Prosto w prawo Dla profesjonalistyPro

Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą)z 6 października 1995 r., sygn. akt III SA 473/95

Teza

Jeżeli budynek mieszkalny został wybudowany w ramach niezarobkowej działalności gminy realizującej zadania budownictwa komunalnego, to późniejsza sprzedaż znajdujących się w nim lokali mieszkalnych nie daje podstaw do ulgi podatkowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.

Sentencja

  1. oddala skargę w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w S. decyzją z 14 grudnia 1994 r. wydaną m.in. na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /tj. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d", art. 27 ust. 1 i art. 45 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określił Ryszardowi i Urszuli O. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1993 r. w łącznej kwocie 20.280.000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w złożonym zeznaniu o wspólnych dochodach za 1993 r. małżonkowie O. odliczyli od dochodu wydatki mieszkaniowe w wysokości 67.980.700 zł, a w tym kwotę 55.130.700 zł, wydatkowaną na kupno mieszkania w budynku komunalnym, będącym własnością Gminy J. Odliczenie to nie jest uzasadnione, gdyż podatnicy kupili mieszkanie w grudniu 1993 r., zaś poprzednio - od stycznia 1990 r. - zajmowali je na podstawie umowy najmu. Brak więc podstaw do ulgi mieszkaniowej, gdyż nabyty lokal nie znajdował się w budynku nowo wybudowanym.

W odwołaniu od tej decyzji podatnicy zarzucili. że decyzja organu I instancji sprzeczna jest z treścią art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy z 1991 r., a ponadto, że znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej i nie mają możliwości uiszczenia naliczonego podatku.

Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 9 marca 1995 r. z wydaną na podstawie art. 138 par. 1 Kpa utrzymała w mocy powyższą decyzję z równoczesnym podtrzymaniem jej podstawy faktycznej i prawnej.

W skardze do Sądu podatnicy zarzucili naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy z 1991 r. oraz art. 7, art. 11 i art. 80 Kpa i podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu - wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest uzasadniona. Stwierdzić należy przede wszystkim, że wszelkie przywileje podatkowe, do których zalicza się zwolnienia oraz ulgi podatkowe, polegające na odliczeniu od podstawy opodatkowania określonych prawem wydatków - są wyjątkiem od podstawowej zasady Prawa podatkowego, jaką jest zasada powszechności i równości podatkowej. Z tego też powodu wszelkie unormowania dotyczące przywilejów podatkowych - zgodnie z ogólnymi regułami wykładni - wykładane być muszą w sposób ścisły, zgodny przede wszystkim z literalnym brzmieniem tego rodzaju regulacji.

Treść art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" omawianej ustawy jest oczywista i nie budzi wątpliwości. Wynika z niej, że od dochodu osoby fizycznej odlicza się kwoty wydatkowane na zakup tylko takiego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od osób, które wybudowały ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ratio legis tego przepisu jest oczywisty. Chodziło o promowanie takiej działalności gospodarczej, która spowoduje tworzenie nowej substancji mieszkaniowej.

Z powyższych uwag wynika, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy będzie miała wykładnia określenia "(...) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej", o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z 1991 r. Skoro jednak ustawa ta nie definiuje pojęcia działalności gospodarczej, to można i należy przyjąć, że powinna być ona rozumiana w sposób odpowiadający definicji tego pojęcia określonej w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, a więc jako działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa prowadzona w celach zarobkowych /art. 2 ust. 1 tej ustawy/.

Wbrew zarzutom skargi, budynek mieszkalny, w którym znajduje się kupiony przez skarżących lokal nie został wybudowany w ramach tak rozumianej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego /t.j. Dz.U. 1988 nr 26 poz. 183/ rady narodowe w latach 1987-1989 prowadziły działalność gospodarczą dotyczącą budownictwa mieszkaniowego w dwóch formach: jako budownictwo komunalne realizujące zbiorowe potrzeby ludności /forma najczęściej stosowana/ oraz budownictwo mieszkaniowe komercyjne, realizowane w ramach działalności zarobkowej /art. 4 pkt 1, art. 23, art. 27 ust. 1 pkt 3 lit. "c", art. 52, art. 58-63 ustawy/.

Z akt wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został nie w celach zarobkowych, lecz w ramach wykonywania zadań zmierzających do zaspokojenia potrzeb mieszkalnych mieszkańców gminy w zakresie budownictwa komunalnego. Świadczą o tym takie niesporne okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, jak to, że budynek wybudowano w latach 1987-1989 ze środków Gminnej Rady Narodowej w J., zaś znajdujące się w nim lokale mieszkalne wynajęto mieszkańcom Gminy, w tym również skarżącym, i dopiero na podstawie uchwały Rady Gminy w J. z 30 czerwca 1993 r. rozpoczęto ich sprzedaż.

Jeżeli więc budynek mieszkalny został wybudowany w ramach niezarobkowej działalności Gminy realizującej zadania budownictwa komunalnego, to późniejsza sprzedaż znajdujących się w nim lokali mieszkalnych nie daje podstaw do ulgi podatkowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy. Podgląd przeciwny byłby oczywiście sprzeczny z wykładnią gramatyczną tego przepisu oraz jego społecznym celem.

Z wyżej podanych przyczyn skargę należało oddalić na mocy art. 207 par. 5 Kpa

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.