Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 8 czerwca 2001 r., III SA 689/00

Sprawa

sprawy ze skargi Józefa P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 25 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 1995 r. - skargę oddala.

Teza

Do dokonania skutecznego wyboru zwolnienia od podatku VAT niezbędne jest /zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ złożenie przed dniem pierwszej sprzedaży wyraźnego oświadczenia w tym przedmiocie.

W żadnym wypadku nie zastępuje go lub równoważy złożenie oświadczenia o korzystaniu z ryczałtu i prowadzeniu ewidencji przychodów.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny,

Uzasadnienie

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Urząd Skarbowy W. P. wydał w dniu 23 listopada 1999 r. decyzję (...) określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 1995 r., zaległość podatkową za ten okres oraz odsetki za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy wskazał, iż strona rozpoczynając wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie dokonała zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie tego podatku zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jak również nie złożyła pisemnego oświadczenia o wyborze zwolnienia z tego podatku. Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia 25 lutego 2000 r. (...) utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowano zarzuty naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 139, art. 140 par. 1, art. 165 par. 1 i 3 Ordynacji podatkowej, spowodowane całkowitym pominięciem przez Urząd Skarbowy jej pisma z dnia 25 kwietnia 1996 r. Strona skarżąca nie zgodziła się też z uzasadnieniem decyzji Izby Skarbowej w zakresie art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem strony, składając w chwili rozpoczynania działalności deklaracje o rozpoczęciu działalności gospodarczej, w której strona oświadczyła, iż będzie korzystała z ryczałtu i prowadziła ewidencje przychodów, została ona zwolniona z obowiązku składania oddzielnego oświadczenia o wyborze zwolnienia w podatku od towarów i usług.

Odpowiadając na zarzuty skargi stwierdzono:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatnicy rozpoczynający wykonywanie czynności określonych w art. 2 są obowiązani przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne lub wybrać zwolnienie od podatku zgodnie z art. 14 ust. 6 tej ustawy. Według powołanego przepisu, oświadczenie o wyborze zwolnienia należało złożyć przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży /świadczenia usługi/. Jak zauważyła Izba Skarbowa, w rozpatrywanej sprawie strona nie złożyła oświadczenia o wyborze zwolnienia /druk VAT-6/ przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży. W związku z powyższym strona stała się podatnikiem tego podatku nie korzystającym ze zwolnienia podmiotowego od miesiąca w którym wykonała pierwszą czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem ze wszystkimi tego konsekwencjami, tj. obowiązkiem składania deklaracji VAT-7, uiszczania wynikającego z nich podatku - zgodnie z art. 10 ust. 1 oraz art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Izba Skarbowa podniosła ponadto, iż podatnicy podatku od towarów i usług są obowiązani do dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy, niezależnie od dokonania zgłoszeń w zakresie innych podatków. Natomiast jedynym skutecznym wyborem zwolnienia od podatku od towarów i usług jest złożenie w odpowiednim terminie druku VAT-6, zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy. Od powyższych obowiązków nie może zwolnić podatnika złożenie oświadczenia o korzystaniu z ryczałtu i prowadzenia ewidencji przychodów. Podniesiony przez stronę zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczy pisma z dnia 25 kwietnia 1996 r., na podstawie którego Urząd Skarbowy nie mógł wszcząć postępowania. Powołany zaś art. 139 Ordynacji podatkowej dotyczy terminu załatwienia spraw, wobec których wszczęto postępowanie.

W tej sytuacji, Izba Skarbowa w W. wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim zauważyć, iż ujęty w skardze zarzut braku reakcji na pismo podatnika z dnia 25 kwietnia 1996 r. /zawierające wyjaśnienia jak nie doszło do niedopełnienia obowiązku związanego z wyborem zwolnienia od podatku VAT/ nie "przekłada się" na tego rodzaju uchybienie przepisu prawa, które kwalifikowałoby do uchylenia zakwestionowanych decyzji. Jest faktem bezspornym, iż podatnik nie złożył oświadczenia o wyborze wspomnianego już zwolnienia na druku VAT-6 przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży, pozostając w błędnym przekonaniu, iż czynność tę "zastępuje" oświadczenie o korzystaniu z ryczałtu i prowadzeniu ewidencji przychodów.

Wbrew stanowisku skarżącego przedstawionemu w skardze, użycie w przepisie art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym słowa "lub" nie zwalnia go "automatycznie z obowiązku składania oświadczenia o wyborze zwolnienia podatkowego VAT" (...). Jest to najzupełniej dowolna interpretacja wskazanego przepisu, nie przystająca do konstrukcji prawnopodatkowych ukształtowanych wymienioną wcześniej ustawą. Abstrahuje też ona od faktu znacznego rygoryzmu w zakresie możliwości korzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Organy podatkowe trafnie przyjęły, iż do dokonania skutecznego wyboru zwolnienia od tego podatku niezbędne było /zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy/ złożenie przed dniem pierwszej sprzedaży wyraźnego oświadczenia w tym przedmiocie. W żadnym wypadku nie zastępowało go lub równoważyło złożenie oświadczenia o korzystaniu z ryczałtu i prowadzeniu ewidencji przychodów.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzeczono jak w sentencji.