Uzasadnienie
Rozstrzygnięciem nadzorczym z 18.09.2001 r. (...), podjętym na podstawie art. 91 ustawy o samorządzie terytorialnym, Wojewoda W.-M. stwierdził nieważność par. 79 pkt 2 i 3 uchwały (...) Rady Gminy M. z dnia 31 sierpnia 2001 r. w sprawie zmian w Statucie Gminy M. Wskazane postanowienia uchwały dotyczyły bowiem opłat za uwierzytelnianie sporządzanych przez strony notatek z dokumentów, fotografii oraz odbitek tych dokumentów i fotografii. Rada Gminy mogła wprowadzać tzw. opłatę administracyjną z zastrzeżeniem jednak, że czynności objęte taką opłatą nie podlegają przepisom o opłacie skarbowej.
Tymczasem uwierzytelnianie dokumentów zostało uregulowane w ustawie o opłacie skarbowej.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina M. wniosła o uchylenie opisanego rozstrzygnięcia nadzorczego. Wbrew bowiem twierdzeniu Wojewody W.-M. par. 79 pkt 2 i 3 kwestionowanej uchwały nie pokrywa się z uregulowaniem podanym w części III pkt 4 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Opłata skarbowa dotyczy poświadczenia dokumentów wydawanych obywatelom przez organy administracji rządowej lub samorządowej. Natomiast zakwestionowany przepis uchwały dotyczy poświadczenia dokumentów tworzonych przez obywateli w formie notatek z dokumentów, ich fotografii. Poświadczenia tego typu - zdaniem skarżącej Gminy - nie podlegają opłacie skarbowej.
Sporządzanie przez Urząd Gminy odbitek kserograficznych z dokumentów bez konieczności uwierzytelniania jest usługą. W takim wypadku pobieranie opłaty jest zapłatą za usługę.
Ponadto Wojewoda W.-M. w Dz.Urz. Województwa nr 87 poz. 1320 z 20 września 2001 r. ogłosił zmianę do statutu gminy jako zgodną z prawem, w której ustalono odpłatność za uwierzytelnienie kserokopii dokumentu w kwocie 0,50 zł za stronę.
Odpowiadając na skargę Wojewoda W.-M. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest niezasadna.
Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że w tym działaniu nie może mieć zastosowania zasada, iż dozwolone jest wszystko co nie jest prawem zakazane.
Art. 18 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ uprawniał rady gmin do wprowadzenia opłaty administracyjnej za czynności urzędowe wykonywane przez podległe jej organy, jeżeli czynności te nie były objęte przepisami o opłacie skarbowej.
W myśl z par. 76 ust. 1 Statutu Gminy M., w brzmieniu ustalonym par. 1 pkt 12 uchwały (...) z dnia 31 sierpnia 2001 r. w sprawie zmian w Statucie Gminy M., obywatele uzyskali prawo dostępu do protokołów z sesji, protokołów z posiedzeń Komisji Rady, w tym Komisji Rewizyjnej, protokołów z posiedzeń Zarządu, rejestru uchwał Rady i uchwał Zarządu Gminy, rejestru wniosków i opinii Komisji Rady, rejestru interpelacji i wniosków radnych.
Par. 78 ust. 1 Statutu dopuszczał sporządzenie przez zainteresowanych notatek, odpisów, wyciągów, fotografii lub kopii opisanych wyżej dokumentów, a par. 79 ust. 1 dawał prawo żądania uwierzytelniania sporządzanych przez nich tych notatek, fotografii i odbitek kserograficznych.
Zakwestionowane przez Wojewodę W.-M. ust. 2 i 3 par. 78 zmienionego Statutu przewidywały odpłatność za uwierzytelnianie w wysokości: 3 zł za stronę notatki, 3 zł za fotografię i 0,50 zł za sporządzenie strony odbitki kserograficznej wymienionych dokumentów.
Tymczasem zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 86 poz. 960 ze zm./ opłacie tej podlegają - w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej - zaświadczenia wydawane na wniosek zainteresowanego. Rada Gminy i jej Zarząd realizują zadania z zakresu administracji publicznej, a poświadczenia /uwierzytelnienia/ dokumentów, o których mowa wyżej mają być dokonywane na indywidualne żądania obywateli.
Zgodnie z załącznikiem do ustawy o opłacie skarbowej - Szczegółowym wykazem przedmiotów opłaty skarbowej, stawek oraz zwolnień; pkt 4 części III opłata skarbowa od poświadczeń zgodności duplikatów, odpisów, wyciągów, wpisów lub kopii dokonanych przez organy administracji rządowej lub samorządowej wynosi od każdej pełnej lub zaczętej str. 3 zł.
Przepis ten nie pozwalał na wysnucie wniosku, że chodziło w nim wyłącznie o poświadczenia dokumentów wydawanych obywatelom przez organy administracji, a nie o poświadczenie kopii dokumentów sporządzanych /przy zastosowaniu różnych technik/ bezpośrednio przez obywateli.
Jeśli zaś chodzi o opłatę na sporządzanie na żądanie obywateli kserokopii dokumentów bez ich poświadczenia to nie jest to czynność urzędów, a usługa, która nie mogła być objęta opłatą administracyjną.
Skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze prawa nie naruszało to Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, miał obowiązek orzec jak w wyroku.