Uzasadnienie
Wójt Gminy E. decyzją z dnia 19 listopada 1993 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/, ustalił M-mu Przedsiębiorstwu Budownictwa Ogólnego w E. podatek od nieruchomości za 1993 r. w wysokości 53 280 000 zł. W uzasadnieniu decyzji podał, że Przedsiębiorstwo jest użytkownikiem wieczystym gruntu o powierzchni 4,44 ha, związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą i dlatego wymiaru podatku dokonano z uwzględnieniem stawek przewidzianych dla tego rodzaju gruntów w uchwale Rady Gminy E. z dnia 29 grudnia 1992 r.
W odwołaniu od tej decyzji Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ przez błędne przyjęcie, że grunt o powierzchni 4,44 ha jest związany z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą. Wbrew bowiem ustaleniom organu I instancji jest to grunt po byłej i wyeksploatowanej już żwirowni i nie jest użytkowany przez Przedsiębiorstwo. Powinien więc być opodatkowany według stawki przewidzianej w powołanej wyżej uchwale Rady Gminy E. dla "pozostałych gruntów" /100 zł, a nie -jak przyjęto -1200 zł od 1 m2 powierzchni/.
Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa (...) decyzją z dnia 7 lutego 1994 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swe stanowisko, organ odwoławczy podał, że M-kie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego jest użytkownikiem wieczystym gruntu, który został mu przekazany w 1976 r. w celu wydobywania piasku tynkarskiego. Przesądza to, zdaniem organu odwoławczego, o zaliczeniu do gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą Przedsiębiorstwa i o opodatkowaniu go stawką 1200 zł za 1 m2.
W skardze do Sądu, złożonej przez M-kie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego, spółka z o.o. w E, ponowiono zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto podano, że grunt po byłej żwirowni od 1992 r. nie jest eksploatowany.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Adresatem zaskarżonej decyzji było przedsiębiorstwo państwowe, natomiast skargę na tę decyzję wniosła spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Mimo tej samej nazwy są to dwa różne podmioty i dlatego - mimo że skarżąca spółka, jak wynika ze skargi, uważa się za "generalnego następcę prawnego byłego państwowego przedsiębiorstwa" - należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy była ona legitymowana do wniesienia skargi.
Z dołączonej do akt umowy notarialnej z dnia 28 grudnia 1993 r. oraz z odpisu z rejestru handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w S. wynika, że przedsiębiorstwo państwowe o nazwie M-kie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego w E. zostało zlikwidowane z dniem 28 grudnia 1993 r. przez Wojewodę (...) jako organ założycielski - w trybie określonym w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 51 poz. 298 ze zm./. Umową tą Wojewoda sprzedał wymienione wyżej przedsiębiorstwo spółce z ograniczoną odpowiedzialnością za 480 mln zł, przy czym kupujący zobowiązał się zaspokoić wierzycieli, zwalniając sprzedającego od odpowiedzialności za przejęte zobowiązania i obciążenia.
Z powyższego wynika, że skarżąca spółka nabyła w drodze umowy kupna-sprzedaży "przedsiębiorstwo" w rozumieniu art. 551 Kc i na ten przepis powołano się w umowie.
Umowa tego rodzaju wywiera wyłącznie skutki cywilnoprawne. Jej przedmiotem - co już niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie NSA - nie mogą być świadczenia o charakterze publicznoprawnym, do których zaliczają się zobowiązania podatkowe i które nie odpowiadają pojęciu "wierzytelności".
Sprzedaż zlikwidowanego w tym celu przedsiębiorstwa państwowego, dokonana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, nie stwarza po stronie nabywcy odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe tego przedsiębiorstwa. Jeżeli jednak nabywca zobowiąże się do zapłaty zaległości podatkowych zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, to ewentualnych roszczeń z tytułu niewykonania tego zobowiązania sprzedawca może dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym. Wydanie natomiast decyzji orzekającej o odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe nie istniejącego już podatnika /art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ jest niedopuszczalne.
Prowadzi to do wniosku, że skarżąca spółka nie jest i nie będzie sukcesorem byłego M-kiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Ogólnego w E. w zakresie zobowiązania w podatku od nieruchomości. Nie ma zatem interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy, a tym samym przymiotu strony zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i przed NSA /art. 28 Kpa/. W tej sytuacji skarga, jako wniesiona przez osobę nieuprawnioną" podlegała oddaleniu /art. 207 par. 5 Kpa/.