Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 20 sierpnia 1997 r., III SA 830/96

Teza

Podatnik nie posiadający orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia o niepełnosprawności nie mógł odliczyć od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne.

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w S. decyzją z 7.6.1994 r., określił podatnikowi inną wysokość zobowiązania w podatku dochodowym za 1992 r., niż wynikało to ze złożonego zeznania.

Izba Skarbowa w S. utrzymała w mocy powyższą decyzję Urzędu.

Na skutek skargi, NSA. na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organa podatkowe.

Pismem z 3.8.1995 r. W.M. wystąpił do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. W złożonym wniosku podał, że komisje lekarskie ds. inwalidztwa i zatrudnienia działające przy ZUS-ie; dalej KiZ, nie wydawały i nie wydają orzeczeń o niepełnosprawności, na dowód czego załączył pismo ZUS-u Oddział w Z., potwierdzające fakt niewydawania przez KiZ orzeczeń o niepełnosprawności. W ocenie podatnika była to nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy.

Izba Skarbowa w S. odmówiła wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Finansów utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa może nastąpić wówczas, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Pismo ZUS Oddział w Z. informujące podatnika, iż KiZ nie wydają orzeczeń o niepełnosprawności, nie zostało uznane za nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji - nie znany organowi, który tę decyzję wydał.

Odliczeniu od dochodu podlegały jedynie wydatki ponoszone na cele rehabilitacyjne przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną. Okoliczność ta winna być stwierdzona orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez właściwy organ.

Skoro zatem podatnik nie posiadał orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez KiZ, to nie mógł wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne odliczyć od dochodu.

W skardze do NSA W.M. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Finansów. W uzasadnieniu skargi podał, że skoro właściwy organ informuje, że ze względu na istniejący stan prawny nie wydaje orzeczeń o niepełnosprawności, to jest to nowa okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna. Pismo ZUS Oddział w Z. informujące podatnika, iż KiZ nie wydają orzeczeń o niepełnosprawności, nie jest nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, nie znanym organowi, który tę decyzję wydał.

Przede wszystkim podkreślić należy, że pismo to zawiera nieprawdziwe stwierdzenie o niewydawaniu przez KiZ orzeczeń o niepełnosprawności - co słusznie podkreślił w odpowiedzi na skargę Minister Finansów, a przede wszystkim powołuje niewłaściwą podstawę prawną. Definicja osoby niepełnosprawnej zawarta jest w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 46 poz. 201/. Zgodnie z tą ustawą o istotnym ubytku zdolności, o którym mowa w powołanym wyżej art. 1 ust. 1, a także o stopniu zdolności osoby niepełnosprawnej do pracy zarobkowej, orzeka właściwy organ. Tymi organami właściwymi do orzekania w sprawach, o których mowa wyżej, są obwodowe i wojewódzkie komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia /por. par. 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 października 1991 r. w sprawie określenia organów właściwych do orzekania o istotnym ubytku zdolności fizycznych, psychicznych lub umysłowych, ograniczających zdolność do wykonywania pracy zarobkowej, a także o stopniu zdolności osoby niepełnosprawnej do pracy zarobkowej/.

Orzekanie o istotnym ubytku zdolności fizycznych, psychicznych lub umysłowych ograniczających zdolność do wykonywania pracy zarobkowej /tj. o niepełnosprawności/ następuje w formie orzeczenia o inwalidztwie z ustaleniem wskazań, przeciwwskazań dotyczących przeszkolenia zawodowego i zatrudnienia danej osoby niepełnosprawnej.

Należy podkreślić, że definicja osoby niepełnosprawnej zawarta w ustawie o zatrudnieniu i rehabilitacji (...) została w całości przyjęta w par. 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 124 poz. 553/.

Skoro zatem podatnik nie posiadał orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez KiZ, to nie mógł wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne odliczyć od dochodu, a przedstawione przez podatnika pismo ZUS-u nie mogło stanowić podstawy do uznania wykazanych przez niego wydatków na cele rehabilitacyjne dziecka, a tym bardziej podstawy do wznowienia postępowania.

Na marginesie tych rozważań należy stwierdzić, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Zgodnie z treścią art. 149 par. 3 Kpa odmowa wznowienia postępowania jest możliwa tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 par. 1 i par. 2 Kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Ponieważ w sprawie niniejszej żadna z tych okoliczności nie miała miejsca, obowiązkiem Izby Skarbowej było wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Postanowienie to jest tylko aktem procesowym, nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie.

Po tak przeprowadzonym postępowaniu organ administracji państwowej wydaje rozstrzygnięcie końcowe na podstawie art. 151 Kpa. W sprawie niniejszej podstawą takiej decyzji winien być art. 151 par. 1 pkt 1 Kpa. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Sąd oddalił skargę.