Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 5 stycznia 2001 r., III SA 763/00

Sprawa

sprawy ze skargi Marianny N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (...) w przedmiocie podatku rolnego - oddala skargę.

Teza

Na podstawie art. 178 par. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ strona może żądać wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, jeżeli jest to uzasadnione jej ważnym interesem ocena ważności interesu strony należy do organu podatkowego, który może nie podzielić poglądu strony i uznać, że brak jest tej przesłanki dla uwierzytelnienia odpisów lub kopii dokumentów. Na taką odmowę stronie nie służy zażalenie.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Z upoważnienia Burmistrza Miasta S., kierownik Referatu Podatków w Urzędzie Miejskim wydał w dniu 5.01.2000 r. postanowienie w sprawie odmowy przesłania P. Mariannie N. żądanych przez nią kserokopii materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania o ustalenie podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości za 1999 r. W uzasadnieniu postanowienia podano, że zainteresowana jest w posiadaniu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a ponadto została poinformowana o możliwości przeglądania tych akt w siedzibie Urzędu.

Na postanowienie to zainteresowana wniosła zażalenie podnosząc, że jest ono bezzasadne. Z zażalenia tego wynika również, że zainteresowana nie ma zaufania do organów administracji prowadzących wszelkie postępowania: administracyjne, cywilne i karne. Jednocześnie zainteresowana nie określiła jaki jej ważny interes uzasadniał zgłoszone żądania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. rozpoznając zażalenie zważyło, co następuje:

Zasady wnoszenia zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania podatkowego zostały określone w art. 236-239 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 236 zażalenie przysługuje na postanowienie wydane w toku postępowania, jeżeli ustawa tak stanowi. Natomiast art. 237 stanowi, że postanowienie na które nie służy zażalenie może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Kolegium zauważyło następnie, że na podstawie art. 178 par. 3 ww. ustawy strona może żądać wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, jeżeli jest to uzasadnione jej ważnym interesem. W ordynacji podatkowej nie definiowano pojęcia "ważnego interesu strony". Ocena ważności tego interesu należy do organu podatkowego, który może nie podzielić poglądu strony i uznać, że brak jest tej przesłanki dla uwierzytelnienia odpisów lub kopii dokumentów. Na taką odmowę stronie nie służy zażalenie, gdyż nie przewiduje tego przepis art. 178 ww. ustawy. W tej sytuacji Kolegium umorzyło postępowanie zażaleniowe w tej sprawie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie w całości kwestionowanego postanowienia. Stanowisko Kolegium uznała skarżąca za "fałszywe i niezgodne z art. 179 par. 3 Ordynacji podatkowej". Odpowiadając na te zarzuty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wskazało, iż umarzając postępowanie zażaleniowe działało w zgodzie z art. 236 w zw. z art. 178 Ordynacji podatkowej. Drugi z tych przepisów nie przewiduje - jak zaznaczono - możliwości wniesienia zażalenia na postanowienia w sprawie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt. Zarzut naruszenia przepisu art. 179 Ordynacji podatkowej uznało Kolegium za nietrafny, gdyż akta podatkowe zgromadzone w rozpoznawanej sprawie nie były objęte tajemnicą państwową. Przepis ten nie miał i nie mógł mieć w sprawie zastosowania. W tej sytuacji wniesiono o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga jest bezzasadna. Jak wynika z analizy uzasadnienia postanowienia o odmowie przesłania skarżącej kserokopii materiałów dowodowych /dokumentacji/ wydanego z upoważnienia Burmistrza Miasta S., poinformowano ją o możliwości udostępnienia jej akt, jak też sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. Wyraźnie wskazano przy tym, że dostęp strony do akt sprawy uregulowany jest przepisami art. 178 Ordynacji podatkowej. Faktu tego skarżąca nie przyjęła do wiadomości błędnie odczytując precyzyjne w swej treści uregulowania wprowadzone przepisami art. 178 i art. 179 Ordynacji podatkowej. Drugi z tych przepisów w ogóle nie mógł mieć wobec niej zastosowania, gdyż nie ograniczono jawności postępowania z uwagi na konieczność ochrony tajemnicy państwowej. Tak więc skarżąca mogła zgłaszać żądania dotyczące udostępnienia jej akt sprawy w granicach przepisów art. 178 Ordynacji podatkowej, który dość ściśle wylicza rygory związane z dokonywaniem czynności w tym zakresie.

Trudno nie wytknąć organowi, który wydał omawiane postanowienie błędu polegającego na poinformowaniu o prawie wniesienia na nie zażalenia. W istocie prawo takie nie służyło skarżącej, ponieważ Ordynacja podatkowa nie przewidziała wnoszenia zażaleń na wydane w tej materii postanowienia. Skoro tak, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. prawidłowo podjęto postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, które od samego początku było bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy, uznając, iż zaskarżone postanowienie w najmniejszym choćby stopniu nie narusza prawa, na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.