Postanowienie NSA w Warszawie (przed reformą) z 21 grudnia 2001 r., III SA 736/01

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

na rozprawie

Sprawa

sprawy ze skargi Józefa I. na decyzję Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 31 października 2000 r. (...) w przedmiocie wezwania do zapłaty (...) kwoty 3.500 zł tytułem opłaty za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia: postanawia odrzucić skargę.

Teza

W sytuacji, gdy przepisy procesowe przewidują jakikolwiek środek weryfikacji aktu z zakresu administracji publicznej, to obowiązkiem strony jest z niego skorzystać przed wniesieniem skargi do NSA. Nieskorzystanie z takiego środka weryfikacji rozstrzygnięcia skutkuje niedopuszczalnością skargi. Przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej /Dz.U. 1996 nr 11 poz. 62 ze zm./ nie przewidują żadnych środków odwoławczych od wezwania do zapłaty kwoty opłaty, o jakiej mowa w art. 90e ust. 1 tej ustawy. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżący mógł wnieść skargę do NSA dopiero po uprzednim wezwaniu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, i to nie wcześniej, niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia organowi takiego wezwania.

Uzasadnienie

Wezwaniem do zapłaty z dnia 2 sierpnia 2000 r. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, działając w oparciu o art. 90e ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej /Dz.U. 1996 nr 11 poz. 62 ze zm./ oraz par. 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 1998 r. w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku /Dz.U. nr 74 poz. 474 ze zm./, wezwał pana Józefa I. do uiszczenia opłaty w kwocie 3.500 zł.

Następnie po złożeniu przez skarżącego pisemnej informacji z dnia 2 września 2000 r., iż opłacił on składkę za obowiązkowe ubezpieczenie komunikacyjne samochodu Jelcz w PZU R. - Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny pismem z dnia 31 października 2000 r. ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty w kwocie 3.500 zł oraz uzasadnił to żądanie ustosunkowując się jednocześnie do argumentów podniesionych przez skarżącego w powyższej informacji.

Józef I. kwestionował obciążenie go powyższą opłatą w kolejnym piśmie z dnia 15 listopada 2000 r., w odpowiedzi na które Fundusz pismem z dnia 7 lutego 2001 r. poinformował /wyjaśnił/ skarżącego, iż podstawy faktyczne i prawne żądania opłaty zostały wskazane w piśmie z dnia 31 października 2000 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Józef I. domagał się uchylenia zaskarżonej "decyzji" /błędnie wskazał jej datę wydania - 7 lutego 2001 r./ kwestionując zasadność zastosowania opłaty w sytuacji, gdy umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu była zawarta w dniu kontroli, tylko skarżący w czasie kontroli nie miał przy sobie tego dokumentu, a okazał go Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w terminie późniejszym.

W odpowiedzi na skargę Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W myśl art. 34 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę do Sądu można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie /ust. 1/. Natomiast, jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa /ust. 3/. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej /Dz.U. 1996 nr 11 poz. 62 ze zm./ nie przewidują żadnych środków odwoławczych od wezwania do zapłaty kwoty opłaty, o jakiej mowa w art. 90e ust. 1 tej ustawy.

Skarżący nie wykorzystał przewidzianej w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA instytucji wezwania organu, do usunięcia naruszenia prawa prawdopodobnie dlatego, że w zaskarżonym wezwaniu nie został o tym pouczony.

Należy przy tym zauważyć, że za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie może być uznane pismo skarżącego skierowane do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w dniu 15 listopada 2000 r., gdyż pismo to nie spełnia wymogów wezwania określonego w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, jak również udzielona na to pismo odpowiedź Funduszu w dniu 7 lutego 2001 r. nie może być traktowana jako akt organu administracji publicznej w przedmiocie odmowy usunięcia naruszenia prawa.

W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarżący mógł wnieść skargę do NSA dopiero po uprzednim wezwaniu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego do usunięcia naruszenia prawa w trybie cyt. art. 34 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, i to nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia organowi takiego wezwania.

W sytuacji, gdy przepisy procesowe przewidują jakikolwiek środek weryfikacji aktu administracyjnego, obowiązkiem strony jest z niego skorzystać przed wniesieniem skargi do NSA. Nieskorzystanie z takiego środka weryfikacji rozstrzygnięcia skutkuje niedopuszczalnością skargi.

Mając powyższe na uwadze skargę należało odrzucić na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy wspomnianej wyżej ustawy Naczelnym Sądzie Administracyjnym.