Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 29 marca 1996 r., III SA 31/95

Teza

Urząd Skarbowy nie ma podstawy do wyrażania zgody, i to w formie decyzji administracyjnej, na dokonanie korekty deklaracji.

Uzasadnienie

Pismem z dnia 17 maja 1995 r., Waldemar R. w imieniu spółki cywilnej "R i C" zwrócił się do Urzędu Skarbowego o wyrażenie zgody na korektę deklaracji VAT-7 za kwiecień 1995 r., ponieważ w deklaracji VAT-7 za styczeń tego roku nie zostały ujęte 4 dokumenty deklaracji SAD, w których podatek naliczony wynosił 61.110 zł.

Pismem z dnia 12 czerwca 1995 r. Urząd Skarbowy poinformował stronę, że stosownie do art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument odprawy celnej, albo w miesiącu następnym. Po tym okresie podatnik traci prawo do odliczenia podatku wykazanego w fakturze albo dokumencie odprawy celnej. W związku z powyższym nie ma możliwości dokonania korekty deklaracji VAT-7.

Następnie pełnomocnik Spółki pismem z dnia 21 lipca 1995 r. zwrócił się do Izby Skarbowej z wnioskiem "o rozstrzygnięcie w trybie postępowania administracyjnego żądania (...) aby Urząd Skarbowy dokonał rozliczenia podatku VAT stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym." W uzasadnieniu wniosku zakwestionowano stanowisko zajęte w tej sprawie przez organ I instancji, oczekując, że w przepisanym trybie i z zachowaniem zasady dwuinstancyjności oraz ustawowych terminów organ skarbowy wyda decyzję na mocy art. 104 par. 1 Kpa stwierdzającą słuszność żądania podatnika w świetle art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W odpowiedzi na ten wniosek Izba Skarbowa w piśmie z dnia 5 października 1995 r. wyjaśniła, że stanowisko Urzędu Skarbowego w tej sprawie było prawidłowe. Nie ma natomiast potrzeby wydawania decyzji administracyjnej w tej sprawie, ponieważ zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zobowiązanie podatkowe lub kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług przyjmuje się w wysokości wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy określił ją w innej wysokości. W przedmiotowej sprawie Urząd Skarbowy przyjął kwotę wynikającą z deklaracji podatkowej.

W skardze wniesionej do NSA pełnomocnik Spółki "R i C" uznał za nie do przyjęcia - w świetle art. 104 Kpa - sytuację, w której roszczenia podatnika rozstrzygane są w formie zwykłej korespondencji. Przepisy Kpa nie zawierają innej formuły rozstrzygnięcia o prawach strony niż decyzja administracyjna, "chyba że przepisy Kpa stanowią inaczej", lecz w przedmiotowej sprawie to odniesienie nie miało zastosowania. Zdaniem strony skarżącej z powołanego przez Izbę Skarbową art. 10 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w żadnym razie nie wynika, że organ skarbowy może uchylić się od wydania decyzji w sprawie spornej między nim a podatnikiem. Jedynie tryb decyzji administracyjnej zapewnia podmiotowi możliwości prawnej obrony swego stanowiska.

W tym stanie postawę obu organów skarbowych strona skarżąca określa jako bezczynność uzasadniającą skargę.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zajęte uprzednio stanowisko i wyjaśniając ponadto, że w tej sprawie strona domagając się wydania decyzji mogła złożyć skorygowaną deklarację, a nie zwracać się do Urzędu Skarbowego o zgodę na korektę, ponieważ Urząd nie udziela "zgody na korektę deklaracji".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na bezczynność organu administracji państwowej, o której mowa w art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, polegająca na niewydaniu decyzji administracyjnej, jest uzasadniona wówczas, gdy przepisy prawa zobowiązują ten organ do załatwienia danej sprawy w formie decyzji administracyjnej.

W sprawie niniejszej podanie skierowane przez skarżącego do Urzędu Skarbowego zawierało żądanie wyrażenia zgody na korektę deklaracji VAT-7 za kwiecień 1995 r. przez wykazanie w niej podatku naliczonego w 4 dokumentach celnych SAD ze stycznia 1995 r., nie wykazanego w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc.

Należy w związku z tym zauważyć, że wzór deklaracji VAT-7 obowiązujący od 17 lutego 1995 r., wprowadzony zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 1 lutego 1995 r. /M.P. nr 7 poz. 105/ wydanym na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w dziale E-2 przewidywał możliwość dokonania korekty deklaracji za poprzednie miesiące wg. rozliczenia załączonego przez podatnika do deklaracji.

W tym stanie skarżący mógł w deklaracji za kwiecień 1995 r. dokonać stosownej korekty dot. deklaracji za styczeń 1995 r., zaś Urząd Skarbowy nie miał podstawy do orzekania o wyrażenie na to zgody, i to w formie decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zobowiązanie podatkowe lub kwotę różnicy podatku od towarów i usług przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy określi je w innej wysokości. Dotyczy to odpowiednio również kwoty zwrotu różnicy podatku wynikającej z deklaracji podatkowej. Gdyby więc skarżący - jak przewidywał to wzór deklaracji podatkowej - złożył skorygowaną deklarację za kwiecień 1995 r., a Urząd Skarbowy kwestionując tę korektę określiłby w innej wysokości zobowiązanie, różnicę podatku lub kwotę zwrotu różnicy podatku wówczas obowiązany byłby wydać stosowną decyzję określającą, otwierając tym tok postępowania instancyjnego.

W stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy organy podatkowe nie miały podstawy do rozstrzygania o żądaniu zgłoszonym przez stronę w drodze decyzji administracyjnej i dlatego sąd również nie znalazł podstawy do wydania orzeczenia zobowiązującego do wydania takiej decyzji.

Podkreślić należy, że ponieważ celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej /lub dokonania innej czynności/ sąd nie mógł wykraczać poza kwestie z tym związane, w szczególności oceniać zasadność stanowiska organów podatkowych wyrażanego w korespondencji z podatnikiem czy też wypowiadać się co do sposobu merytorycznego załatwienia sprawy.

Z tych względów skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.