Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 8 września 1992 r., III SA 351/92

Teza

1. Przepis art. 14 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./ stwierdza,że przywóz towarów z zagranicy jest wolny od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są środki spożywcze przeznaczone do spożycia w środku przewozowym przez członków obsługi i pasażerów, w międzynarodowych przewozach towarów i pasażerów.

Dotyczy to sytuacji sytuacji, gdy obowiązek zapłacenia cła na środki spożywcze przeznaczone dla potrzeb żywienia załogi i pasażerów powstał w toku wykonywania międzynarodowych przewozów towarów i pasażerów.

2. Zwolnienie od cła środków spożywczych, przeznaczonych do spożycia przez członków obsługi i pasażerów, ogranicza się wyłącznie do żywności wwożonej bezpośrednio przez środek przewozowy, dla potrzeb którego jest przywożona.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzje Prezesa GUC w przedmiocie zwolnienia od cła środków spożywczych przeznaczonych do spożycia w środku przewozowym przez członków obsługi i pasażerów, w międzynarodowych przewozach towarów i pasażerów.

Uzasadnienie

Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego "Baltona" w G. zgłosiło do odprawy celnej orzeszki ziemne i napoje chłodzące, wnosząc o ich zwolnienie od cła na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 22 prawa celnego. Towary przeznaczone były bowiem dla Polskich Linii Lotniczych "LOT" i miały służyć do spożycia na pokładach samolotów. Towary te od początku kontraktowane były dla tego odbiorcy i bezpośrednio dostarczane do jego magazynów. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. zwolnił przedmiotowe orzeszki ziemne, coca colę i inne napoje chłodzące od cła.

Prezes GUC stwierdził nieważność decyzji dyrektora Urzędu Celnego, zwalniającej przedmiotowe towary od należności celnych. W uzasadnieniu podniósł, że skarżące przedsiębiorstwo, tj. PHZ "Baltona" - jako przedmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą, działało na własny rachunek i we własnym imieniu. Nie jest ono podmiotem mogącym ubiegać się o zwolnienie od cła w oparciu o art. 14 ust. 1 pkt 22 prawa celnego.

Decyzja Prezesa GUC została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego:

NSA uznał, że decyzja nadzorcza Prezesa GUC odpowiada prawu, jednakże z nieco innych powodów aniżeli te, które podane zostały w zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie, kto był podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą: PHZ "Baltona" czy też PLL "LOT", nie jest tu bowiem jedyną kwestią. Sporne zwolnienie nie dotyczy bowiem podmiotowo PL "LOT", jak również generalnie nie jest zwolnieniem przedmiotowym dla przewoźników międzynarodowych.

Przepis art. 14 ust. 1 pkt 22 prawa celnego stwierdza, że przywóz towarów z zagranicy jest wolny od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są środki spożywcze przeznaczone do spożycia w środku przewozowym przez członków obsługi i pasażerów. w międzynarodowych przewozach towarów i pasażerów.

Jak wynika z gramatycznej wykładni tego przepisu, warunkiem zwolnienia jest, aby obrót towarów z zagranicą odbył się w ramach wykonywania międzynarodowych przewozów towarów lub pasażerów. Dotyczy ona generalnie nie przewoźników międzynarodowych ale sytuacji, gdy obowiązek zapłacenia cła na środki spożywcze przeznaczone dla potrzeb żywienia załogi i pasażerów powstał w toku wykonywania międzynarodowych przewozów towarów i pasażerów. Przepis ten ma identyczne uwarunkowanie jak art. 14 ust. 1 pkt 20 i 21. Ich celem jest umożliwienie wykonywania przewozów międzynarodowych. Jest rzeczą oczywistą, że środki przewozowe, służące komunikacji międzynarodowej, muszą być wyposażone w paliwo, smary, części zamienne oraz żywność dla pasażerów i załogi. Ponieważ wielokrotnie przekraczają one granice celne, dlatego każdorazowo wymierzanie należności celnych za tego typu towary byłoby znacznym utrudnieniem. Nie oznacza to jednak, że podmiot zajmujący się przewozami międzynarodowymi będzie zwolniony od cła przywozowego jako importer paliw czy żywności, nawet jeżeli docelowo chce wyposażyć w te towary swoje środki przewozu.

Z tego powodu nawet wykazanie, że w konkretnej sprawie importerem byłby PLL LOT nie prowadziłoby do możliwości zwolnienia tych konkretnych towarów od cła. Tym samym NSA przyjął, że zwolnienie od cła środków spożywczych przeznaczonych do spożycia przez członków obsługi i pasażerów, ogranicza się wyłącznie do żywności wwożonej bezpośrednio przez środek przewozowy, dla potrzeb którego jest przywożona. Natomiast zaopatrzenie dla wykonywania międzynarodowych przewozów podlega cłu na ogólnych zasadach.