Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 21 kwietnia 1998 r., III SA 23/97

Teza

1. Treść art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wskazuje, że dla dokonania odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego nie ma znaczenia, czy podatek ten pomniejsza podatek należny od sprzedaży tego samego towaru. Oznacza to, że dla dokonania odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu danego towaru, podatnik nie musi czekać aż do momentu sprzedaży tego samego towaru, czy do sprzedaży towaru, do którego wytworzenia został zużyty.
2. Przepis art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ daje podatnikowi ograniczone terminem prawo dokonania odliczania podatku. Jest to możliwe jedynie w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał dokument dający prawo do odliczeń, albo w miesiącu następnym. Decydujące znaczenie ma zatem data otrzymania stosownego dokumentu, a nie zaś data jego wystawienia. Data otrzymania stosownego dokumentu wskazuje miesiąc, za który podatnik może najwcześniej rozliczyć kwotę podatku wynikającą z tego dokumentu jako kwoty podatku naliczonego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest bezzasadna.

W myśl par. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 16 czerwca 1993 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej /M.P. nr 32 poz. 330/ zarządza się zaniechania poboru przypadającego od zakładów pracy chronionej podatku od towarów i usług w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy podatkiem należnym a naliczonym w rozumieniu art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

W art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług sformułowane jest podstawowe uprawnienie podatnika podatku od towarów i usług, polegające na możliwości pomniejszenia kwot podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Oznacza to zatem, że podatnik może określić zobowiązanie podatkowe jako różnicę pomiędzy kwotą podatku należnego od dokonanej przez niego sprzedaży towarów za miesiąc rozliczeniowy a sumą kwot podatku naliczonego temu podatnikowi w pewnym okresie wynikających z faktur VAT i rachunków uproszczonych stwierdzających nabycie towarów i usług. Jeżeli podatek należny będzie wyższy od podatku naliczonego, różnica stanowić będzie kwotę zobowiązania podatkowego podatnika do zapłaty.

Treść art. 19 ust. 2 wskazuje, że dla dokonania odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego nie ma znaczenia, czy podatek ten pomniejsza podatek należny od sprzedaży tego samego towaru. Oznacza to, że dla dokonania odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu danego towaru, podatnik nie musi czekać aż do momentu sprzedaży tego samego towaru, czy do sprzedaży towaru, do którego wytworzenia został zużyty.

Skorzystanie z omawianej możliwości uzależnione jest jednak od spełnienia przez podatnika pewnych warunków. Jednym z nich jest odliczanie podatku w określonym przepisami terminie /art. 19 ust. 3 cyt. ustawy/.

Przepis art. 19 ust. 3 daje podatnikowi ograniczone terminem prawo dokonania odliczania podatku. Jest to możliwe jedynie w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał dokument dający prawo do odliczeń, albo w miesiącu następnym.

Decydujące znaczenie ma zatem data otrzymania stosownego dokumentu, a nie zaś data jego wystawienia. Data otrzymania stosownego dokumentu wskazuje miesiąc, za który podatnik może najwcześniej rozliczyć kwotę podatku wynikającą z tego dokumentu jako kwoty podatku naliczonego. Wcześniejsze odliczenie podatku niż w terminie wskazanym powyżej, wiąże się z zawyżeniem kwot podatku naliczonego do odliczenia i naraża podatnika na sankcje określone w art. 27 ust. 5, bowiem stosując rozumowanie, a contrario należy dojść do wniosku, iż w innym miesiącu niż określonym w art. 19 ust. 3 obniżenie kwoty podatku nie następuje.

Przepis art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy ma charakter obligatoryjny, a co się z tym wiąże, zastosowanie sankcji w nim przewidzianej nie zależy od wyboru organu podatkowego, lecz następuje, gdy ustalone zostaną przesłanki ustanowione w tym przepisie. Z tego też względu należy zgodzić się z twierdzeniem organów podatkowych, iż skarżąca Spółdzielnia korzystała z zaniechania poboru podatku od towarów i usług w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy podatkiem należnym a naliczonym w rozumieniu art. 19 ust. 1 i 2, natomiast nie była zwolniona od podatku sankcyjnego określonego w art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy będącego następstwem zawyżenia kwot podatku naliczonego do odliczenia.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani też procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.