Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 13 lipca 1994 r., III SA 35/94

Teza

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a w tym również koszty transportu związane z prowadzoną działalnością gospodarczą pod warunkiem jednakże, że koszty te /transportu/ zostaną prawidłowo wyliczone i udokumentowane.

Jest zasadą, że zapisy dokonywane w księdze podatkowej powinny być dokumentowane rachunkami.

Uzasadnienie

Izba Skarbowa w O. decyzją z dnia 25 listopada 1993 r. wydaną na mocy art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O., którą wymierzono Reginie M. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1992 r. w wysokości 78.916.000 zł. W motywach tego rozstrzygnięcia podano m. in. że organ I instancji słusznie nie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów wykazanych w księdze podatkowej wydatków w wysokości 50.594.850 zł związanych z używaniem do celów prowadzonej działalności handlowej samochodu użyczonego od osoby trzeciej. Kontrola księgi podatkowej wykazała bowiem, że wydatki związane z używaniem tego samochodu naliczone były według stawek określonych w zarządzeniu Ministra Transportu i Łączności z dnia 9 maja 1989 r. w sprawie używania samochodów osobowych, motocykli i motorowerów do celów służbowych /M.P. nr 16 poz. 117 ze zm./ i dokumentowane dowodami wewnętrznymi. Podatnik korzystający z samochodu osoby trzeciej zobowiązany jest rozliczać związane z tym faktyczne wydatki /paliwo, smary, garażowanie, drobne naprawy itd./ i dokumentować je rachunkami.

W skardze Regina B. zarzuciła naruszenie art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ oraz par. 11 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 125 poz. 550/, a ponadto naruszenie również art. 6 - 10 Kpa przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie słusznego interesu Strony oraz dowolną interpretację przepisów. Zdaniem skarżącej, sposób zaliczenia i dokumentowania wydatków związanych z używaniem samochodu użyczonego przez członka rodziny był prawidłowy.

W odpowiedzi na skargę nie znaleziono podstaw do jej zmiany.

Sąd zważył, co następuje

Z ustaleń faktycznych dokonanych w czasie postępowania podatkowego wynika, że skarżąca używała do celów prowadzonej działalności gospodarczej samochodu osobowego użyczonego jej przez członka rodziny /pisemne oświadczenie skarżącej z dnia 20 sierpnia 1993 r. w aktach/, a ponadto, że koszty związane z używaniem tego samochodu rozliczane były według zryczałtowanych stawek za jeden kilometr przebiegu samochodu, określonych w powołanym wyżej zarządzeniu z 1989 r. W świetle tego stanu faktycznego sprawy, skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a w tym również koszty transportu związane z prowadzoną działalnością gospodarczą pod warunkiem jednakże, że koszty te /transportu/ zostaną prawidłowo wyliczone i udokumentowane. Jest zasadą, że zapisy dokonywane w księdze podatkowej powinny być dokumentowane rachunkami. Wyjątkowo tylko niektóre wydatki, a w tym również związane z używaniem prywatnego samochodu osobowego do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą do wysokości stawek określonych w odrębnych przepisach, mogą być dokumentowane dowodami wewnętrznymi /par. 11 ust. 1 i 3 pkt 5 powołanego rozporządzeniem z 1991 r./. Dotyczy to jednak tylko samochodów osobowych, będących własnością podmiotu gospodarczego używających te samochody albo też będących własnością pracowników tych podmiotów, które oddali je do wyłącznego używania do celów służbowych /par. 1 ust. 1 pkt 1 - 3 zarządzenia z 1989 r./. W tym przypadku podmiot gospodarczy używający samochodu pokrywa koszty utrzymania i eksploatacji tego samochodu, które są wliczone w ustalone cytowanym zarządzeniem z 1989 r. stawki za jeden kilometr przebiegu samochodu /za wyjątkiem napraw głównych i powypadkowych/. Z powyższych uwag wynika, że jeśli skarżąca do celów transportowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą używała - na podstawie umowy użyczenia /art. 710 Kc/ - samochodu członka rodziny, a więc nie zostały spełnione warunki zastosowania przepisów zarządzenia z 1989 r., to koszty utrzymania i eksploatacji samochodu powinny być rozliczane na podstawie faktycznie poniesionych wydatków, dokumentowanych rachunkami.

Skoro więc - jak wynika z ustaleń faktycznych - skarżąca, sprzecznie z podanymi wyżej przepisami, rozliczyła i dokumentowała wydatki związane z utrzymaniem i eksploatacją samochodu - organy podatkowe zasadnie nie zaliczyły ich do kosztów uzyskania przychodów i skorygowały odpowiednio należny podatek.

W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, nie kwestionowanego przez skarżącą - zarzuty skargi są bezzasadne. Mylny jest w szczególności zarzut jakoby decyzja naruszała słuszny interes skarżącej. Decyzja administracyjna zgodna z prawem nie może bowiem być uznana za naruszenie słusznych interesów strony w rozumieniu art. 7 Kpa.