Uzasadnienie
Dnia 16.10.1991 r. "P." Spółka z o.o. uzyskał zezwolenie dewizowe na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na kupnie i sprzedaży walut obcych na przejściu granicznym w K. Kantor ten usytuowany był po stronie niemieckiej, ale przed punktem odprawy paszportowo-celnej.
Dnia 2.10.1997 r. "P." Spółka z o.o. wystąpiła z wnioskiem o zmianę miejsca prowadzonej działalności gospodarczej. Na podstawie przeprowadzonej w dniu 3.10.1997 r. przez pracowników Oddziału Okręgowego NBP w S. wizji lokalnej ustalono, że budynek, w którym znajdują się pomieszczenia przeznaczone na kantor położony jest również po stronie niemieckiej, ale za punktem odprawy paszportowo-celnej. W odpowiedzi na skargę zaznaczono, że Narodowy Bank Polski nie może dysponować terytorium obcego państwa poprzez lokalizowanie na tym obszarze siedziby polskiego podmiotu gospodarczego. Wynika to zarówno z przepisu art. 4 ust. 1 obowiązującej w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim /Dz.U. nr 72 poz. 360 ze zm./, jak też z art. 2 ust. 3 aktualnie obowiązującej ustawy o Narodowym Banku Polskim, który stanowi, że "działalność NBP prowadzona jest na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej".
Wobec powyższego, oraz ustaleń wizji lokalnej, Dyrektor Oddziału Okręgowego NBP, działając na podstawie upoważnienia Prezesa NBP, odmówił udzielenia zezwolenia na zmianę miejsca prowadzonej działalności gospodarczej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie decyzji dewizowej z dnia 8 października 1997 r. jako wydanej z naruszeniem art. 11 ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. - Prawo dewizowe /Dz.U. nr 136 poz. 703 ze zm./, wywodząc co następuje:
"P." od wielu lat prowadzi na przejściu granicznym w K. całodobowy kantor wymiany walut. Przejście graniczne usytuowane jest za Odrą, na terenie Republiki Federalnej Niemiec. Do dnia 29 października bieżącego roku kantor mieścił się w kontenerze na parkingu przejścia granicznego po stronie niemieckiej. Po tej dacie kantor na polecenie władz niemieckich został przeniesiony do budynku, w którym mieszczą się służby związane z obrotem granicznym. Budynek ten stoi za budką odprawy paszportowej i okoliczność ta w przekonaniu NBP stanowi podstawę odmowy udzielenia zezwolenia dewizowego. Zdaniem strony, przyczyna odmowy nie znajduje poparcia w treści art. 11 prawa dewizowego, który to artykuł nie zawiera wymagań "geograficznych" Strona skarżąca podkreśliła, że na przykład w K. kasy walutowe P. Banku i K. Banku mieszczą się na terenie RFN w budynku usytuowanym za punktem odprawy paszportowej.
W świetle powyższego, podniesiono zarzut naruszenia art. 11 prawa dewizowego, wskutek jego nadinterpretacji przez stosowanie kryteriów nie wymienionych w tym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, bowiem przed jej wniesieniem, skarżący podmiot nie skorzystał ze środka odwoławczego, którym jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy /art. 127 par. 3 Kpa/. Obowiązek uruchomienia tego trybu wynika z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska, środkiem odwoławczym w rozumieniu wymienionego przepisu ustawy jest również wniosek wskazany w art. 127 par. 3 Kpa.
Należy zarazem zauważyć, iż w kwestionowanej decyzji nie zamieszczono prawidłowego pouczenia o trybie jej zaskarżenia. Ów błąd organu nie może - stosownie do art. 112 Kpa - szkodzić stronie. Wobec tego, w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o przyczynie odrzucenia skargi przez Sąd, może ona zwrócić się do Narodowego Banku Polskiego /będącego centralną bankową instytucją dewizową/ z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wzmiankowanego wcześniej wniosku /art. 58 Kpa./. Dopiero decyzja zapadła w rezultacie postępowania prowadzonego w następstwie rozpatrzenia wniosku skarżącego podmiotu może się stać przedmiotem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.