Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 13 września 2002 r., III SA 623/01

Sprawa

sprawy ze skargi Haliny B. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 30 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług - oddala skargę.

Teza

Prowadzenie w lokalu mieszkalnym działalności gospodarczej nie oznacza, że stanowi on przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Podatnik złożył wniosek w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT, zapłaconego przy okazji sprzedaży lokalu za kwotę brutto 67.100 zł, obejmującą ten podatek. Zdaniem strony lokal ten stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa i z tego względu, na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o VAT nie podlegał temu podatkowi.

Po rozpatrzeniu sprawy urząd skarbowy odmówił stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że w sprawie nie ma zastosowania wskazany przez podatniczkę art. 3 ust. 1 ustawy o VAT bowiem sprzedany lokal mieszkalny nie spełniał ustawowej definicji przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55[1] Kc. Ponadto podatnik wystawił fakturę VAT potwierdzającą sprzedaż tego lokalu, co w świetle art. 33 ust. 1 ustawy o VAT obligowało go do zapłacenia podatku nawet gdyby dokonana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym lub zwolniona od podatku.

W odwołaniu do izby skarbowej strona zarzuciła ww. decyzji błędną interpretację przepisów ustawy o VAT oraz błędne ustalenie stanu faktycznego co do charakteru sprzedawanego lokalu. Podniosła, że art. 33 ust. 1 ustawy o VAT nie miał do niej zastosowania, gdyż transakcja nie została opodatkowana tym podatkiem tylko nastąpiło jednostronne jego odliczenie od ceny sprzedaży i przekazanie do urzędu skarbowego. Nie zgodziła się też ze stanowiskiem organu, iż lokal nie stanowił przedsiębiorstwa, ponieważ lokal ten wykorzystywała do prowadzenia działalności gospodarczej, co stwierdzono także w akcie notarialnym, sporządzonym przy jego sprzedaży.

Izba skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zarówno z aktu notarialnego, jak i faktury wynika, iż przedmiotem sprzedaży był tylko lokal mieszkalny, a nie inne składniki materialne czy niematerialne związane z tym lokalem jako przedsiębiorstwem. W tym stanie rzeczy sprzedaż lokalu, pomimo że była w nim prowadzona działalność gospodarcza nie stanowi według definicji z art. 55[1] Kc sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto dodała, że twierdzenie strony zawarte w odwołaniu, że przesłała kupującemu fakturę korygującą nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym /brak potwierdzenia odbioru takiej faktury i jej kopii/. Jednak sam fakt sporządzenia faktury korygującej nie ma wpływu na stan sprawy, gdyż kwestią sporną jest czy dana sprzedaż podlega opodatkowaniu.

W skardze do NSA podatnik wniósł o uchylenie i zmianę decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko przyznał, że błędnie wystawił fakturę VAT, przede wszystkim ze względu na fakt, że kupujący nie powinien jej otrzymać, gdyż nie był podatnikiem tego podatku. W związku z tym wysłał fakturę korygującą z wyjaśnieniem, iż jego zdaniem art. 33 ust. 1 ustawy o VAT nie może mieć zastosowania. Ponadto organy potwierdziły jej stanowisko /tj. sprzedaż bez VAT/ wydając prawomocną decyzję w sprawie zryczałtowanego podatku od sprzedaży jej biura /nieruchomości/, w której określony został 10 procent zryczałtowany podatek od kwoty brutto, tj. z domniemanym podatkiem VAT. W ten sposób obie instancje opodatkowały jej podatek VAT jako przychód ze sprzedaży.

Skarżąca podtrzymała też stanowisko, załączając 7 faktur /m.in. opłata czynszowa, gazowa, telefoniczna/, a także dokumenty księgowe, że "mieszkanie", które sprzedała było środkiem trwałym w jej przedsiębiorstwie. Świadczył o tym również fakt, że po jego sprzedaży wykreślono jej firmę z rejestru podmiotów gospodarczych. Zarzuciła organom obu instancji, że w tym zakresie nie pokusiły się o rzetelną analizę sytuacji i rzeczywistą ocenę zaistniałych faktów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest bezzasadna.

Z aktu notarialnego, którego kopia znajduje się w aktach sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że przedmiotem sprzedaży był lokal mieszkalny, a nie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Fakt wykonywania w tym lokalu działalności gospodarczej nie zmienił jego charakteru. Ponadto z aktu notarialnego nie wynika, żeby poza lokalem mieszkalnym sprzedawano inne składniki materialne lub niematerialne, przeznaczone do realizacji określonego zadania gospodarczego, co mogłoby przemawiać za tym, że przedmiotem obrotu jest przedsiębiorstwo, w rozumieniu art. 55[1] Kc.

Dodatkowe okoliczności, które podnosi się w skardze, wskazują jedynie na fakt, że wykorzystywano lokal mieszkalny do prowadzenia działalności gospodarczej i w podobnym czasie, gdy dokonano jego sprzedaży zakończono tę działalność, a nie zaś na to, że sprzedano przedsiębiorstwo.

Również powołanie się przez organy podatkowe, jako na dodatkowy argument, na art. 33 ust. 1 ustawy o VAT w rozpatrywanej sprawie było prawidłowe. Podatnik wystawił fakturę VAT. Tak więc, nawet gdyby uznać stanowisko w kwestii sprzedaży przedsiębiorstwa za prawidłowe, czego sąd, jak wskazano wyżej nie podziela, to i tak wystawienie faktury, w której wykazano kwotę podatku, pociąga za sobą obowiązek jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku. Dopiero w odwołaniu i skardze do NSA skarżący podnosi, że sporządzono fakturę korygującą, jednakże na tę okoliczność nie przedstawiono żadnych dowodów, na co zwróciła uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji izba skarbowa. Wcześniej składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty ten fakt pominięto. Jednakże w świetle przedstawionych wyżej ustaleń związanych z przedmiotem umowy kupna-sprzedaży ta kwestia, jak stwierdziła słusznie izba skarbowa, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W tym stanie rzeczy sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa.