Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 4 września 1998 r., III SA 407/97

Sprawa

sprawy ze skargi Kazimierza, Hanny i Beaty K. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia 17 stycznia 1997 r. (...) w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego dla potrzeb podatku od towarów i usług w roku 1994 - oddala skargę.

Teza

Treść art. 138 par. 2 Kpa upoważnia jedynie organ II instancji do wskazania okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Natomiast nie może on narzucać organowi I instancji sposobu rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ sprowadziłoby to postępowanie administracyjne faktycznie do jednej instancji i pozbawiało organ stopnia podstawowego samodzielności nieodzownej w orzecznictwie administracyjnym.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 1996 r. III SA 593/95 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia 9 lutego 1995 r. (...). W jego uzasadnieniu stwierdzono, że na mocy ówcześnie obowiązującego w postępowaniu podatkowym art. 50 par. 1 Kpa organy administracyjne były zobowiązane rozpatrzyć kierowane do nich podanie podatników Beaty, Hanny i Kazimierza K. w jego całokształcie, a więc w konkretnym wypadku rozważyć również wniosek nie tylko w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, ale także o odstąpienie od sankcji z tytułu używania przez spółkę cywilną numeru NIP przyznanego osobie fizycznej, o rozłożenie na raty zobowiązań podatkowych firmy bez naliczania odsetek za zwłokę, względnie umorzenie jej zobowiązań podatkowych.

Izba Skarbowa w W. powinna w formie postanowienia uchylić zaskarżone postanowienie Urzędu Skarbowego i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia co do jej istoty, wskazując ewentualnie na potrzebę wezwania strony do uściślenia swoich żądań oraz dokładnego ustalenia przez organ pierwszej instancji przedmiotu przyszłej decyzji.

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 1997 r. (...) Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 138 par. 2 w zw. z art. 144 Kpa w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ uchyliła postanowienie Urzędu Skarbowego w W. z dnia 21 lipca 1994 r. (...) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zacytowano treść uzasadnienia ww. wyroku NSA i zawarte w nim oceny prawne.

W skardze do NSA skarżący, wnosząc o uchylenie postanowienia, zarzucił przewlekłość postępowania międzyinstancyjnego oraz brak wskazań w uzasadnieniu rozstrzygnięcia dla organu I instancji co do sposobu merytorycznego załatwienia spraw.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o jej oddalenie, powołał się na treść uzasadnienia ww. wyroku i zawartą w nim ocenę prawną, wskazując, iż przewlekłość postępowania nastąpiła w wyniku niepodania miejsca siedziby i numeru konta spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna. Na mocy art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ ocena prawna wyrażona w orzeczeniu tegoż Sądu wiąże w sprawie zarówno ten Sąd jak również organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Tak więc Izba Skarbowa nie mogła wydać merytorycznego rozstrzygnięcia, ale zobowiązana była uchylić zaskarżone postanowienie. Jednocześnie treść art. 138 par. 2 Kpa upoważnia jedynie organ II instancji do wskazania okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Natomiast nie może on narzucać organowi I instancji sposobu rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ sprowadziłoby to postępowanie administracyjne faktycznie do jednej instancji i pozbawiało organ stopnia podstawowego samodzielności nieodzownej w orzecznictwie administracyjnym /por. np. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1985 r. II SA 1811/84 - ONSA 1985 Nr 1 poz. 7/.

Natomiast przewlekłość postępowania międzyinstancyjnego oraz lakoniczność uzasadnienia rozstrzygnięcia Izby Skarbowej, które sprowadzało się do powtórzenia tez zawartych w wyroku NSA, aczkolwiek naruszały dyspozycję art. 107 par. 3 i art. 172 Kpa, jednakże nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy, który zależał w tym wypadku głównie od działania organu I instancji przy ponownym jej rozpatrzeniu. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 3 cytowanej ustawy o NSA podstawą uchylenia decyzji mogą być jedynie uchybienia przepisom postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 27 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.