Uzasadnienie
Dwiema decyzjami z 25 lipca 1996 r. (...) Urząd Skarbowy w W. określił zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług:
- - za I, II, III 1994 r. i za III, IV 1995 r. - Marzenie i Arturowi M.,
- - za IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII 1994 r. - Marzenie, Arturowi i Janowi M. Obie decyzje wysłane na adres wskazany jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i miejsce zamieszkania A. i M. M. zostały doręczone 30 lipca 1996 r.
W odwołaniu z 7 października 1996 r., które do Urzędu Skarbowego wpłynęło 11 października 1996 r., od "decyzji pokontrolnej dotyczącej podatku VAT za okres od kwietnia 1994 r. do stycznia 1995 r. zobowiązującej do zapłaty kwoty 64.000 zł z odsetkami", a więc od decyzji (...), Marzena i Artur M. wnieśli o:
- - przywrócenie terminu do złożenia odwołania,
- - uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne ustalenie wysokości należnego podatku VAT za wskazany okres, a w przypadku nie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wzniesienia odwołania, o potraktowanie tego odwołania jako podania o wznowienie postępowania.
W uzasadnieniu podatnicy wskazali, iż odbiór decyzji o wymiarze podatku od towarów i usług pokwitowała nieznana osoba w czasie korzystania przez nich z urlopu. Wyjeżdżając na urlop nie udzielali nikomu pełnomocnictwa do odbioru korespondencji.
O decyzji dowiedzieli się po otrzymaniu wezwania od komornika skarbowego do zapłaty. Wyjaśnienie sprawy miało miejsce w dniach 7-10 października 1996 r. Odpisu decyzji od Urzędu Skarbowego nie otrzymali.
Jeśli chodzi o wymiar podatku to w toku kontroli ustalono różnicę między podatkiem VAT wpłaconym, a należnym z powodu zmiany osób figurujących jako prowadzące działalność gospodarczą na zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. To było powodem, że Urząd Skarbowy nie uznał dokonanych odpisów /odliczeń podatku naliczonego - NSA/.
W ocenie podatników zmiany wpisów w ewidencji dotyczącej podmiotu gospodarczego nie świadczą o likwidacji jednego podmiotu i powstaniu innego. Następowały jedynie zmiany w treści zaświadczenia, nie powodujące likwidacji działalności, nie było zatem konieczności zmieniania numerów NIP. Gdyby nawet Artur M. zgłosił się do właściwego Urzędu to odmówiono by mu nadania nowego numeru NIP z uwagi na istniejący, ważny numer. Ten sam podmiot gospodarczy działający na podstawie tego samego zezwolenia nie może posiadać dwu różnych numerów ewidencyjnych dla celów rozliczeń z Urzędem Skarbowym. Nie uległ zmianie REGON Firmy. W tym stanie faktycznym dokonane wyliczenie podatku nie może być zasadne.
Izba Skarbowa w W. postanowieniem z 31 grudnia 1996 r. (...), wydanym na podstawie art. 134 Kpa, skierowanym do Marzeny i Artura M., stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania - określonego w art. 129 par. 2 Kpa, ponieważ:
- - z akt sprawy wynika jednoznacznie, że strona otrzymała decyzję Urzędu Skarbowego 30 lipca 1996 r.; odwołanie datowane jest na 7 października 1996 r. a więc po terminie z art. 129 par. 2 Kpa,
- - na podstawie art. 58 Kpa przysługiwało stronie prawo wniesienia prośby o przywrócenie tego terminu; strona z tej możliwości nie skorzystała.
Postanowienie zostało doręczone 10 stycznia 1997 r.
W skargach skierowanych do NSA Marzena i Artur M. wnieśli o uchylenie postanowienia oraz o rozpatrzenie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia 25 lipca 1996 r. (...) określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres kwiecień-grudzień 1994 r., wniesionego z uchybieniem terminu.
Postanowienie zostało wydane przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którym organy podatkowe jako uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazały brak wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy był on złożony w jednym piśmie z odwołaniem.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o ich oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest zasadna.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Izba Skarbowa pozostawała w błędzie co do stanu faktycznego sprawy.
Wbrew - nieuzasadnionemu - przekonaniu Izby podatnicy wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem się; uczynili to w jednym piśmie. Rację mają skarżący, że orzeczenie w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu winno wyprzedzić wydanie postanowienia o jakim mowa w art. 134 Kpa - stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ewentualne wydanie postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania czyniłaby przecież bezprzedmiotowym wydawanie zaskarżonego postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wydanie takiego postanowienia po stwierdzeniu, w formie postanowienia, uchybienia terminowi do wniesienia odwołania doprowadza do sytuacji, w której dla wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia wydanego na podstawie art. 134 Kpa niezbędna jest skarga do NSA. Tego rodzaju postanowienia nie można bowiem wzruszyć w trybie wskazanym w art. 126 Kpa.
Nie sankcjonuje naruszenia prawidłowego toku załatwiania spraw fakt, że jednak zapadło postanowienie - z 6 stycznia 1997 r. (...) w sprawie odmowy uwzględniania wniosków skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bowiem:
- - na treść tego postanowienia mógł wywrzeć wpływ fakt wcześniejszego wydania postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie i przewidywane trudności z jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego,
- - postanowienie Izby Skarbowej z 6 stycznia 1997 r. zostało przez Sąd w dniu dzisiejszym - w sprawie III SA 232-238/97 uznane za niezgodne z prawem i uchylone.
Wobec stwierdzenia, że w sprawie zostały wyczerpane przesłanki z art. 22 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/ Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ust. 1 tej ustawy orzekł jak w sentencji wyroku.