Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 8 stycznia 2002 r., III SA 2358/01

Sprawa

sprawy ze skargi Tadeusza K. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów z dnia 12 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych - oddala skargę.

Teza

Analiza przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm./ oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie właściwości i trybu powoływania rzecznika dyscypliny finansów publicznych, organów orzekających oraz szczegółowych zasad postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych /Dz.U. nr 42 poz. 421/ pozwala przy tym na ustalenie, że żaden z przepisów tych aktów prawnych nie przewiduje możliwości ani też nie określa zasad przyznawania osobie uniewinnionej od zarzutu naruszenia finansów publicznych lub w przypadku umorzenia postępowania kosztów związanych z korzystaniem z pomocy obrońcy.

Także zawarte w przepisach powołanej ustawy odesłania do odpowiednio stosowanych w postępowaniu przepisów Kodeksu wykroczeń /art. 142 ustawy/ czy przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia /art. 170/ nie dają podstaw do wniosku, że osobie która na mocy art. 158 ust. 3 powołanej ustawy korzystała z pomocy obrońcy, można przyznać zwrot kosztów z tego tytułu.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Orzeczeniem z dnia 12 lipca 2001 r. Główna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez Tadeusza K. i Tomasza S. od orzeczenia Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Warszawie z dnia 26 lutego 2001 r. - uchyliła zaskarżone orzeczenie Komisji Orzekającej I instancji w części dotyczącej Tadeusza K. i Tomasza S., uniewinniła wymienionych od zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych i na podstawie art. 152 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm./ orzekła, że koszty postępowania w sprawie ponosi Skarb Państwa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Tadeusz K. zakwestionował wymienione wyżej orzeczenie w tej jego części, w której nie uwzględnia ono /jak to wynika z uzasadnienia/ zwrotu kosztów obrony poniesionych przez niego, a przysługujących mu zgodnie z art. 152 ust. 2 i art. 158 ust. 3 powołanej wcześniej ustawy o finansach publicznych.

W skardze podniesiono, że pomoc obrońcy w sprawie stała się konieczna, a to wobec bezzasadności zarzutów wobec skarżącego, sformułowanych przez Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w W., mimo że dotyczyły one okoliczności zaistniałych w okresie, w którym skarżący nie pracował w jednostce /Zarząd Dróg Miejskich w W./, w której miało miejsce naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W tej sytuacji koszty obrońcy /stanowiące dla skarżącego jako emeryta znaczne obciążenie/ nie mogą obciążać skarżącego.

Odpowiadając na skargę Główna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny Finansów przy Ministrze Finansów wniosła o jej oddalenie wskazując, że aczkolwiek art. 158 ust. 3 ustawy o finansach publicznych stwarza obwinionemu możliwość skorzystania z obrońcy to jednak nie oznacza to, że jest on zobowiązany do skorzystania z takiej pomocy.

Ponadto z jednoznacznego brzmienia art. 152 powołanej wcześniej ustawy wynika, że w przypadku uniewinnienia obwinionego lub umorzenia postępowania koszty postępowania ponosi Skarb Państwa, przy czym koszty te obejmują wydatki poniesione przez Skarb Państwa /określone ryczałtowo/ a nie wydatki poniesione przez obwinionego, nawet gdy będą one uzasadnione. Za takim rozwiązaniem przemawiają także uregulowania dotyczące kosztów obrony obowiązujące w innych procedurach /w sprawach o wykroczenia, w postępowaniu karnym/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestię kosztów postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych reguluje art. 152 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych /Dz.U. nr 155 poz. 1014 ze zm./. Stosownie do zasady określonej w ust. 1 tego artykułu koszty postępowania w tych sprawach, określane ryczałtowo, zwraca osoba uznana za winną naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Zauważyć przy tym trzeba, że wskazany przepis umieszczony jest w dziale V rozdziale 2 powołanej ustawy, a więc wśród przepisów określających kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Oznacza to, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania stanowi dla osoby winnej naruszenia dyscypliny finansów publicznych dodatkową dolegliwość finansową.

Z kolei ust. 2 art. 152 powołanej ustawy przewiduje, że w przypadku uniewinnienia obwinionego lub umorzenia postępowania ponosi Skarb Państwa. Analiza przepisów powołanej ustawy oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1999 r. w sprawie właściwości i trybu powoływania rzecznika dyscypliny finansów publicznych, organów orzekających oraz szczegółowych zasad postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych /Dz.U. nr 42 poz. 421/ pozwala przy tym na ustalenie, że żaden z przepisów tych aktów prawnych nie przewiduje możliwości ani też nie określa zasad przyznawania osobie uniewinnionej od zarzutu naruszenia finansów publicznych lub w przypadku umorzenia postępowania kosztów związanych z korzystaniem z pomocy obrońcy.

Także zawarte w przepisach powołanej ustawy odesłania do odpowiednio stosowanych w postępowaniu przepisów Kodeksu wykroczeń /art. 142 ustawy/ czy przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia /art. 170/ nie dają podstaw do wniosku, że osobie która na mocy art. 158 ust. 3 powołanej ustawy korzystała z pomocy obrońcy, można przyznać zwrot kosztów z tego tytułu.

Mając to na uwadze nie dopatrzył się Naczelny Sąd Administracyjny aby zaskarżone orzeczenie naruszało prawo i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.