Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 12 kwietnia 1995 r., III SA 876/94

Teza

Zaniechanie ustalenia i poboru podatku od towarów i usług może dotyczyć tylko tych należności, których termin jeszcze nie upłynął.

Powstałe z mocy prawa zobowiązanie którego termin upłynął staje się zaległością podatkową.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie zaniechania ustalania i poboru podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

W dniu 29 marca 1994 r. do Urzędu Skarbowego w C. wpłynął wniosek Gospodarstwa Rolnego Skarbu Państwa w D. z siedzibą w S. o nienaliczenie podatku od towarów i usług od umów sprzedaży, najmu i dzierżawy nieruchomości Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa od dnia 1 stycznia 1994 r. Wniosek uzasadniono tym, że do Gospodarstwa Rolnego jako jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, wyodrębnionej organizacyjnie z Zasobów Agencji powinna znaleźć zastosowanie decyzja Urzędu Skarbowego W. z dnia 14 października 1993 r. w sprawie zaniechania naliczania podatku od towarów i usług od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa od dnia 5 lipca 1993 r. Decyzją z dnia 30 marca 1994 r. Urząd Skarbowy w O. na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ orzekł o zaniechaniu ustalania i poboru podatku od towarów i usług od niektórych należności wynikających z umów sprzedaży, najmu i dzierżawy związanych z nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa za okres od dnia złożenia wniosku tj. 29 marca 1994 r. do 30 czerwca 1994 r. W uzasadnieniu decyzji podano, iż uwzględniając zalecenia zawarte w pismach Ministra Finansów z dnia 27 września i 9 grudnia 1993 r. oraz z 14 stycznia i 18 stycznia 1994 r. postanowiono zaniechać ustalania i poboru podatku od szczegółowo wymienionych w pkt 1-3 uzasadnienia sprzedaży i usług. Stwierdzono natomiast brak podstaw do zaniechania ustalania i poboru podatku od innych czynności wymienionych we wniosku. Wyjaśniono też, że zaniechanie ustalania poboru podatku możliwe jest wyłącznie w stosunku do tych zobowiązań, których termin płatności jeszcze nie upłynął.

W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego Gospodarstwo Rolne w D. ponownie powołało się na decyzję I Urzędu Skarbowego W. z dnia 14 października 1993 r., prosząc o wydanie decyzji zwalniającej Gospodarstwo od podatku od dnia 1 stycznia 1994 r. tj. od dnia przyjęcia go do zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego wyjaśniając, że decyzja I Urzędu Skarbowego W., na którą powołuje się Gospodarstwo wiąże jednostkę nadrzędną, jaką jest Agencja i nie może ona wywoływać skutków prawnych w odniesieniu do czynności wykonywanych przez gospodarstwo, które jako oddział samobilansujący jest podatnikiem podatku od towarów i usług i dla którego właściwym organem podatkowym jest Urząd Skarbowy w O. Zobowiązanie podatkowe za okres od 1 stycznia do 28 marca 1994 r. powstało z mocy prawa, a jego wysokość obliczona jest przez podatnika. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych podatek nie uiszczony w terminie płatności staje się zaległością podatkową, w stosunku do której mogą być stosowane przepisy art. 31 wymienionej ustawy, dot. umorzenia zaległości podatkowych. O umorzenie zaległości za okres od 1 stycznia do 28 marca 1994 r. Gospodarstwo może wystąpić z odrębnym wnioskiem. W skardze na decyzję Izby Skarbowej Gospodarstwo Rolne w D. kwestionuje nie objęcie decyzją o zaniechaniu ustalania i poboru podatku za okres od 1 stycznia 1994 r., uważając nadal, że powinna go dotyczyć decyzja I Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia 14 maja 1993 r. o zaniechaniu naliczenia podatku od dnia 5 lipca 1993 r. Wyjaśnia, że wniosek o umorzenie podatku za okres od 1 stycznia do 28 marca 1994 r. został decyzją Urzędu Skarbowego w O. z dnia 8 lipca 1994 r. załatwiony odmownie.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem żądania strony w niniejszej sprawie było zaniechanie ustalania i poboru podatku od towarów i usług od dnia przyjęcia go do zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, tj. od dnia 1 stycznia 1994 r. Wniosek ten został przez organy podatkowe załatwiony pozytywnie jednakże tylko w odniesieniu do okresu od dnia złożenia wniosku, tj. od 29 marca 1994 r., /gdyż zaniechanie ustalania i poboru podatku na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. mogło dotyczyć tylko tej części zobowiązania podatkowego, którego termin płatności jeszcze nie upłynął/. Powstałe z mocy prawa zobowiązanie, którego termin płatności już upłynął, stało się zaległością podatkową i w tej części - jak wyjaśniła to Izba Skarbowa - w grę mogło wchodzić tylko jej umorzenie, na podstawie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zatem nieobjęcie decyzją o zaniechaniu podatku za okres 1 stycznia - 28 marca 1994 r. znajdowało oparcie w przepisach prawa. Zakresu zaniechania podatku za okres objęty decyzjami strona skarżąca nie kwestionowała. Jeżeli chodzi natomiast o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za okres styczeń-marzec 1994 r., to - jak wynika z akt - rzeczywiście decyzją z dnia 8 lipca 1994 r. Urząd Skarbowy /w związku z wnioskiem strony z dnia 28 czerwca 1994 r./ odmówił umorzenia tych zaległości, jednakże ta sprawa nie podlega kontroli Sądu wobec braku skargi w tym przedmiocie.

Jak wynika z dokumentów nadesłanych na żądanie Sądu przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz Izbę Skarbową w W. decyzja I Urzędu Skarbowego W. z dnia 14 października 1993 r. (...) w przedmiocie zaniechania ustalenia i poboru podatku od towarów i usług dotyczyła Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz jej oddziałów terenowych, których działalność jest zarejestrowana w tymże Urzędzie Skarbowym, bowiem oddziały terenowe nie posiadają osobowości prawnej i nie sporządzają samodzielnie bilansów. Natomiast gospodarstwa rolne Skarbu Państwa są jednostkami działającymi na zasadach pełnego wewnętrznego rozrachunku gospodarczego, samobilansującymi, będącymi samodzielnymi podatnikami podatku VAT i rozliczającymi się z właściwymi miejscowo Urzędami Skarbowymi. W tym stanie powoływanie się przez stronę skarżącą na wspomnianą wyżej decyzję I Urzędu Skarbowego W. było uzasadnione. Właściwym do rozpatrzenia wniosku o zaniechanie ustalania i poboru podatku w tej sprawie był Urząd Skarbowy w O., który podjął stosowną decyzję na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Z tych względów, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa należało orzec jak w sentencji.