Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 czerwca 2000 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w C. określił Spółce z o.o. "E." zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1997 r. w kwocie 3.841 zł, wysokość odsetek za zwłokę w kwocie 4258,50 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 1152,30 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji podano następujące ustalenia faktyczne: w październiku 1997 r. Spółka dokonała trzech płatności na rzecz Zakładu Opakowań i Produkcji Mechanicznej na łączną sumę 21.300 zł bez wskazania, jakich faktur te płatności dotyczą. Jako tytuł zapłaty podano "za towary". Na podstawie wskazanej w uzasadnieniu decyzji dokumentacji, oraz wyjaśnień uzyskanych w Spółce, Inspektor ustalił, że płatności te dotyczyły okresu, gdy wym. wyżej Zakład nie posiadał jeszcze statusu zakładu pracy chronionej, który uzyskał z dniem 6 kwietnia 1996 r.
Obejmowały one zapłatę częściową za fakturę nr (...) z 22 marca 1996 /za kineskopy/ nie posiadającą wywozów "Faktura VAT ZPChr" - wbrew wymogom par. 38 ust. 10 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (...) /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./. Wobec powyższego Spółka nie mogła skorzystać z prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 3.841 zł, wynikający z wym. wyżej płatności za październik 1997 r. uznając te zapłaty jako dokonane za faktury wystawione przez zakład pracy chronionej. Mogła jedynie dokonać "odliczenia" na zasadach określonych w art. 19 ust. 1 ust. 3 i 3a ustawy o VAT w miesiącu otrzymania towaru lub następnym. Inspektor dokonał właściwego rozliczenia podatku i odsetek oraz wymiaru dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazano art. 10 ust. 1 ust. 3 i 3a oraz art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.
W odwołaniu od tej decyzji podatniczka szczegółowo przedstawiła sposób rozliczania należności z Zakładem Opakowań i Produkcji Mechanicznej oraz należnego z tego tytułu podatku VAT twierdząc, że "decyzja UKS jest zupełnie bezzasadna".
Izba Skarbowa w W., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy ponownie wyjaśnił zasady odliczeń podatku naliczonego od podatku należnego tak ogólne /art. 19 ustawy o VAT/ jak i szczególne - wynikające z par. 54 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego z 1995 r. Te ostatnie nie miały do Spółki zastosowania, gdyż jej kontrahent nie był /w dacie dokonywania zakupu/ zakładem pracy chronionej. Odliczenie w październiku 1997 r. podatku naliczonego w fakturze z 22 marca 1996 r. naruszało art. 19 ustawy o VAT.
W skardze na decyzję Izby Skarbowej Spółka "E." podniosła, że ewidencja i deklaracja VAT za październik 1997 r. zostały sporządzone prawidłowo. W tym miesiącu "E." nie odliczał VAT-u od faktury z 22 marca 1999 r., gdyż ta faktura w ogóle w rejestrze zakupu nie figuruje. W tej sytuacji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podnosząc m.in., że ustalenie, co do tego, że kwota 21.300 zł obejmowała częściową zapłatę za fakturę (...) z dnia 22 marca 1996 r. dokonane zostało na podstawie wyjaśnień Spółki złożonych w toku kontroli w dniach 6 i 27 kwietnia 2000 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten sprawuje kontrolę - m.in. decyzji administracyjnych - pod względem ich zgodności z prawem. Tymczasem spór w nin. sprawie nie dotyczy prawa lecz okoliczności faktycznej: czy płatności dokonane w październiku 1997 r. obejmowały - czy też nie - należność wynikającą z faktury wystawionej w marcu 1996 r. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia - w sposób wyczerpujący - całego materiału dowodowego spoczywa na organie podatkowym /art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej/.
Do tego też organu należy ocena, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 191 cyt. ustawy statuujący zasadę tzw. swobodnej oceny dowodów/.
Zarówno Inspektor Kontroli Skarbowej jak i organ odwoławczy wskazały, na czym oparto ustalenia dotyczące przedmiotowej faktury. Skoro - wśród innych dowodów /plan kont, konto analityczne/ - wskazano też wyjaśnienia samego zainteresowanego nie sposób poczynionym w tym zakresie ustaleniom zarzucić dowolności.
Sąd nie jest uprawniony /ani nie dysponuje po temu żadnymi możliwościami/ dokonywania kontroli źródłowej, mającej na celu weryfikację ustaleń faktycznych, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Jedynie prowadzenie czytelnej i zgodnej z wymogami dokumentacji finansowej może zapobiec niejasnościom w tym zakresie.
Zapłata "za towary", bez wskazania faktury, której dotyczy, do takich właśnie sytuacji prowadzi.
Ustawę o podatku od towarów i usług cechuje wyjątkowy - nawet w prawie podatkowym - formalizm niezbędny jednak z uwagi na sposób rozliczania tego podatku. Stwierdzenie, że podatnikowi przysługuje odliczenie, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy, może być dokonane wyłącznie na podstawie dokumentów spełniających wymogi formalne.
W stanie faktycznym przyjętym przez organy obu instancji zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie nasuwa żadnych wątpliwości.
W tej sytuacji skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu /art. 27 ust. 1 ustawy o NSA/.