Wyrok WSA w Warszawie z 24 czerwca 2004 r., III SA 678/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 24 czerwca 2004r.

Sprawa

sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Izby Skarbowej w L z dnia [...] maja 2000r. Nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skład

Sędzia WSA Hanna Kamińska przewodniczący
Sędzia NSA Bogdan Lubiński przewodniczący
Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko przewodniczący, sprawozdawca
Małgorzata Szamocka protokolant

Uzasadnienie

Sygn. akt. IIISA 678 / 03

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Izby Skarbowej w L z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] dotyczące wyjaśnienia treści decyzji Izby Skarbowej w S.

1. z dnia [...] października 1997 r. nr [...] wydanej w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994 r.
2. z dnia [...] października 1997 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995 r.

Strona, wnioskiem z dnia 10.04.2000r. zwróciła się do Izby Skarbowej w L. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści w/w decyzji. We wniosku skarżąca podniosła, że wątpliwości pojawiły się w kontaktach z Urzędem Skarbowym w B., który niewłaściwie interpretuje decyzje Izby, i podaje Stronie inne kwoty orzeczonego zobowiązania podatkowego. Dowodem na to ma być zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1997 r. Nr [...]. Strona zaznaczyła, że w okresach objętych decyzjami, nie uiszczała zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług. Przedmiotowy wniosek zawierał również pytanie:

1. czy kwota zobowiązania podatkowego, orzeczona wymienionymi na wstępie decyzjami, jest równoznaczna z zaległością podatkową
2. czy Strona uiszczając orzeczoną decyzjami kwotę zobowiązania podatkowego, łącznie z odsetkami, wykona w całości decyzję.

Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...].05.2000 r. Nr [...] wydanym w oparciu o art. 215 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, wyjaśniła wątpliwości co do treści ostatecznych decyzji.

Na powyższe postanowienie Izby Skarbowej w L. z dnia [...].05.2000r. Strona pismem z dnia [...].05.2000r. wniosła do Ministra Finansów zażalenie. Jako argumenty przemawiające za uchyleniem w/w postanowienia skarżąca wskazała, że Izba Skarbowa wyszła poza zakres kompetencji wynikających z art. 215 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa rozwijając uzasadnienie decyzji, co w opinii Strony jest sprzecznie z sentencją decyzji. Strona żądała odpowiedzi na zadane pytania, wskazując, że chodzi jej o wyjaśnienie w tym zakresie sentencji decyzji.

Minister Finansów, po rozpatrzeniu zarzutów Strony oraz po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, podzielił stanowisko Izby Skarbowej i utrzymał w mocy podjęte przez nią rozstrzygnięcie.

Strona nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Ministra Finansów zaskarżyła je do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesiono, iż postanowienie Ministra Finansów oraz postanowienie Izby Skarbowej zostało wydane z naruszeniem art. 215 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez nie wyjaśnienie treści decyzji. W opinii skarżącej, Izba Skarbowa wyszła poza zakres kompetencji wynikających z art. 215 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż rozwinęła uzasadnienie decyzji sprzecznie z sentencją decyzji. Strona podnosi, że wyjaśnieniu podlega sentencja decyzji, a nie uzasadnienie decyzji. W ocenie skarżącej, być może istniał obowiązek zwrotu otrzymanych przez Stronę, a zwróconych przez organ podatkowy kwot podatku od towarów i usług. Właśnie dlatego istnieje spór, co do jego wysokości i kwocie odsetek, gdyż według Strony, brak jest decyzji orzekającej o takim obowiązku. Strona nie zgadza się ze stanowiskiem, jakie zajęła w tej kwestii zarówno Izba Skarbowa jak i Minister Finansów, że wystarczającym w tej materii jest rozstrzygnięcie wynikające z decyzji ostatecznych Izby Skarbowej. Mając to na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje:

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia zakresu treści art. 215 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), który stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję, na żądanie strony lub organu egzekucyjnego wyjaśnia w drodze postanowienia wątpliwości co do treści decyzji.

Skarżący uważają, że treść zacytowanego przepisu daje podstawę do żądania wyjaśnienia:

-" czy kwota zobowiązania podatkowego, orzeczona wymienionymi na wstępie decyzjami, jest równoznaczna z zaległością podatkową?

• czy strona uiszczając orzeczoną decyzjami kwotę zobowiązania podatkowego, łącznie z odsetkami, wykona w całości decyzje ?"

Analiza językowa cyt. przepisu wskazuje, że organ podatkowy powinien uczynić zadość żądaniu uprawnionego podmiotu tylko w sytuacji, gdy rzeczywiście istnieje potrzeba wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji.

Wyjaśnienie "wątpliwości" polega na wykładni użytych w decyzji niezrozumiałych bądź niejasnych sformułowań lub pojęć (p. wyrok z dnia 16 lutego 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1438/98)

Pamiętać jednak należy, że "wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji" nie może zmierzać do nowego rozstrzygnięcia, ani też do uzupełnienia wydanego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji objętej żądaniem, o którym mowa w art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej. Niedopuszczalne jest również w tym trybie prostowanie niedokładności czy też omyłek albo lapidarności w zakresie ustaleń faktycznych wynikających z uzasadnienia decyzji.

Niewłaściwe lub błędne ustalenia faktyczne dokonane przez organ podatkowy, nieprawidłowa subsumcja stanu faktycznego, błędna wykładnia albo niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego mogą być zwalczane przez stronę wyłącznie poprzez wniesienie odwołania do organu odwoławczego. Jeżeli natomiast działania w tym zakresie nie odniosły oczekiwanego przez nią skutku, nie może oczekiwać od organów prowadzenia w dalszym ciągu postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną.

Zadaniem organu podatkowego, przy zgłoszeniu żądania przewidzianego w art. 215 § 2 Ordynacji podatkowej, jest zbadanie, czy rzeczywiście treść decyzji budzi wątpliwości w kontekście wywodów, o których mowa wyżej i czy wątpliwości zgłoszone przez podatnika dotyczą materii objętej decyzją.

Wydając zaskarżone postanowienia organy podatkowe tego nie uczyniły. Nie ulega wątpliwości, że decyzje Izby Skarbowej w S., których wyjaśnienia treści domaga się podatnik nie zawierają rozstrzygnięcia w przedmiocie określenia wysokości zaległości podatkowych. Przepisy obowiązującej wówczas Ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie upoważniały bowiem do zawarcia w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego takiego rozstrzygnięcia.

Postanowienie Izby Skarbowej w L., utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem Ministra Finansów, w swej sentencji nie zawiera w ogóle żadnego wyjaśnienia wątpliwości zgłoszonych przez stronę, a uzasadnienie jest w istocie rozprawką na temat, czy otrzymany nienależnie zwrot podatku od towarów i usług stanowi zaległość podatkową i podlega zwrotowi. Wyjaśnienia, te dotyczą kwestii nie objętych w ogóle treścią decyzji ostatecznych z 1997r. i z tego powodu mogły być udzielone ewentualnie w trybie art. 14 Ordynacji podatkowej, a nie na skutek wniosku zgłoszonego na podstawie art.215 § 2 w/w ustawy.

Stawianie przez stronę określonych pytań tylko pod pozorem "wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji" i odpowiedzi na te pytania ze strony organu podatkowego w formie postanowienia stanowi o naruszeniu w/w przepisu.

Tak daleko idąca wykładnia art. 215 § 2 ordynacji podatkowej jest niedopuszczalna, prowadziłaby bowiem do dokonywania ustaleń nie objętych treścią decyzji ostatecznych wyjaśnienia których domaga się skarżący.

Konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji zachodzi wówczas, gdy jej treść jest sformułowana w sposób niejasny, budzący wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia. Treść wniosku składanego przez uprawniony podmiot w trybie art.215 §2 cyt. ustawy nie może zmierzać do uzupełnienia treści rozstrzygnięcia.

Sąd sprawuje kontrolę w zakresie zbadania zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji, które są przedmiotem skargi. Skoro więc w niniejszej sprawie doszło do wadliwego zastosowania prawa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a), art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.