Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 24 października 1994 r., III SA 514/94

Teza

Rada gminy ma obowiązek określić stawki podatku od nieruchomości w granicach kwotowych, nie przekraczających kwot wymienionych w ustawie.

Jeżeli granice te nie zostały przekroczone, wyłącznie od rady zależy, czy podatek ten będzie wyższy, czy niższy od podatku rolnego.

Żaden inny organ, w tym także Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest władny dyktować radzie, jakie konkretnie kwoty stawek podatku powinna ona uchwalić.

Na tym właśnie polega istota samorządu.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 11 kwietnia 1994 r. wójt gminy Z. wymierzył J. B. podatek od nieruchomości na 1994 r., w kwocie 1 140.000 zł, płatny w czterech ratach. Zastosował przy tym stawkę 120 zł za 1 m2 gruntów, zgodnie z par. 1 ust. 5 lit. "b" uchwały nr 109/XXI Rady Gminy w Z. z dnia 21 grudnia 1993 r.

J. B. odwołał się od tej decyzji, domagając się obniżenia podatku i ustalenia go według zasad obowiązujących przy obliczaniu podatku rolnego.

Wyjaśnił, że posiada działkę o przeznaczeniu rolniczym, o powierzchni 000,958 ha, przy czym w hektarach przeliczeniowych powierzchnia ta stanowi 0,49. Większą część działki stanowią nieurodzajne piaski /V klasa użytków rolnych/.

Zdaniem odwołującego się, Rada Gminy uchwaliła zbyt wysoką stawkę podatku od nieruchomości, łamiąc konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej /art. 1/ oraz zasadę równości wobec prawa /art. 67 ust. 2/. Podatnicy podatku rolnego płacą bowiem za ponad czterohektarowe gospodarstwa niższy podatek niż on za 0,95 ha ziemi o podobnej strukturze. Żaden z rolników, w tym także radny, nie chce wydzierżawić od niego ziemi z uwagi na wysoki podatek.

15 kwietnia 1994 r. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Natomiast według art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 stycznia 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431/ opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty gospodarstw rolnych. Za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, lasów i gruntów leśnych, gruntów pod stawami oraz gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy. Działka J. B. nie spełnia żadnego z tych wymogów, a zatem nie może być opodatkowana podatkiem rolnym. W tym przypadku nie ma znaczenia sposób wykorzystywania działki.

W związku z zarzutem stawianym Radzie Gminy Z., Kolegium Odwoławcze pouczyło podatnika o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./.

J. B. wniósł skargę na decyzję Kolegium, ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu. Jego zdaniem, organ II instancji nie wyjaśnił przekonująco, dlaczego autor skargi musi płacić pięciokrotnie wyższy podatek za taką samą działalność rolnicza niż np. "rolnik dwuhektarowy". Skarżący uważa, że skoro ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje "widełki", to nie było przeszkód w zastosowaniu zasad naliczenia podatku rolnego. Działka rolna nie ma takiej wartości jak działka budowlana, a w dodatku wójt odmówił skarżącemu zmiany przeznaczenia działki z rolniczego na budowlane.

W końcowej części skargi jej autor zawarł prośbę, aby Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił mu, dlaczego gmina Z. ustala dla właścicieli działek rolniczych o powierzchni poniżej 1 ha kilkakrotnie wyższy podatek od podatku rolnego.

Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Odpowiedź na pytanie skarżącego jest bardzo prosta. Rada Gminy Z. dlatego ustala stawki podatku od nieruchomości w określonej wysokości, bo upoważnia ją do tego art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Żaden przepis prawa nie zobowiązuje rady gminy, aby wysokość tego podatku była niższa od podatku rolnego, ani nawet, aby zachowane były jakiekolwiek proporcje. Rada gminy ma obowiązek określić stawki podatku od nieruchomości w granicach kwotowych, nie przekraczających kwot wymienionych w ustawie. Jeżeli granice te nie zostały przekroczone, wyłącznie od rady zależy, czy podatek ten będzie wyższy, czy niższy od podatku rolnego. Żaden inny organ, w tym także Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest władny dyktować radzie, jakie konkretne kwoty stawek podatku powinna ona uchwalić. Na tym właśnie polega istota samorządu.

Rola wójta oraz Kolegium Odwoławczego sprowadzała się jedynie do wymiaru podatku według stawek uchwalonych przez Radę. Organy obu instancji zadanie to wykonały, w związku z czym nie można zarzucić im naruszenia ani przepisów konstytucji, ani jakiegokolwiek innego przepisu prawa.

Skoro zaś prawo nie zostało naruszone, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.