Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 24 listopada 2003 r., III SA 44/03

Rozpoznanie

w dniu 17 listopada 2003 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Polskiej Telefonii Komórkowej "C." Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 9 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).

Teza

Uchylenie decyzji określającej zaległość podatkową przez organ podatkowy II instancji pociąga za sobą obowiązek ponownego określenia odsetek za zwłokę.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Izba skarbowa uchyliła decyzję inspektora kontroli skarbowej w zakresie podatku VAT i wydała dwie decyzje:

1/ określającą zobowiązanie podatkowe i zaległość podatkową, 2/ określającą wysokość odsetek za zwłokę.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 53 par. 1 i 4 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem spółki, wziąwszy pod uwagę dyspozycję normy zawartej w przepisie art. 53 par. 4 Ordynacji podatkowej, izba skarbowa powinna - wydając decyzję określającą zaległość podatkową- określić wysokość odsetek za zwłokę od tej zaległości na dzień wydania swojej decyzji, tj. na dzień 9.12.2002 r. nie zaś na dzień wydania decyzji przez organ I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż zgodnie z treścią art. 51 par. 1 Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych z zastrzeżeniami wynikającymi z treści art. 54 tej ustawy, naliczone są odsetki za zwłokę. Odsetki za zwłokę są formą odpłatności ze strony podatnika lub innego podmiotu zobowiązanego do zapłaty określonej kwoty na rzecz związku publicznoprawnego, związanej z faktem, że związek ten nie otrzymał w terminie należnych mu środków pieniężnych /por.: B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. TNOiK, Toruń 2002, str. 208/. Obowiązek zapłaty odsetek wynika w każdym przypadku z mocy prawa. Zasadą jest to, że odsetki obliczane są przez podmioty obowiązane do ich zapłacenia, tj. podatnika, płatnika lub inkasenta. Odsetki za zwłokę powinny zostać wpłacone na rachunek właściwego organu podatkowego bez odrębnego wezwania.

W przypadkach wskazanych w ustawie /art. 53 par. 4 Ordynacji podatkowej/ odsetki za zwłokę nalicza organ podatkowy, określając ich wysokość na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej /art. 21 par. 3 i 4 oraz innych przypadkach wskazanych w ustawie /art. 28 par. 2 i art. 30 par. 1/.

Przepis art. 53 par. 4 Ordynacji, przewidujący naliczanie odsetek za zwłokę przez organ podatkowy, nie określa czy miejscem, w którym to "naliczenie" jest dokonywane jest decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej, czy też odsetki mogą być naliczane w innej decyzji.

Brzmienie przepisu wskazuje na to, że obie te możliwości są dopuszczalne. W ocenie sądu za preferowane należy przyjąć pierwsze rozwiązanie - określenie odsetek za zwłokę w decyzji określającej zaległość podatkową. Tak też uczynił w wydanej decyzji organ orzekający w I instancji. Wydanie odrębnej decyzji przez organ odwoławczy nie stanowiło w ocenie sądu, zgodnie z tym co zostało powiedziane, uchybienia, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Za prawidłowe należało również uznać określenie przez organ odwoławczy wysokości odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji przez organ I instancji z uwzględnieniem zasad dotyczących momentu ich powstania /art. 53 par. 5 Ordynacji podatkowej/. Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu ze względu na konieczność ponownego określenia odsetek za zwłokę wobec uchylenia decyzji określającej zaległość podatkową, w związku z którą powstał obowiązek ich zapłaty /por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2003 r., III SA 43/03/. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania w kierunku wskazanym przez sąd w tym orzeczeniu organ odwoławczy określi ponownie kwotę zaległości podatkowej /art. 21 par. 3 Ordynacji podatkowej/, a w konsekwencji również kwotę należnych odsetek za zwłokę z uwzględnieniem przytoczonych zasad.