Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 26 kwietnia 2000 r., III SA 833/99

Sprawa

sprawy ze skargi Wielkosława S. na decyzją Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).

Teza

Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ zasadą jest, iż za podatki /zaliczki/ nie pobrane od podatnika, mimo takiego obowiązku, odpowiada płatnik a nie podatnik; płatnik ma roszczenie regresowe, w stosunku do podatnika dochodzone na drodze procesu cywilnego.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Prokuratura Rejonowa Ś. pismem z dnia 4 marca 1998 r. powiadomiła Urząd Skarbowy M. o prowadzonym postępowaniu karnym w sprawie wyłudzenia nienależnych świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /FUS/ przez osoby zatrudnione w Sp. z o.o. "W." i Sp. z o.o. "M." i podała, że zatrudniony w tych firmach Wielkosław S. uzyskał dochód w kwocie 20.000 zł oraz wypłacono mu zasiłki z FUS lecz nie składał zeznania podatkowego.

Po wszczęciu postępowania podatkowego i kilkakrotnym wzywaniu W. S. do stawienia się w Urzędzie - Urząd Skarbowy M. decyzją z dnia 30 listopada 1998 r. wydaną na podstawie art. 207 oraz art. 21 par. 3, art. 47 par. 3, art. 51 par. 1 i art. 53 par. 1 i par. 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./, zwanej dalej "ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych" określił wysokość należnego podatku dochodowego za 1996 r. na kwotę 20.781,30 zł, w tym zaległości podatkowej na kwotę 12.363,50 zł z tytułu nie złożenia zeznania podatkowego za 1996 r. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od ustawowego terminu płatności.

W uzasadnieniu powołano się na pismo Prokuratury z dnia 4 marca 1998 r., opisano przebieg dotychczasowego postępowania, akcentując uchylanie się podatnika od brania udziału w tym postępowaniu i podano, że przychód został ustalony na podstawie uwierzytelnionych kserokopii deklaracji rozliczeniowych ZUS i wyniósł on w Sp. z o.o. "W." 9.400 zł, zaś w Sp. z o.o. "M." 10.600 zł, zaś zasiłek chorobowy wypłacony przez ZUS wyniósł 39.954,70 zł. Podano następnie, że ustalone zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania wyniosły 245,70 zł. Łącznie dochód za 1996 r. określono na kwotę 59.709 zł i należny podatek na kwotę 20.753,90 zł. Wobec zaś nieodprowadzenia przez Spółki "M." i "W.", jako płatników zaliczek na poczet podatku dochodowego z tytułu zawartych umów o pracę za 1996 r. - co wynika z pism Urzędów Skarbowych Ś. i T. z dnia 30 września i 16 września 1997 r. - uwzględniono jedynie zaliczki wykazane przez ZUS w wysokości 8.390,40 zł.

W lakonicznym odwołaniu W. S. podał, iż w 1996 r. nie otrzymał wynagrodzenia w Spółkach "W." i "M.", a jedynym dochodem jaki uzyskał w tym roku był zasiłek chorobowy z ZUS. Odwołujący podał także, iż zeznania podatkowego za 1996 r. nie złożył, gdyż nie otrzymał z ZUS formularzy PIT.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 1 marca 1999 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podano zaś m.in. że od kwot wypłaconych przez firmy "W." i "M." zostały naliczone składki ZUS, ponadto na deklaracjach rozliczeniowych widnieje potwierdzenie własnoręcznym podpisem odwołującego podstawy wymiaru i odbioru świadczeń oraz zgodności z listą płacy. Nadmieniono też, że odwołujący na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawił żadnych dowodów.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Wielkosława S. zarzucono, że w uzasadnieniu przedstawiono fakty niezgodne z prawdą, co powoduje, że decyzja jest krzywdząca dla skarżącego - zarzutów tych bliżej jednak nie uzasadniono. W piśmie z dnia 13 maja 1999 r. skarżący podał, iż nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia od Spółek "W." i "M.", nie przedstawiając jednak żadnych dowodów na tę okoliczność, wspomniał jedynie o piśmie Urzędu Skarbowego B. bez jednak bliższego określenia daty i numeru tego pisma. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zarzuty skargi są mało konkretne - przedstawienia przez organ faktów niezgodnie z prawdą - i nie poparte żadnymi dowodami. Za dowód potwierdzający stanowisko skarżącego nie można bowiem uznać znajdującego się w aktach sprawy pisma Urzędu Skarbowego B. adresowanego do Prokuratury Rejonowej Ś., w którym jest mowa o różnych Spółkach - "N.", "T.", "A.", "B." i innych, lecz nie wymienia się w tym piśmie Spółek "W." i "M.", w których skarżący miał w pierwszych miesiącach 1996 r. otrzymywać wynagrodzenia, o czym świadczyły jego własnoręczne podpisy.

Mimo to skarga jest zasadna, aczkolwiek z zupełnie innych przyczyn aniżeli zarzuca to skarżący. Mianowicie jak wynika z zaskarżonej decyzji zatrudniające skarżącego Spółki "W." i "M." nie odprowadzały zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996 r. z tytułu umów o pracę. Zgodnie z art. 30 par. 1 i par.

2. Ordynacji podatkowej w razie niedopełnienia przez płatnika /inkasenta/ obowiązków określonych art. 8 i art. 9 ustawy organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika /inkasenta/,w której określa wysokość niepobranego lub pobranego, a nie wpłaconego podatku, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; przy czym zgodnie z art. 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez podatki - Ordynacja podatkowa - rozumie także zaliczki na podatki. Zgodnie więc z powołanym art. 30 Ordynacji podatkowej zasadą jest, iż za podatki /zaliczki/ nie pobrane od podatnika, mimo takiego obowiązku, odpowiada płatnik a nie podatnik; płatnik ma roszczenie regresowe, w stosunku do podatnika dochodzone na drodze procesu cywilnego. Pod omawianym kątem rozpatrywana sprawa w ogóle nie była analizowana tj. a priori zapewne przyjęto winę podatnika w nie pobraniu zaliczek na poczet należnego podatku za 1996 r. przez zatrudniające go Spółki, stanowiska tego jednak w żaden sposób nie uzasadniając.

W tych warunkach omawiana problematyka uchyla się od możliwości dokonania przez Sąd oceny jej legalności. Należy nadmienić, że problematyka odpowiedzialności za niepobrany podatek /zaliczkę/ ma podstawowe znaczenie dla określenia wysokości podatku należnego od podatnika. Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 22 ust. 2 pkt 3 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.