Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 23 lipca 1991 r., III SA 452/91

Teza

Nieważna jest uchwała rady gminy upoważniająca burmistrza miasta do przyznawania ulg w podatku od nieruchomości.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 40 ust. 1 i art. 41 ustawy o samorządzie terytorialnym do wprowadzania zwolnień od podatku od nieruchomości w formie uchwał stanowiących prawo miejscowe uprawniona jest tylko rada gminy, a nie burmistrz.

Treść terminów: "zwolnienie" i "ulga" nie jest tożsama w sensie prawnym.

Uzasadnienie

Wojewoda S. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 11.03.1991 r. stwierdził nieważność par. 3 uchwały Nr XV 11/91 Rady Miejskiej w G. z dnia 20 lutego 1991 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień z tego podatku.

W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda podał, że w par. 3 uchwały ustalono, iż na uzasadniony wniosek, podmioty prowadzące działalność turystyczną mogą uzyskać ulgę w podatku od nieruchomości do 30 procent pod warunkiem, że uzyskana kwota ulgi w danym roku w całości zostanie przeznaczona na poprawę stanu i rozbudowy bazy turystycznej, a podmioty rozpoczynające działalność turystyczną mogą być zwolnione z podatku od nieruchomości przez okres 1 roku. Uchwała upoważnia Burmistrza Miasta do podejmowania decyzji w tych sprawach po zasięgnięciu opinii Komisji Rady. Zdaniem Wojewody par. 3 uchwały w sposób rażący narusza prawo. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalowych do wprowadzenia innych zwolnień z podatku od nieruchomości niż wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy, jest wyłącznie właściwa Rada Miejska. Stawki podatku od nieruchomości jak i zakres zwolnień od tego podatku określają Rady Gmin /Miast/ w myśl art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Tym samym ustawa nie przewiduje możliwości przekazywania Burmistrzowi uprawnień do dokonywania zwolnień w formie decyzji administracyjnych. Wprowadzenie zwolnienia od podatku pod warunkiem określającym na jaki cel zostanie wykorzystana kwota uzyskana z tytułu zwolnienia, nie jest właściwe.

Na rozstrzygnięcie Wojewody S. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Burmistrz Miasta G. Skarżący zarzuca, że rozstrzygnięcie nadzorcze pomija treść art. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania, który upoważnia Burmistrza do udzielania ulg, odroczeń, umorzeń oraz stosowania zaniechania ustalania i poboru podatków stanowiących dochody gmin. Rada Miejska w G. swoją uchwałą ustaliła jedynie pewne ramowe zasady udzielania ulg co nie pozbawia Burmistrza możliwości indywidualnego rozpatrywania spraw w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewoda wywodzi, że zwolnienia od podatku /a nie ulgi/ uchwala wyłącznie Rada Miejska w formie przepisów powszechnie obowiązujących na terenie miasta i uprawnień tych nie może scedować na rzecz Burmistrza. Natomiast cytowana ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie uprawnia Rady Miejskiej do wprowadzenia ulg w podatkach lokalnych. Treść skargi i używany w niej przemiennie termin "zwolnienie" i "ulga" świadczą, że organy samorządu terytorialnego w G. błędnie utożsamiają te pojęcia. W sensie prawnym terminy te nie są tożsame. Zakres uchwalonych zwolnień winien być określony na tyle czytelnie, aby każda osoba należąca do bliżej nie określonego kręgu podatników rozumiała zakres tego zwolnienia, wynikającego jedynie z Uchwały Rady Miejskiej. Art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania upoważnia Burmistrza do udzielania ulg, odroczeń zaniechania ustalenia i poboru podatków stanowiących dochody gmin, z tym, że o ulgach może orzekać tylko wówczas, jeżeli określone przepisy takie ulgi przewidują. Ponieważ w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych instytucja ulgi nie została wprowadzona, Rada Miejska nie może wprowadzać takich ulg, ani upoważnić Burmistrza do orzekania o tych ulgach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że terminów "ulga" i "zwolnienie" nie można utożsamiać w sensie prawnym. W przedmiotowej uchwale Rady Miejskiej w G. z dnia 20 lutego 1991 r. błędnie utożsamiono powyższe terminy, gdyż w jej tytule mówi się tylko o zwolnieniach, podczas gdy w dalszej szczegółowej części uchwały wymienia się "ulgi" i "zwolnienia".

Art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/ stanowi, że tylko rada gminy może wprowadzić inne zwolnienia od podatku od nieruchomości, niż określone w ust.

1. Oznacza to, że do tych zwolnień jest uprawniona wyłącznie rada gminy /miasta/ i uprawnień tych nie może przekazywać burmistrzowi. Określony w par. 3 ust. 2 cyt. uchwały warunek, od spełnienia którego uzależnione jest zwolnienie podmiotu gospodarczego od podatku, upoważniałby burmistrza do zwolnienia od tego podatku w poszczególnych indywidualnych sprawach. Byłoby to sprzeczne z art. 7 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż przepis ten w sposób jednoznaczny mówi o zwolnieniach w ogóle, a nie rozstrzyga o zwolnieniach indywidualnych. Nadto tenże art. 7 ust. 2 uprawnia radę miejską do uchwalania zwolnień od podatków od nieruchomości, a nie ulg w podatku od nieruchomości. Tym samym Rada Miejska w G. nie była uprawniona do stanowienia o ulgach jak to czyniła w par. 3 ust. 1 uchwały.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania /Dz.U. nr 89 poz. 518/ udzielanie ulg, odroczeń, umorzeń, zaniechania ustalania i poboru podatków stanowiących dochody gmin, należy do burmistrza. Jednakże o ile o odroczeniach, umorzeniach burmistrz orzeka indywidualną decyzją w oparciu o art. 8 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, o tyle o ulgach może orzekać tylko wówczas, gdy konkretny przepis taką ulgę przewiduje. Ulga w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie została przewidziana, w związku z czym Rada Miejska nie może upoważnić Burmistrza do orzekania w przedmiocie ulg.

Zatem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze prawa nie narusza. Szczegółowe i poparte argumentacją prawną uzasadnienie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody wskazało z jakich przyczyn została stwierdzona nieważność par. 3 uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia 20.02.1991 r. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.