Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 24 września 1986 r., III SA 446/86

Teza

Działalność gospodarcza określona w par. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1982 r. w sprawie opodatkowania podatkiem scalonym niektórych jednostek gospodarki uspołecznionej /Dz.U. nr 36 poz. 236/, korzysta ze zwolnienia od podatku scalonego bez względu na to, czy jest wymieniona w statucie jednostki organizacyjnej.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Spółdzielni Kółek Rolniczych w H. na decyzję Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 24 lutego 1986 r. w przedmiocie wymiaru podatku scalonego za 1984 r. i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Izby Skarbowej w Warszawie kwotę złotych dwadzieścia trzy tysiące sto pięćdziesiąt cztery tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 27 maja 1985 r. Urząd Skarbowy w W. wymierzył Spółdzielni Kółek Rolniczych w H. dodatkowe zobowiązanie w podatku scalonym za 1984 r. w wysokości 771.750 zł z tytułu świadczenia usług przewozowych.

Od decyzji tej Spółdzielnia Kółek Rolniczych w H. odwołała się wywodząc, że działalność przewozowa została objęta zmianą statutu Spółdzielni, którą zgłoszono w sądzie w dniu 30 czerwca 1983 r. Statut został zarejestrowany dopiero w dniu 29 listopada 1984 r., wobec czego Spółdzielnia twierdzi, że nie odpowiada za długotrwałe załatwianie spraw przez sąd i dlatego uznaje decyzję organu podatkowego I instancji za krzywdzącą.

Decyzją z dnia 24 lutego 1986 nr DJ 732-46/85 Izba Skarbowa w Warszawie utrzymała w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję, powołując się na par. 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1982 r. w sprawie opodatkowania podatkiem scalonym niektórych jednostek gospodarki uspołecznionej /Dz.U. nr 36 poz. 236/. Izba Skarbowa w Warszawie stwierdziła, że zgodnie z tym przepisem Spółdzielnia była obowiązana uiścić podatek scalony według stawki 15 procent od działalności pozaustawowej, to jest z tytułu usług przewozowych. Wskazano także, że w świetle art. 66 par. 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. nr 30 poz. 210/ zmiana statutu wywołuje skutki prawne dopiero z dniem wpisu statutu do rejestru sądowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Kółek Rolniczych zwróciła uwagę, że przy ustalaniu wysokości podatku scalonego Izba Skarbowa w Warszawie nie uwzględniła par. 3 ust. 1 pkt 15 lit. "a" i "d" powołanego rozporządzenia Ministra Finansów. W przepisach tych zwolniono od podatku scalonego usługi przewozowe wykonywane przy budowie dróg. Wskutek tego Izba Skarbowa obciążyła Spółdzielnię podatkiem scalonym od usług przewozowych, świadczonych przy budowie dróg na zlecenie Urzędu Gminy w H. oraz za usługi przy odśnieżaniu dróg na zlecenie Rejonowego Zarządu Dróg Publicznych w W. Wskazano ponadto, że Spółdzielnia odrębnie ewidencjonowała w rachunkowości obrót zwolniony od podatku scalonego i obrót podlegający opodatkowaniu.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Warszawie stwierdziła, że przepisy par. 3 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów mają zastosowanie tylko do działalności objętej statutem. Usługi przewozowe nie były objęte w 1984 r. statutem, a więc Spółdzielnia miała obowiązek uiszczenia podatku scalonego według stawki 15 procent.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przepisem par. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1982 r. w sprawie opodatkowania podatkiem scalonym niektórych jednostek gospodarki uspołecznionej /Dz.U. nr 36 poz. 236/ ustalono stawki podatku scalonego. Z porównania treści ust. 1 i 2 tego paragrafu i jego ust. 3 wynika, że ustawodawca zróżnicował stawki podatku w zależności od tego, czy działalność jest objęta statutem jednostki, czy też nie. Dla działalności pozastatutowej wprowadzono jednolitą stawkę podatku scalonego w wysokości 15 procent obrotów z tego tytułu. Działalność skarżącej Spółdzielni w zakresie usług przewozowych przy budowie dróg oraz ich odśnieżaniu przed dniem 29 listopada 1984 r., a więc przed datą wpisania do rejestru sądowego zmiany jej statutu, nie była objęta statutem Spółdzielni. Zgodnie bowiem z art. 66 par. 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze /Dz.U. nr 30 poz. 210/ zmiana statutu nie wywołuje skutków prawnych przed jej wpisaniem do rejestru.

Przepis par. 3 powołanego rozporządzenia jednak zawiera znaczną liczbę zwolnień od podatku scalonego o przedmiotowym charakterze. Wymienia się w nim rodzaje działalności, których wykonywanie ma istotne znaczenie gospodarcze i społeczne /na przykład usługi przewozowe przy budowie dróg, ich odśnieżaniu lub też przy przewozie uczniów do szkół/. W myśl par. 3 ust. 2 tego rozporządzenia zwolnienia od podatku scalonego, o którym mowa w ust. 1, stosuje się pod warunkiem odrębnego ewidencjonowania obrotów zwolnionych od opodatkowania i podlegających opodatkowaniu. Jak wynika z akt sprawy skarżąca Spółdzielnia spełniała ten warunek, przy czym par. 3 rozporządzenia nie zawiera warunku przewidującego wyłączenie stosowania zwolnienia od podatku scalonego, wymienionych w nim działalności, jeżeli nie są one objęte statutem Spółdzielni. Takiego wyłączenia nie zawierają także inne przepisy omawianego rozporządzenia. Jedynie par. 3 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia uzależnia zwolnienie od podatku scalonego /między innymi działalności w zakresie odśnieżania/ od jej wykonywania na terenie określonym statutem jednostki. A więc tylko wykonywanie tej działalności poza terenem określonym statutem pozbawia zwolnienia od podatku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że działalność określona w par. 3 omawianego rozporządzenia Ministra Finansów tylko wtedy korzysta ze zwolnienia od podatku scalonego, gdy jest wymieniona w statucie jednostki, nie znajduje podstaw w przepisach tego rozporządzenia, przy czym interpretacja zwężająca zakres zwolnień określonych w jego par. 3 nie jest dopuszczalna jako ograniczająca uprawnienia jednostki gospodarczej opłacającej podatek scalony.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo materialne, to jest przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1982 r. w sprawie opodatkowania podatkiem scalonym niektórych jednostek gospodarki uspołecznionej /Dz.U. nr 36 poz. 236/. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję należało uchylić zgodnie z art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółdzielni orzeczono w myśl art. 208 Kpa.