Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 11 października 1995 r., III SA 66/95

Teza

W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wyprowadza określone skutki prawne.

W orzecznictwie sądu administracyjnego przyjmuje się w związku z tym, że podatnik, który zamierza odliczyć od dochodu darowizny, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ powinien wykazać kiedy, komu, jaką kwotę i na jaki cel podarował.

Zmiana tego przepisu ustawą z dnia 16 grudnia 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 134 poz. 646/ ma jedynie taki skutek, że poczynając od dnia 1 stycznia 1994 r. powyższe okoliczności mogą być wykazane wyłącznie dokumentami, o których mowa w tych przepisach.

Do tej bowiem daty mogły być one wykazane przy pomocy wszelkich środków dowodowych.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarżący zasadnie wywodzi, że art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 1993 r., nie przewidywał obowiązku dokumentowania darowizn na cele wymienione w ust. 1 pkt 1 tego przepisu. Obowiązek taki obejmował tylko wydatki poniesione na cele mieszkaniowe /por. ust. 6 w zw. z ust. 1 pkt 5 i 6 art. 26/. Rozciągnięcie z dniem 1 stycznia 1994 r. tego obowiązku na wszystkie wydatki wymienione w ust. 1 nie może oznaczać, iż obejmuje on także darowizny dokonane przed tą datą. Stwierdzenie to nie jest równoznaczne z uznaniem, że przed tą datą podatnik był zwolniony od obowiązku wykazania, iż określone wydatki poniósł. W postępowaniu podatkowym bowiem obowiązuje zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wyprowadza określone skutki prawne. W orzecznictwie sądu administracyjnego przyjmuje się w związku z tym, że podatnik, który zamierza odliczyć od dochodu darowizny, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. powinien wykazać kiedy, komu, jaką kwotę i na jaki cel podarował. Zmiana tego przepisu ustawą z dnia 16 grudnia 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 134 poz. 646/ ma jedynie taki skutek, że poczynając od dnia 1 stycznia 1994 r. powyższe okoliczności mogą być wykazane wyłącznie dokumentami, o których mowa w tych przepisach. Do tej bowiem daty mogły być one wykazane przy pomocy wszelkich środków dowodowych /por. wyrok NSA z dnia 8 marca 1995 r., III SA 4/95, dotychczas nie publikowany/. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ten kierunek wykładni rozważanego przepisu. Odnosząc ją do sytuacji zaistniałej w rozpoznawanej sprawie należy zauważyć, że skarżący, poza określeniem ogólnej sumy darowizny, nie podał żadnej z wymienionych wyżej okoliczności pozwalających na skonkretyzowanie poszczególnych wydatków, a tym samym na niewątpliwe ustalenie faktu ich poniesienia. Wprawdzie zgodzić się trzeba ze skarżącym, iż brak było podstaw do ograniczenia dowodów na okoliczność dokonanych darowizn do oświadczenia obdarowanego, gdyż można je było wykazać przy pomocy wszelkich dopuszczalnych dowodów /art. 75 par. 1 Kpa/.

O odpowiednie jednak dowody powinien zadbać sam podatnik. Jak już wspomniano, skarżący nie przedstawił takich dowodów, a w postępowaniu odwoławczym, mimo stosownego wezwania, wprost odmówił udzielenia w tym względzie wyjaśnień.

W tej sytuacji skarga, jako pozbawiona dostatecznych podstaw, podlegała oddaleniu /art. 207 par. 5 Kpa/.