Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane SKO) zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H. i P. R. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej orzeczenia organ drugiej instancji wskazał art. 233 § 1 pkt 1 oraz 220§2 w zw. z art. 13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji SKO podało, że państwo H. i P. R. we wniosku z dnia [...] października 2002 r. skierowanym do organu pierwszej instancji domagali się objęcia postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości z tytułu podatku od nieruchomości przy ul. [...] w W. za okres od 1993 do 1 lipca 2002. Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie restrukturyzacyjne gdyż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, że państwo H. i P. R., właściciele wskazanej nieruchomości, nie są przedsiębiorcami i nie prowadzą na niej działalności gospodarczej. Nieruchomość została przez nich oddana w bezpłatne użytkowanie "P." Sp. z.o.o., której jedynym wspólnikiem jest P. R. W odwołaniu od tej decyzji strony zarzuciły organowi pierwszej instancji nietrafną wykładnię prawa. Podniosły, że na nieruchomości przy ul. [...] prowadzona jest działalność gospodarcza.
W związku z tym obciążono ich wyższą stawką podatku od nieruchomości. Dlatego też umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości w tym podatku godzi w konstytucyjne zasady państwa prawa (art. 2 Konstytucji) oraz równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji (art. 33 Konstytucji).
SKO nie podzieliło stanowiska odwołujących. Podkreśliło, dokonując analizy art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych oraz art. 2 ust. 2 i 3 ustawy Prawo działalności gospodarczej, że państwo H. i P. R. nie prowadzą działalności gospodarczej na terenie nieruchomości przy ul. [...], nie są też wpisani do rejestru przedsiębiorców. Działalność gospodarczą prowadzi tam inny podmiot - osoba prawna "A.". Bezpłatne użyczenie nieruchomości temu podmiotowi, które nie ma zarobkowego charakteru, w żadnym wypadku nie może być uznane za działalność gospodarczą. Dlatego też decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego państwo H. i P. R. wnieśli o uchylenie decyzji SKO oraz decyzji organu pierwszej instancji jako niezgodnych z prawem, a także o dokonanie wykładni w zakresie prawa skarżących do zastosowania wobec nich przepisów ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Zarzucili tym orzeczeniom naruszenie prawa, w szczególności art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, jak również nietrafną, "zawężającą" i niezgodną z intencją ustawodawcy interpretację przepisów ww. ustawy. Podkreślili, że niesłuszne było uznanie, że nie mają wobec nich zastosowania przepisy o restrukturyzacji ponieważ nie są przedsiębiorcami mimo, że zostali obciążeni podatkiem od nieruchomości według stawek o 36 razy wyższych gdyż w tej nieruchomości, stanowiącej ich własność, jest prowadzona działalność gospodarcza.
W motywach skargi państwo H. i P. R. opisali stan faktyczny dotyczący powstania zaległości w podatku od nieruchomości przy ul. [...]. Podkreślili, że przekazali tę nieruchomość spółce z.o.o. "P." w bezpłatne użyczenie w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka uzyskała status zakładu pracy chronionej, zatrudnia ponad [...] pracowników, w tym [...] osób niepełnosprawnych.
Skarżący swoje prawo do domagania się zastosowania wobec nich przepisów o restrukturyzacji wywodzili z dyspozycji art. 7 ust. 1 ww. ustawy w zw. z uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] października 2002 o restrukturyzacji zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych stanowiących dochody budżetu gminy. Podkreślali, że przepis ten z restrukturyzacji wyłączał jedynie podatki, które "nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Dlatego też w sytuacji, gdy skarżący posiadali w spółce, prowadzącej na tej nieruchomości działalność gospodarczą, 100% udziałów w kapitale zakładowym i tworzyli jej Zarząd, stanowisko organów, iż nie są przedsiębiorcami w rozumieniu art. 2 pkt 1 ww. ustawy było contra legem i naruszało wskazane na wstępie zasady konstytucyjne.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), zważył, co następuje:
Na rozprawie dnia 6 lipca 2004 r. pełnomocnik skarżących, ustanowiony przez nich 5 lipca 2004 r. złożył uwierzytelnione kserokopie dwóch dokumentów, okazując jednocześnie ich oryginały: - zaświadczenie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. wystawione przez Urząd Skarbowy W., z którego wynika, że p. H. R. figuruje w ewidencji podatników podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej "działalność pomocnicza związana z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno - rentowymi" z siedzibą W. ul. [...] od dnia 24 sierpnia 1999 r., zaświadczenie Urzędu Statystycznego w W. z dnia [...] sierpnia 1999 r. o numerze identyfikacyjnym Regon: [...], otrzymanym przez p. H. R. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej o podanym wyżej rodzaju.
Sąd na wniosek pełnomocnika, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), przeprowadził dowód uzupełniający z tych dokumentów i stwierdził, że stanowią one istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organom orzekającym w sprawie. Brak ich bowiem w aktach sprawy. Z dokumentów tych może wynikać, co wymaga potwierdzenia w odpowiednim postępowaniu wyjaśniającym, że wbrew dokonanym ustaleniom, znajdującym wyraz w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, p. H. R. w części okresu, którego dotyczy zaległość w podatku od nieruchomości prowadziła w tej nieruchomości działalność gospodarczą, jako przedsiębiorca w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych.
Sąd stwierdził więc, że nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) i postępowanie restrukturyzacyjne będzie musiało zostać powtórzone z uwzględnieniem nowego materiału dowodowego, który został ujawniony.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutów zawartych w skardze i stanowiska skarżących, aby uznać ich za objętych przepisami ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców z tego tytułu, że są wyłącznymi udziałowcami w spółce "P." oraz zarządzają tym podmiotem, a także z uwagi na fakt, że zaległość w podatku od nieruchomości powstała z uwagi na stosowanie podwyższonych stawek tego podatku związanych z wykorzystywaniem nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Bezpodstawne są także zarzuty naruszenia norm konstytucyjnych gdyż ustawodawca przyjmując ustawę, kierował ją do określonego kręgu podmiotów aktywnych gospodarczo - przedsiębiorców, a nie do wszystkich podatników obciążonych zaległościami podatkowymi. Tego typu wybór stanowi wyraz polityki gospodarczej państwa, a jego trafność nie podlega kontroli Sądu oceniającego zgodność wydanych decyzji z obowiązującym prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
Zakres podmiotowy tej ustawy wynika z art. 1 ust. 1 i art. 2 pkt 1. Z tych przepisów należy wyprowadzać definicję przedsiębiorcy, do którego przy spełnieniu innych wymagań, określonych w ustawie, mogą mieć zastosowanie zawarte w niej rozwiązania, także art. 7 ust. 1, na który powołują się skarżący. Ustawa nie ma zastosowania do zaległości podatkowych osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej. Regulacja zawarta w tej ustawie miała służyć wspieraniu przedsiębiorców, zaś SKO trafnie w tej kwestii przyjęło, że nie można uznać państwa H. i P. R. za tego rodzaju podmiot z uwagi na posiadanie przez nich udziałów w spółce i wykonywanie funkcji w jej zarządzie. To spółka, a nie jej udziałowcy, ma status przedsiębiorcy w rozumieniu Prawa o działalności gospodarczej, do którego odsyła się w art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych zaległości publicznoprawnych. Zaległość w podatku od nieruchomości, o której restrukturyzację wystąpili państwo H. i P. R. ciąży zaś na nich jako na właścicielach tej nieruchomości, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84, ze zm.), a nie na spółce - przedsiębiorcy, która w okresie gdy powstała zaległość korzystała z niej na podstawie użyczenia.
Wobec wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270,) w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, o czym była mowa w pierwszej części wywodu Sądu, na podstawie tych przepisów oraz art. 135 i 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekł natomiast o zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących gdyż w tej sprawie nie został złożony wniosek, o którym mowa w art. 210 § 1 tej ustawy.