Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 13 kwietnia 2000 r., III SA 644/99

Sprawa

sprawy ze skargi Jerzego M. na decyzję Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od spadku - oddala skargę na decyzję.

Teza

Roszczenie odszkodowawcze odziedziczone po uprawnionym wchodzi w skład spadku, spadkobierca musi od niego zapłacić podatek spadkowy.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Po śmierci ojca Jerzy M. nabył spadek, w skład którego wchodziło roszczenie odszkodowawcze z tytułu przejęcia nieruchomości. Sąd w 1995 r. wydał wyrok stwierdzający nabycie spadku. W tym też czasie - na mocy decyzji kierownika urzędu rejonowego przyznającej odszkodowanie - wymagalne stało się roszczenie odszkodowawcze.

W związku z tym urząd skarbowy decyzją określił wysokość podatku, uwzględniając całość odszkodowania wchodzącego w skład spadku. Po odwołaniu, które strona wniosła do izby skarbowej, ustalono, że Jerzy M. nabył tylko część /ok. 29 procent/ odszkodowania. Dla tego też izba skarbowa w decyzji wydanej po uprawomocnieniu się wyroku o stwierdzeniu nabycia spadku przyjęła kwotę z daty powstania obowiązku podatkowego dla I grupy podatkowej, jednak odpowiadającą wartości nabytego udziału.

Spadkobierca wniósł skargę do NSA, w której podnosił, iż kwota odszkodowania w ogóle nie wchodziła do spadku, gdyż urząd rejonowy dopiero po czterech latach od śmierci spadkodawcy uznał roszczenie za zasadne. Ponadto skarżący twierdził, że w urzędzie skarbowym uzyskał zapewnienie o zwolnieniu odszkodowania od podatku.

W odpowiedzi na skargę organy skarbowe konsekwentnie stwierdzały, że w niniejszej sprawie podatek należy uiścić. Skarżący występuje tu jako następca prawny, a zatem roszczenie podlega włączeniu do spadku.

NSA stanął na tym samym stanowisku. Oddalając skargę, zwrócił uwagę, że spór w tej sprawie był konsekwencją nieporozumienia. Należy przypuszczać, że podatnik nie wyjaśnił urzędnikom, o jakie odszkodowanie i z jakiego tytułu prawnego chodzi. Rzeczywiście zasadą jest, że odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu, ale dotyczy to tylko podatku dochodowego. W tym konkretnym przypadku organy skarbowe postąpiły prawidłowo naliczając podatek. Roszczenie, a co za tym idzie odszkodowanie jest częścią spadku. A to z prostej przyczyny: skarżący jako nie uprawniony nigdy nie nabyłby tego prawa, gdyby go nie odziedziczył. Zatem obowiązkiem organów była wycena wartości tego odszkodowania jako należącego do spadku i uwzględnienie go przy ustalaniu wysokości podatku spadkowego.