Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 11 września 1998 r., III SA 746/97

Teza

Jeżeli pełnomocnik spółki posiada pełnomocnictwo do reprezentowania spółki przed właściwymi organami podatkowymi w sprawach jej zobowiązań podatkowych, to nie ma podstaw do przyjęcia, że w tak sformułowanym pełnomocnictwie wyłączone jest umocowanie do wniesienia odwołań w sprawach zobowiązań podatkowych.

Uzasadnienie

Decyzjami z dnia 18.11.1996 r. i 29.11.1996 r. Urząd Skarbowy W.-Ś. określił Spółce "E." mającej siedzibę w Austrii zobowiązanie w podatku od towarów i usług za sierpień-grudzień 1993 r., styczeń, kwiecień grudzień 1994 r. oraz styczeń-czerwiec 1995 r. Decyzje te odebrała osobiście pełnomocnik Spółki w dniu 23.12.1996 r., a odwołania od tych decyzji wysłano pocztą w dniu 13.01.1997 r. W odwołaniach tych zawarty był wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia uzasadniony tym, że przed wniesieniem odwołań zachodziła potrzeba skontaktowania się pełnomocnika Spółki z jej władzami w Austrii, co jednak było niemożliwe, gdyż w dniach od 22.12.1996 r. do 7.01.1997 r. w Austrii było święto państwowe i władze Spółki w tym czasie nie pracowały. Postanowieniem z dnia 7.03.1997 r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 59 par. 2 i art. 58 par. 1 Kpa odmówiła przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołań. W uzasadnieniu postanowienia Izba Skarbowa stwierdziła, że pełnomocnik Spółki w żaden sposób nie uprawdopodobnił dlaczego konieczne było skontaktowanie się z władzami Spółki przed wniesieniem odwołań. Z akt sprawy wynikało, że Spółka upoważniła pełnomocnika Panią Katarzynę Cz. do reprezentowania jej interesów w sprawach zobowiązań podatkowych przed właściwymi organami podatkowymi. Dlatego niezrozumiały - zdaniem Izby - był argument dotyczący konieczności skontaktowania się z władzami Spółki, tym bardziej, że pełnomocnik brał czynny udział w postępowaniu prowadzonym przez Urząd Skarbowy. Strona nie wykazała więc, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy, jak wymagał tego art. 58 par. 1 Kpa. Ponadto Izba Skarbowa zauważyła, że powoływanie się na święto państwowe, które uniemożliwiło skontaktowanie się z władzami Spółki w Austrii nie stanowiło wystarczającego argumentu do przywrócenia terminu, bowiem Spółka "E." wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu na terenie RP i obowiązują ją przepisy i terminy określone w materialnym prawie podatkowym oraz w Kpa, obowiązujących na terytorium RP.

W skardze na postanowienie Izby Skarbowej pełnomocnik Spółki "E." zarzucił, że wydane ono zostało z naruszeniem art. 58 par. 1 Kpa.

Wyjaśnił, że z uwagi na wysokość spornej kwoty podatku pełnomocnik Spółki był zobowiązany do skontaktowania się z jej władzami w celu uzyskania decyzji co do dalszych kroków, które miałyby ewentualnie zostać podjęte. W sytuacji, gdy decyzje Urzędu Skarbowego zostały doręczone w dniu 23.12.1996 r. /pomimo, że wydane zostały już w listopadzie 1996 r./, a w dniach od 24.12.1996 r. do 6.01.1997 r. Spółka nie prowadziła działalności w Austrii skontaktowanie się z nią nie było możliwe.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Izby Skarbowej, że pełnomocnictwo, które posiadała pełnomocnik Spółki zawierało umocowania do podejmowania samodzielnie decyzji mogących przynieść istotne konsekwencje o charakterze zobowiązaniowym lub w jakichkolwiek sposób wiążące Spółkę.

Skontaktowanie się w tej sytuacji pełnomocnika z mocodawcą było więc konieczne.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w wniosła o jej oddalenie podkreślając, że dopiero w skardze do NSA wyjaśniono powód, dla którego konieczne było skontaktowanie się z władzami Spółki /wysokość spornej kwoty podatku/, natomiast we wniosku o przywrócenie terminu takiej argumentacji nie przytoczono i dlatego nie była ona przedmiotem rozpatrywania przez Izbę Skarbową. Wniosek o przywrócenie terminu był lakoniczny, nie uprawdopodobniający, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Trudno zgodzić się z zarzutem podniesionym w skardze, że zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej naruszało art. 58 par. 1 Kpa. Zawarty w odwołaniach z dnia 9.01.1997 r. wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia oraz uzasadnienie tego wniosku, były na tyle lakoniczne, że uzasadniały przyjęcie przez Izbę Skarbową, iż strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań. W szczególności we wniosku w żaden sposób nie wykazano rzeczywistej potrzeby skontaktowania się z władzami Spółki przed wniesieniem odwołania.

Dopiero w skardze podjęto próbę wskazania takiej potrzeby, jednakże należy mieć na uwadze, że Sąd ocenia sprawę biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w chwili wydania zaskarżonego aktu administracyjnego.

Ważkim argumentem eksponowanym przez Izbę Skarbową było to, że pełnomocnik Spółki posiadała pełnomocnictwo do reprezentowania spółki przed właściwymi organami podatkowymi w sprawach jej zobowiązań podatkowych. Nie było więc podstaw do przyjęcia, że w tak sformułowanym pełnomocnictwie wyłączone było umocowanie do wniesienia odwołań w sprawach zobowiązań podatkowych. Zasadnie też przy ocenie całokształtu okoliczności sprawy wzięła Izba Skarbowa pod uwagę fakt, iż pełnomocnik brała czynny udział w toczącym się postępowaniu podatkowym wobec Spółki i jej doręczono decyzje Urzędu Skarbowego. Należy też zauważyć, że wniesione w terminie odwołanie zawierałoby niewątpliwie argumenty przemawiające na korzyść Spółki i nie istniałyby przeszkody do uzupełnienia odwołań w późniejszym terminie, gdyby władze Spółki takich zleceń udzieliły pełnomocnikowi.

Wszystkie te okoliczności nie dawały Sądowi podstawy do uznania, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 58 par. 1 Kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA orzekł jak w sentencji.