Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 28 lipca 1993 r., III SA 455/93

Teza

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./ zwolnieniu od podatku dochodowego podlega dochód spółki.

Zwolnienie to ma charakter podmiotowy, gdyż dotyczy całego dochodu osiąganego przez dany podmiot.

Nie jest zatem rzeczą organu podatkowego badanie z jakiej działalności spółka osiągnęła poszczególne składniki dochodu, ani czy działalność ta mieściła się w zezwoleniu, wydanym na podstawie art. 5 ustawy.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 27 października 1988 r. Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą zezwolił na utworzenie spółki z udziałem zagranicznym - "G.T." w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednym z przedmiotów działalności określonych w zezwoleniu była sprzedaż produktów i usług spółki w kraju i za granicą, a od 22 marca 1989 r. także prowadzenie handlu w kraju i za granicą, z wyłączeniem w handlu zagranicznym towarów wymagających koncesji Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./ spółce przysługiwało trzyletnie zwolnienie od podatku dochodowego.

Decyzją z dnia 21 grudnia 1992 r. Urząd Skarbowy w W. wymierzył Spółce "G.T." podatki obrotowy i dochodowy za 1989 r., w tym dochodowy w kwocie 75.332.800 zł.

W uzasadnieniu stwierdził, że spółka przekroczyła zakres zezwolenia na działalność, osiągając dochód ze skupu i sprzedaży dewiz oraz z usług transportowych. W związku z tym organ podatkowy podzielił zysk bilansowy w kwocie 1.771.222.700 zł na część podlegającą opodatkowaniu /188.331.900 zł/ oraz część, która podatkowi nie podlega /1.582.890.800 zł/. Wymierzony podatek stanowił 40 procent kwoty 188.331.900 zł.

W odwołaniu spółka zarzuciła naruszenie art. 28 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych.

Dnia 18 lutego 1993 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podkreśliła, że art. 5 ust. 1 oraz art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy powołanej w odwołaniu wymagają zezwolenia zarówno na utworzenie spółki - co jest jednoznaczne ze zgodą na podjęcie działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu - jak i na zmianę przedmiotu działalności. Zwolnieniem od podatku dochodowego objęta jest wyłącznie działalność objęta zezwoleniem. Skoro zezwolenie nie obejmowało skupu i sprzedaży dewiz oraz usług transportowych, wymierzenie podatku od dochodu osiągniętego ze wspomnianych rodzajów działalności - izba skarbowa uznała za zasadne.

Spółka "G.T." wniosła skargę na decyzję izby skarbowej. Zdaniem strony skarżącej, usługi transportowe oraz kupno i sprzedaż dewiz mieszczą się w pojęciu "sprzedaż produktów i usług w kraju i za granicą". Tym samym spółka nie wykroczyła poza zakres zezwolenia.

W odpowiedzi na skargę izba skarbowa doszła do wniosku, że skarga jest zasadna w części dotyczącej usług transportowych, które mieszczą się w zapisie punktu 4c zezwolenia /"sprzedaż usług Spółki"/. Spółka nie uzyskała natomiast zgody na sprzedaż i kupno dewiz, choć uzyskała wymaganą decyzję dewizową. Dlatego też winna zapłacić podatek dochodowy od ostatnio wymienionej działalności. W tym zakresie - zdaniem izby - skarga powinna być oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż te, które przytoczono w jej uzasadnieniu. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325 ze zm./ zwolnieniu od podatku dochodowego polega dochód spółki. Zwolnienie to ma charakter podmiotowy, gdyż dotyczy całego dochodu osiąganego przez dany podmiot. Nie jest zatem rzeczą organu podatkowego badanie z jakiej działalności spółka osiągnęła poszczególne składniki dochodu, ani czy działalność ta mieściła się w zezwoleniu, wydanym na podstawie art. 5 ustawy.

Badanie zgodności działalności spółki z warunkami określonymi w zezwoleniu należy z mocy art. 15 ustawy wyłącznie do organu, który wydał zezwolenie. Organ ten - w razie dostrzeżenia sprzeczności - może wezwać spółkę do ich usunięcia w oznaczonym terminie, a w wypadku niezastosowania się do wezwania, ograniczyć zakres zezwolenia lub je cofnąć. Uprawnień tych nie ma organ podatkowy, gdyż ocena działalności spółki nie może należeć do dwóch organów. Dopóki zatem właściwy organ nie cofnął zezwolenia na prowadzenie działalności spółce, tzn. dopóki dany podmiot pozostaje spółką, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy, dopóty jej dochód nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję urzędu skarbowego w części wymierzającej podatek dochodowy spółce "G.T.", a wymiary tego podatku dokonano bezzasadnie, skarga podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 Kpa.

Obecnie rzeczą izby skarbowej będzie ponowne rozpoznanie odwołania, z uwzględnieniem powyższej oceny prawnej /art. 209 Kpa/. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł zgodnie z art. 208 Kpa.