Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 grudnia 1996 r., III SA 708/95

Teza

1. Powoływanie się na zdarzenia przyszłe i niepewne, np. na chęć wydatkowania określonej kwoty na pewne cele, o ile zrezygnuje się z pobierania od podatnika zaliczek, nie stanowi wystarczającej podstawy do ograniczenia wysokości zaliczek na podstawie art. 44 ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.

Ograniczenia wysokości zaliczek na podatek nie można traktować jako swego rodzaju kredytowania planowanych wydatków.

2. Sądowa kontrola decyzji wydanych na podstawie art. 44 ust. 5 cyt. ustawy obejmuje tylko postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie obejmuje natomiast samego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 44 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki odliczone według zasad określonych w przepisach poprzedzających byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od przewidywanego na dany rok dochodu, urząd skarbowy na wniosek podatnika może odpowiednio ograniczyć wysokość tych zaliczek.

Decyzje wydawane na podstawie tego przepisu rzeczywiście mają charakter uznaniowy i to w dodatku po uprzednim uprawdopodobnieniu, że zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od przewidywanego na dany rok dochodu. Oznacza to, że do organu administracyjnego należy wybór jednego z możliwych rozstrzygnięć sprawy.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie ale już nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym było mowa wyżej. Jeżeli organ podatkowy twierdzi, że w sprawie w ogóle nie zostały spełnione sygnalizowane warunki /przesłanki/ wstępne, to powołany przepis w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero zaistnienie tego rodzaju warunków /przesłanek/ nakazuje rozważenie czy w ogóle, a jeżeli tak to w jakim stopniu wysokość zaliczek na podatek może być ograniczona.

Istotą powołanego art. 44 ust. 5 ustawy wbrew twierdzeniom podatnika nie jest wcale ułatwienie inwestowania w budownictwo mieszkaniowe, bo problematykę ulg podatkowych z tego tytułu reguluje art. 26 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy lecz swego rodzaju pragmatyzm polegający na tym, że nie byłoby celowe płacenie zaliczek np. właśnie przy działalności sezonowej w pewnych miesiącach w bardzo dużej wysokości w sytuacji gdy w rozliczeniu rocznym okazałoby się, że zaliczki te byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego. W każdym jednak razie przewidziana w art. 44 ust. 5 ustawy możliwość dotyczy wyłącznie osób wymienionych w art. 44 ust. 1 tj. takich, gdy przewiduje się, że zaliczki za dany rok przekroczą kwotę należnego za dany rok podatku, tymczasem skarżący, przynajmniej we wniosku z dnia 10 stycznia 1995 r. przewidywał, że jego dochód i to łącznie z żoną nie przekroczy kwoty przewidzianych wydatków na cele mieszkaniowe, a więc art. 44 ust. 5 nie mógłby być do podatnika zastosowany. Kolejną sprawą jest uprawdopodobnienie okoliczności opisanych w art. 44 ust. 5 ustawy, tj. wskazania na okoliczności wystarczające do powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie zaistnienia sytuacji, że zaliczki obliczane według zasad określonych w ustawie byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od przewidywanego na dany rok dochodu.

Powoływanie się zaś na zdarzenia przyszłe i niepewne np. na chęć wydatkowania określonej kwoty na pewne cele, o ile zrezygnuje się z pobierania od skarżącego zaliczek, nie stanowi wystarczającej podstawy do ograniczenia wysokości zaliczek na podstawie art. 44 ust. 5 ustawy. Albowiem jak słusznie pisze organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę ulgi podatkowej, a właściwie nawet ograniczenia wysokości zaliczek na podatek, nie można traktować jako swego rodzaju kredytowania planowanych wydatków.

Mając powyższe na względzie należało uznać, że orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, iż w sprawie nie zostały spełnione warunki /przesłanki/ z art. 44 ust. 5 ustawy. Sygnalizowane uchybienia art. 7, art. 77 par. 1 Kpa polegają na nieporozumieniu, gdyż nie można uznać za trafny zarzutu naruszenia powołanych przepisów jedynie z tej przyczyny, że zaskarżona decyzja była dla skarżącego niekorzystna.

Z tych względów stosownie do art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ należało orzec, jak w sentencji.