Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 25 sierpnia 1993 r., III SA 256/93

Teza

Zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych części dochodów z tytułu udziału w spółce wydanych na nabycie udziałów, akcji i obligacji dotyczy wydatków, które są czynnością następczą w stosunku do otrzymanej dywidendy.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

W. O. wystąpiła z wnioskiem do Urzędu Skarbowego o zwrot podatku dochodowego pobieranego od niej i odprowadzonego do Urzędu Skarbowego przez "M" SA z tytułu wypłaconej jej dywidendy w kwocie 413 860 000 zł. Zwrotu podatku domagała się w związku z nabyciem akcji "M", którego jest pracownikiem, wyjaśniając, że sprzedaż akcji odbywała się w dniach 23-27.3.1992 r. zaś termin płatności dywidendy przypadał na 22.6.1992 r. i stwierdzając, że za otrzymaną wartość dywidendy nabyła 233 sztuki akcji /z ogólnej liczby 805 sztuk nabytych przez nią akcji/. Do protokołu przesłuchania sporządzonego 25.9.1992 r. wyjaśniła, że zakupu akcji dokonała poprzez wcześniej zakupione obligacje za środki własne oraz pożyczkę z Z.K.M., jak również ze środki zgromadzone na rachunku oszczędnościowym pracowników w Firmie z tytułu zrzeczenia się nagród z zysku za lata ubiegłe. Wskazała, że ponieważ nabycie prawa do dywidendy oraz zakup akcji nastąpiły w tym samym roku, to uważa, że przysługuje jej zwolnienie od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 34 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350/.

Decyzją z 30.9.1992 r. Urząd Skarbowy na podstawie art. 175 par. 1 Kpa odmówił zwrotu podatku, gdyż zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 34 powołanej wyżej ustawy nie miało tu zastosowania. Z przedstawionych dokumentów wynikało bowiem, że akcje "M" podatniczka zakupiła 26.3.1992 r., natomiast prawo do dywidendy nabyła 22.6.1992 r., a zatem nabycie akcji nastąpiło z innych środków niż dywidenda.

W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego W. O. ponownie podniosła że zakup obligacji, akcji, otrzymanie dywidendy oraz zapłacenie podatku od dywidendy miały miejsce w tym samym 1992 r., oraz że do wniosku o zwrot podatku załączyła wymagane zobowiązanie się do nabywania akcji, stanowiących równowartość otrzymanej dywidendy, do końca 1993 r. Do odwołania dołączyła odpisy decyzji Urzędów Skarbowych, wydanych w sprawach innych osób, orzekających o zwrocie podatku dochodowego w podobnych sytuacjach, podkreślając, iż nie jest rzeczą możliwą, aby ten sam przepis był interpretowany przez różne urzędy w odmienny sposób.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, wyjaśniając podstawy prawne opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu otrzymanej dywidendy, jak również bezzasadność żądania zwrotu podatku pobranego przez płatnika /"M"/ w niniejszej sprawie. Izba Skarbowa wskazała, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 34 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnienie z opodatkowania dywidend następuje wtedy, gdy wydatkowanie dochodów na nabycie akcji jest czynnością następczą w stosunku do uzyskanego dochodu, czyli gdy następuje reinwestycja dywidendy. Natomiast przedstawione przez podatniczkę dowody potwierdzały wyłącznie nabycie akcji S.A. "M", dzięki którym nabyła prawo od zysku tej Spółki za 1990 i 1991 r. wypłaconego 22.6.1992 r. Kwoty wydatkowane na zakup akcji z innych źródeł niż dywidenda nie korzystały z żadnych preferencji.

W skardze na decyzję Izby Skarbowej W. O. przedstawia argumenty podobne jak w odwołaniu, tj. że zarówno zakup akcji, jak i wypłata dywidendy miały miejsce w tym samym roku, oraz że w stosunku do innych osób inne Urzędy Skarbowe podjęły odmienne decyzje z czego wnioskuje, że przepisy prawa są niejednoznaczne i pozwalają na nierówne traktowanie obywateli.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej odrzucenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przedmiotem sądowej kontroli decyzji administracyjnej jest wyłącznie ich zgodność z przepisami prawa /art. 16 par. 2 i art. 169 Kpa/, dlatego też wzruszenie zaskarżonej decyzji, tj. jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że narusza ona prawo /art. 207 Kpa/. W sprawie niniejszej brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa.

Wbrew poglądowi skarżącej, treść art. 21 ust. 1 pkt 34ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych była jasna i nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych przynajmniej co do wyrażonej w nim jednoznacznie zasady, że wolna od podatku była część dochodów z tytułu udziału w spółce wydatkowanych na nabycie określonych udziałów akcji i obligacji. Trafnie więc wyjaśniła Izba Skarbowa, że aby to zwolnienie mogło być zastosowane, nabycie akcji powinno być czynnością następczą w stosunku do otrzymanej dywidendy.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca ani w postępowaniu przed organem I instancji, ani w postępowaniu odwoławczym nie wykazała, iż środki finansowe na nabycie przez nią akcji pochodziły z otrzymanej dywidendy. Posługiwała się natomiast argumentacją, że zarówno zakup akcji, jak i wypłata dywidendy miały miejsce w tym samym roku obrachunkowym, oraz że inne urzędy skarbowe wydały decyzje odmienne od wydanej w jej sprawie.

Pierwszy z tych argumentów nie znajdował żadnego oparcia w przepisach prawa, bowiem - jak wyżej wspomniano - warunkiem skorzystania ze zwolnienia od podatku było nabycie akcji z dochodu pochodzącego z dywidendy, a nie to, aby zakup akcji i otrzymane dywidendy nastąpiły w tym samym roku. Jeżeli natomiast chodzi o drugi z tych argumentów, to Sąd nie jest uprawniony do wypowiadania się co do zgodności z prawem decyzji wydanych w sprawach nie będących przedmiotem zaskarżenia.

Jeżeli decyzje wydane w sprawach, o których wspomina skarżąca, oczywiście wydane zostały z naruszeniem prawa, to istnieje możliwość ewentualnego ich wzruszenia w trybie nadzoru przez uprawnione organy.

Skoro zatem zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy nie dawał podstawy do przyjęcia, że skarżąca spełniała warunek do zwolnienia od podatków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 34 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to odmowa zwrotu pobranego przez płatnika podatku nie mogła być uznana za niezgodną z prawem.

Z tych względów, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalono.