115 poz. 1014 ze zm./, obejmuje także prawo do dokonywania w nim zmian już po uchwaleniu.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Gminy w (...) na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w (...) z dnia 29 lipca 1999 r. w przedmiocie naruszenia prawa w uchwale

Uzasadnienie

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. w uchwale (...) z dnia 29 lipca 1999 r. w sprawie badania zgodności z prawem uchwały (...) Rady Gminy w W. z dnia 30 czerwca 1999 r. w sprawie zmian w budżecie gminy na rok 1999, na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428 ze zm./ oraz art. 91 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, stwierdziło w badanej uchwale naruszenie prawa polegające na rozdysponowaniu przez Radę Gminy rezerwy ogólnej. w lakonicznym uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, że dokonując zmian w budżecie Rada Gminy m.in. rozdysponowała część rezerwy ogólnej w kwocie 5.460 zł, przeznaczonej na wydatki bieżące. Naruszyła tym kompetencje zastrzeżone dla Zarządu Gminy, gdyż zgodnie z art. 116 ust. 5 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 115 poz. 1014 ze zm./ rezerwami celową ogólną dysponuje zarząd jednostki samorządu terytorialnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Rada Gminy w W. podniosła, że na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, jako organ stanowiący w gminie uchwala budżet gminy oraz ma takie same uprawnienia do jego zmian w ciągu roku finansowego. Dlatego też mając wyłączną właściwość do uchwalania i zmian w budżecie, może również dokonywać zwiększenia lub zmniejszenia rezerwy ogólnej ustalonej w budżecie na dany rok finansowy. Rada Gminy podejmując uchwałę o zmianach w budżecie nie dokonała rozdysponowania rezerwy ogólnej, lecz dokonując zmian w innych działach budżetu, dokonała też zmiany wysokości rezerwy ogólnej w 1999 r. Podjęta uchwała nie narusza więc uprawnień zarządu gminy do dysponowania rezerwą ogólną a tylko określa kwotę jaką może dysponować zarząd gminy. Konkludując, Rada Gminy w W. zarzuciła uchwale Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. naruszenie przepisów określających kompetencje organu stanowiącego gminy i wniosła o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargi Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uchwale z dnia 29 lipca 1999 r. Zwróciło uwag, że nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z ww. art. 18 ust. 2 pkt 4 do wyłącznej właściwości rady należy uchwalanie budżetu gminy. Na etapie uchwalania budżetu mogą być tworzone rezerwy celowe i rezerwy ogólne na wydatki, których szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie może być dokonany w okresie opracowywania budżetu /art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych/. Natomiast w myśl art. 116 ust. 5 ustawy o finansach publicznych na etapie wykonywania budżetu rezerwami dysponuje zarząd jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej wniosło o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna. Zarzut naruszenia prawa - art. 116 ust. 5 ustawy o finansach publicznych - zawarty w zaskarżonym akcie nadzoru sprowadza się do kwestii dopuszczalności dokonywania w trakcie roku budżetowego zmian w tej części budżetu gminy, która dotyczy rezerw. Jakkolwiek nie zostało to wprost wyartykułowane, konsekwencją zawartego w uchwale stanowiska Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. byłby zakaz dokonywania zmian uchwały budżetowej w ciągu roku budżetowego, przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w części dotyczącej rezerw, jeżeli zostaną one utworzone.

Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym /jak również innych ustaw określających ustrój jednostek samorządu terytorialnego/, jak i przepisy ustawy o finansach publicznych nie dają podstaw do wyprowadzenia przedstawionego wyżej wniosku.

Słusznie podnosi skarżąca Gmina, że wyłączna kompetencja organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego /w tym przypadku - rady gminy, wynikająca z art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 122 ustawy o finansach publicznych/ do uchwalania budżetu tej jednostki, obejmuje także prawo do dokonywania w nim, już po uchwaleniu, zmian. o zmianach uchwały budżetowej mowa jest w art. 119 ustawy o finansach publicznych, który to przepis określa kwestie proceduralne, dotyczące przygotowywania projektu uchwały budżetowej oraz inicjowania zmian tej uchwały. W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru nie kwestionował trybu dokonania zmiany uchwały budżetowej przez Radę Gminy w W. Podważył natomiast zakres wprowadzonych zmian. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z art. 116 ust. 5 ustawy o finansach publicznych nie można wyprowadzić wniosku, że raz utworzona w budżecie rezerwa /ogólna lub celowa; nie może być w ciągu roku zmieniona. Należy podkreślić, że z ust. i tego artykułu wynika swoboda w tworzeniu rezerw, które mogą ale nie muszą być wprowadzone do uchwały budżetowej.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaistniały przesłanki do uwzględnienia skargi Rady Gminy w W. gdyż postawiony jej w zaskarżonym akcie nadzoru zarzut naruszenia kompetencji zarządu gminy nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Z tego powodu, na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd uchylił uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. (...) z dnia 29 lipca 1999 r.