Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 6 czerwca 1997 r., III SA 515/96

Teza

Ograniczenie się przy rozpoznawaniu sprawy przez organ odwoławczy wyłącznie do kontroli formalnej decyzji organu I instancji, a nie zasadności merytorycznej odwołania stanowi naruszenie art. 15 Kpa.

Uzasadnienie

Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z 27 lutego 1996 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymało w mocy zakwestionowane w zażaleniu Teresy i Krzysztofa K. postanowienie prezydenta miasta L. z 28 grudnia 1995 r., odmawiające zgody na umorzenie należnej opłaty skarbowej od zakupu działki w kwocie 587,60 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Teresa i Krzysztof K. kupili w 1993 r. działkę położoną przy ul. W. (...) i z tego tytułu wymierzono im opłatę skarbową w kwocie 1.121 zł., przy czym do zapłacenia pozostało jeszcze 587 złotych, jako że pozostałą kwotę pobrano przy podpisywaniu aktu notarialnego.

Po rozpatrzeniu podania o umorzenie naliczonej opłaty skarbowej prezydent miasta L. postanowieniem z 28 grudnia 1995 r., wydanym na podstawie art. 10 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin /Dz.U. nr 129 poz. 600 ze zm./, odmówił wyrażenia zgody na umorzenie należnej opłaty skarbowej w kwocie 587 zł, uznając, że sytuacja materialna podatników tego nie uzasadnia.

Zdaniem organu II instancji, decyzja ta, jako oparta na uznaniu administracyjnym, podlega ocenie w postępowaniu odwoławczym w pełnym zakresie jedynie co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi.

Dokonując oceny formalnoprawnej orzeczenia organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie stwierdziło zaistnienia uchybień w postępowaniu przed organem I instancji i uznało, że stan faktyczny na podstawie zebranych dokumentów i informacji został ustalony prawidłowo, a organ ten podjął decyzję uzasadnioną, której uzasadnienie odpowiada wymogom z art. 107 par. 3 Kpa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżąca Teresa K. podniosła, że nie godziła się z decyzją wymiarową, a wniosek o umorzenie zaległości podatkowej złożyła po informacji uzyskanej od urzędniczki urzędu skarbowego.

Skarżąca wskazała, że niska wartość nabytej działki spowodowana jest złą i uciążliwą lokalizacją, a także że została potraktowana w postępowaniu instrumentalnie i nie dano jej możliwości obrony oraz że ciągnąca się kilka lat sprawa doprowadziła ją do ciężkiej choroby.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Z treści zaskarżonej decyzji oraz z odpowiedzi na skargę wynika wyraźnie, iż organ odwoławczy ograniczył się przy rozpoznawaniu spraw przez organ odwoławczy wyłącznie do kontroli formalnej decyzji organu I instancji, dokonując jej jedynie pod względem legalności, a nie zasadności merytorycznej.

Zauważyć zaś należy, że podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności /art. 15 Kpa/. Oznacza ona, iż strona na prawo oczekiwać, że jej sprawa administracyjna zostanie dwukrotnie rozpatrzona merytorycznie, przez dwa różne organy /patrz B. Adamiak i J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, PWN, Warszawa 1993 r., str. 128/.

Zasadzie tej w rozpatrywanej sprawie uchybiono, co zresztą dobitnie uwypuklono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując wręcz, że przy rozpoznawaniu sprawy kolegium badało ją wyłącznie w aspekcie zgodności z przepisami proceduralnymi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, uchylono zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania sądowego oparto na art. 55 ust. 1 powołanej ustawy.