Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 29 października 1999 r., III SA 7713/98

Teza

Kwota nadpłaconej opłaty skarbowej podlega oprocentowaniu po upływie trzymiesięcznego terminu od jej uiszczenia /daty powstania nadpłaty/, a nie od dnia złożenia wniosku o zwrot nadpłaty.

Uzasadnienie

Adam N. w dniu 16 czerwca 1997 r. wniósł opłatę skarbową od zezwolenia na wykonywanie czynności agenta ubezpieczeniowego w wysokości 600 zł. W dniu 20 czerwca 1997 r. Adam N. zwrócił się do I Urzędu Skarbowego o zwrot nadpłaconej opłaty skarbowej, która zgodnie ze stanowiskiem Ministra Finansów powinna wynosić 20 zł, a nie 600 zł. Pierwszy Urząd Skarbowy przelewem z dnia 29 września 1997 r. zwrócił wnioskodawcy kwotę 580 zł. Kolejnym pismem z dnia 26 stycznia 1998 r. Adam N. zwrócił się do I Urzędu Skarbowego o zapłatę należnych odsetek od kwoty 580 zł za okres od 16 czerwca 1997 r. oraz odsetek od tak naliczonych odsetek za okres od 29 września 1997 r. do dnia zapłaty. Pierwszy Urząd Skarbowy decyzją z dnia 10 marca 1998 r., wydaną na podstawie art. 207 i art. 330 Ordynacji podatkowej oraz art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ odmówił wypłaty żądanego oprocentowania, gdyż zwrot nadpłaty w opłacie skarbowej nastąpił przed upływem 3 miesięcy od daty zażądania zwrotu /3 lipca 1997 r./. W odwołaniu od tej decyzji odwołujący Adam N. wyraził pogląd, iż zwrot opłaty skarbowej powinien być dokonany zgodnie z par. 14 pkt 4 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1989 r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty /M.P. nr 25 poz. 193 ze zm./ z urzędu, zaś zgodnie z art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nadpłaty podlegają zwrotowi w ciągu 3 miesięcy od daty powstania nadpłaty, a nie od daty złożenia wniosku. Z powołanych przepisów wynika, zdaniem odwołującego, że Urząd Skarbowy dokonał błędnej wykładni powołanych przepisów, naliczenie stosownych odsetek jest wymagalne.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 17 sierpnia 1998 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, wyrażając w jej uzasadnieniu pogląd, że wobec tego, że opłata skarbowa została uiszczona na podstawie art. 54 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 136 poz. 705 ze zm./, to jej zwrot mógł nastąpić jedynie na wniosek agenta ubezpieczeniowego, który uiścił opłatę skarbową w wysokości wyższej niż określona w pkt 2 tego przepisu. Nadmieniono też, że w art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w stosunku do pozostałych zobowiązań podatkowych tj. nie wymienionych w ust. 2 powołanego przepisu /podatków dochodowych oraz w razie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji/, określono jedynie 3-miesięczny termin do dokonania zwrotu nadpłaty, po upływie którego nadpłata podlega oprocentowaniu od dnia jej powstania. W tych warunkach zdaniem organu za dzień od którego można naliczać oprocentowanie, w przypadku niedokonania zwrotu w ciągu 3 miesięcy należy uznać dzień złożenia wniosku tj. 3 lipca 1997 r. zaś zwrot został dokonany w dniu 29 września 1997 r., to 3-miesięczny termin do dokonania zwrotu został zachowany i oprocentowanie się nie należy. W skardze na tę decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Adam N. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z przyczyn podanych w odwołaniu. Zwrócono też uwagę, że pismo Ministra Finansów zakazujące naliczenia odsetek od nadpłat opłaty skarbowej pobieranych od zezwoleń na działalność agenta ubezpieczeniowego jest nieprzekonywające. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, ponawiając argumentację w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo ustosunkowując się do zarzutu, iż w sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych /art. 29/, wskazano, że w par. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych (...) /Dz.U. nr 6 poz. 40 ze zm./ rozciągnięto przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych na opłatę skarbową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest zasadna. Sąd Administracyjny rozpatrując podobne sprawy np. sprawę oznaczoną III SA 6400/98 - wyrok z dnia 20 maja 1999 r. - wyraził pogląd, iż kwota nadpłaconej opłaty skarbowej podlega oprocentowaniu po upływie trzymiesięcznego terminu od jej uiszczenia /daty powstania nadpłaty/, a nie od dnia złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Za takim stanowiskiem przemawia zdaniem Sądu treść art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej i par. 17 ust. 4 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1989 r. stanowiącego, że zwrot opłaty następuje z urzędu oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /w ust. 1 jest mowa, iż zwrot nadpłaconych podatków następuje z urzędu/. Ponadto w powołanym wyroku wyrażono pogląd, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoczęcia biegu trzymiesięcznego terminu do zwrotu nadpłaconych lub nienależnie uiszczonych podatków ma data powstania nadpłaty oraz że w sprawie zwrotu nadpłaconej opłaty skarbowej od zezwolenia na wykonanie czynności agenta ubezpieczeniowego za datę powstania nadpłaty należało przyjąć datę dokonania zapłaty. Za taką wykładnią przemawiała treść art. 5 pkt 3 ustawy o opłacie skarbowej stanowiącego, iż obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej powstawał z mocy prawa z chwilą wydania zezwolenia.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podzielił powyższe stanowisko. Sąd natomiast nie podzielił wywodów skarżącego co do tego, iż do opłaty skarbowej nie miały zastosowania przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W tym ostatnim zakresie organ odwoławczy prawidłowo w odpowiedzi na skargę wskazał na treść par. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1985 r. w sprawie rozciągnięcia (...) /Dz.U. nr 6 poz. 40 ze zm./

Mając powyższe na względzie stosownie do art. 22 ust. 2 pkt 1 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak sentencji.