Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 30 sierpnia 1993 r., III SA 338/93

Sprawa

sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlanego w O. na decyzję Ministra Finansów z dnia 15 października 1992 r. Nr KS-3/W/721/88/92 w przedmiocie określenia warunków weryfikacji bilansu rocznego za 1991 r.

Teza

Organem wyższego stopnia w stosunku do inspektora kontroli skarbowej, upoważnionym do rozpatrywania odwołań od jego decyzji, jest Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej.

Decyzja wydana w takiej sprawie w trybie odwoławczym z upoważnienia Ministra Finansów jest decyzją nieważną, wydaną przez organ niewłaściwy.

Sentencja

1. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji;
2. zasądził od Ministra Finansów na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlanego w O. kwotę 150.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Działając z upoważnienia Ministra Finansów, dyrektor departamentu w tym Ministerstwie podpisał zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w S., którą nakazano wprowadzenie do ksiąg rachunkowych Przedsiębiorstwa Budowlanego w O. zapisów korygujących, od czego zależało zatwierdzenie bilansu za 1991 r. Sporne zapisy dotyczyły podatku od wzrostu wynagrodzeń. Organy administracji podatkowej uznały, że Przedsiębiorstwo bezzasadnie zaksięgowało w rubryce "inne koszty" /409/ wypłaconą 81 pracownikom kwotę nagród w łącznej wysokości 99.963.580 zł. Podatnik bezpodstawnie zaszeregował tę wypłatę do świadczeń nie będących wynagrodzeniami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 22 grudnia 1990 r. o opodatkowaniu wzrostu wynagrodzeń z mocy jej art. 2 ust. 4 pkt 18. Przedsiębiorstwo zakupiło projekt techniczny i wdrożyło go do produkcji. Nie było to wdrożenie nowego rozwiązania technicznego wprowadzonego na podstawie wyniku własnych prac badawczych przynoszących wymierne efekty ekonomiczne.

Decyzję tę zaskarżyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo w O., domagając się jej uchylenia. W ocenie Przedsiębiorstwa nagrody były wypłacone za wdrożenie nowego rozwiązania technicznego. Zakupiony projekt zawierał tylko rysunki stanowiące efekt końcowy. Rozwiązania, które doprowadziły do tego efektu, były dziełem grupy pracowników Przedsiębiorstwa, którym zalecono jego wdrożenie. Ich praca wykonana była w godzinach dodatkowych i nie była związana ze stosunkiem pracy.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów złożył wniosek o oddalenie skargi, podkreślając, że grupa pracowników skarżącego Przedsiębiorstwa wykonała jedynie techniczne prace przy zakupionym projekcie modernizacyjnym.

Badając, na podstawie art. 206 Kpa, zgodność zaskarżonej decyzji z prawem w zakresie nie objętym zarzutami skargi, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 56 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz.U. nr 100 poz. 442/ przewidzianą w par. 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 1990 r. w sprawie weryfikacji rocznych bilansów przedsiębiorstw państwowych (...) /Dz.U. nr 62 poz. 361/ decyzję w sprawie usunięcia nieprawidłowości w sprawozdaniu finansowym skarżącego Przedsiębiorstwa wydał Inspektor Kontroli Skarbowej w S. Zacytowana ustawa o kontroli skarbowej przewiduje swoistą organizację i hierarchię organów kontroli skarbowej /art. 8 ust. 1 ustawy/. Podstawowym organem jest inspektor kontroli skarbowej. Organem wyższego stopnia w stosunku do inspektora kontroli skarbowej jest Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej. Minister Finansów jest natomiast naczelnym organem kontroli skarbowej.

Podpisanie decyzji w I instancji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie jest w pełni zgodne z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy, jednakże nie stanowi naruszenia prawa, ponieważ z mocy art. 11 ust. 1 ustawy dyrektorzy urzędów skarbowych powoływani są spośród inspektorów kontroli skarbowej, tak więc w I instancji w istocie decyzję wydał inspektor kontroli skarbowej. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 17 i art. 18 rozróżnia organy wyższego stopnia i naczelne organy administracji. Zgodnie z art. 127 par. 2 Kpa do rozpatrzenia odwołania właściwy jest organ administracji państwowej wyższego stopnia. Tym organem, zgodnie z postanowieniami ustawy o kontroli skarbowej, jest Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej.

Zaskarżona decyzja została wydana z upoważnienia Ministra Finansów, a więc jest decyzją Ministra Finansów. Wydanie decyzji przez naczelny organ administracji nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości. Uchybienie to powoduje, zgodnie z art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa, nieważność tej decyzji.

Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 207 par. 3 Kpa, rozstrzygając o kosztach zgodnie z treścią art. 208 Kpa.