Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 28 lipca 1993 r., III SA 388/93

Teza

Obowiązujące prawo nie daje podstawy do tworzenia gminnych funduszów celowych.

Uzasadnienie

21 grudnia 1992 r. Rada Gminy J. podjęła uchwałę w sprawie utworzenia funduszu celowego o nazwie "Gminny Fundusz Mieszkaniowy".

Jako podstawa prawna wskazane zostały przepisy art. 18 ust. 9 lit. "i" i art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ oraz zarządzenie Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 1984 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej funduszy celowych /M.P. nr 30 poz. 207/.

Uchwałę tę zaskarżył, w piśmie z dnia 25 marca 1993 r., Wojewoda wnosząc o stwierdzenie jej nieważności jako wydanej bez podstawy prawnej, ponieważ:

• zarządzenie Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 1984 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej funduszy celowych nie obowiązuje w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe.
• przepisy prawa budżetowego przewidują tworzenie tylko państwowych funduszów celowych na podstawie ustaw. Brak jest podstaw do tworzenia takich funduszów na podstawie samoistnych uchwał gmin. (...)

Rozpatrując skargę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje:

(...) Powołane jako podstawa utworzenia Gminnego Funduszu Mieszkaniowego przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym stanowią:

• art. 7 ust. 1 pkt 7, że zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy; w szczególności zadania własne gminy obejmują sprawy komunalnego budownictwa mieszkaniowego,
• w art. 18 ust. 1, że do zakresu właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej, a w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "i", że do wyłącznej właściwości gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących tworzenia, likwidacji i reorganizacji zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażenia ich w majątek.

Ani te, ani pozostałe przepisy ustawy samorządowej i ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ nie dają podstaw do tworzenia gminnych funduszów celowych.

Ustawa z dnia 5 stycznia 1991 r. prawo budżetowe w art. 1 stanowi, że "prawo budżetowe ustala ogólne zasady i tryb gromadzenia zasobów pieniężnych objętych budżetem państwa i budżetami gmin oraz przeznaczania tych zasobów na finansowanie zadań wynikających z funkcji państwa i gmin, a także ustala formy organizacyjno-prawne jednostek realizujących zadania objęte budżetem państwa i budżetami gmin".

O ile art. 18 ust. 1 prawa budżetowego dopuszcza wyodrębnianie zadań państwowych z budżetu państwa i finansowanie ich w ramach państwowego funduszu celowego utworzonego na podstawie ustawy, to nie zawiera ono analogicznego postanowienia w odniesieniu do możliwości wyodrębniania z budżetów gmin zadań i finansowania tych zadań w ramach gminnych funduszów celowych.

Uznając zatem, że skarga jest zasadna - z przyczyny określonej w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa /uchwała została wydana bez podstawy prawnej/ - Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 par. 3 Kpa, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.