Teza
- Celem postępowania zabezpieczającego jest zapewnienie warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji. Wszczynane jest wówczas, gdy zachodzi obawa, że zobowiązany utrudni lub udaremni w przyszłości egzekucję.
Zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161/, zabezpieczenie może być dokonane również przed ustaleniem kwoty należności pieniężnej, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne prowadzenie egzekucji, zaś przepisy szczególne zezwalają na takie zabezpieczenie. Takim przepisem szczególnym jest właśnie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./.
Zabezpieczenie nie może zmierzać do wykonania obowiązku /art. 160 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ i stosować je można tylko w tych wypadkach, gdy zachodzi uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania w przyszłości obowiązku podatkowego /art. 21 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych/.
- Z powołanych wyżej przepisów wynika, że przesłanką zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji ustalającej jego wysokość jest uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego.
Wprawdzie ocena, czy istnieje uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od obowiązku należy do organu podatkowego, to jednak nie oznacza to dowolności w działalności tego organu. Organ orzekający obowiązany jest zgodnie z art. 107 par. 3 Kpa - podać w motywach decyzji okoliczności faktycznie uzasadniające stanowisko w tej kwestii, co podlega kontroli w toku instancji, a następnie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.