Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 19 grudnia 1984 r., III SA 922/84

Teza

Przepis par. 3 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1982 r. w sprawie zmian w podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 26 poz. 192/ nie uzależnia wyłączenia z opodatkowania tym podatkiem wynagrodzeń i dodatków za pracę w niedziele, święta i dodatkowe dni wolne od pracy - od tego, czy wypłacono je jako wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, lecz od tego, czy była to praca w godzinach nadliczbowych w rozumieniu art. 133 par. 1 Kp.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Antoniego C. na decyzję Izby Skarbowej we Włocławku z dnia 26 lipca 1984 r. w przedmiocie wymiaru podatku wyrównawczego i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Izby Skarbowej we Włocławku kwotę złotych trzy tysiące dziewięćset trzydzieści tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 22 czerwca 1984 r. nr rej. wym. 7/84 Urząd Skarbowy w W. wymierzył Antoniemu O. podatek wyrównawczy za 1982 r. w wysokości 130.031 zł. Wytwórczo-Usługowa Spółdzielnia Pracy w W. wypłaciła podatnikowi tytułem wynagrodzenia za pracę w 1982 r. kwotę 545.148 zł. Po odjęciu od tego wynagrodzenia kwoty wolnej od opodatkowania, która w wypadku Antoniego O. wyniosła 228.000 zł, nadwyżkę w wysokości 317.148 zł opodatkowano podatkiem wyrównawczym.

Od decyzji tej podatnik wniósł odwołanie w dniu 6 lipca 1984 r. Zakwestionował w nim dokonany wymiar podatku wyrównawczego, ponieważ nadwyżka do opodatkowania powinna wynosić 22.308 zł, albowiem wynagrodzenie, jakie otrzymał za pracę w godzinach nadliczbowych, wyniosło 294.840 zł. Wynagrodzenie to powinno być wolne od opodatkowania podatkiem wyrównawczym.

Decyzją z dnia 26 lipca 1984 r. nr IS-II-1 Rej. odw. VII-11/84 Izba Skarbowa we Włocławku utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję i w uzasadnieniu stwierdziła, że stosownie do par. 3 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1982 r. w sprawie zmian w podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 26 poz. 192/ przy ustalaniu obowiązku podatkowego w podatku wyrównawczym wyłącza się wynagrodzenia i dodatki za pracę w niedziele i święta oraz w dodatkowe dni wolne od pracy, jeżeli praca w tych dniach stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych. Z dokumentacji znajdującej się w Wytwórczo-Usługowej Spółdzielni Pracy w W. wynika, że w 1982 r. podatnik nie pracował w godzinach nadliczbowych. W tej sytuacji nie byłoby zasadne wyłączenie z podstawy opodatkowania części wynagrodzenia na podstawie par. 3 pkt 1 lit. "a" powołanego rozporządzenia Rady Ministrów.

Na decyzję Izby Skarbowej we Włocławku podatnik wniósł skargę do Naczelnego Sądu administracyjnego, którą uzasadnił analogicznie jak odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji. Wyjaśnił ponadto, że przepracował w 1982 r. 2.100 godzin bez godzin nadliczbowych, a praca w wolne soboty, niedziele i święta była uzasadniona pilnymi pracami kotlarskimi, jakie wykonywał, będąc oddelegowanym przez macierzysty zakład pracy do Elektrowni P. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa we Włocławku wnosiła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Będąc pracownikiem Wytwórczo-Usługowej Spółdzielni Pracy w W., skarżący wykonywał pracę na terenie Elektrowni P. przy remoncie bloków energetycznych. pracował w systemie akordowo-prowizyjnym, a więc otrzymywał wynagrodzenie prowizyjne za faktyczne przepracowane godziny według określonej stawki prowizyjnej. W okresie od stycznia do listopada 1982 r. stawka ta wynosiła 30 procent, a w grudniu 1982 r. - 25 procent. Liczbę godzin przepracowanych przez skarżącego jego pracodawca ustalił na podstawie dokumentacji otrzymywanej z Elektrowni. Te okoliczności nie są sporne między stronami. Nie jest sporna również i ta okoliczność, że skarżący wykonywał pracę w wolne soboty, niedziele i święta, a liczbę przepracowanych w tym okresie godzin potwierdziła Elektrownia P. /pismo Elektrowni z dnia 27 czerwca 1983 r. znajduje się w aktach podatkowych/. Za przepracowane godziny w wolne soboty oraz w niedziele i święta skarżący nie otrzymał dodatkowego wynagrodzenia, lecz godziny te zostały wliczone do podstawy obliczenia wynagrodzenia akordowo-prowizyjnego. Należy wskazać, że ustalony w umowie o pracę system wynagradzania nie przewidywał dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że skarżący w 1982 r. przepracował taką liczbę godzin, która stosownie do art. 133 par. 1 i art. 134 par. 1 kodeksu pracy, stanowiła również pracę w godzinach nadliczbowych. Należy przy tym mieć na względzie, że przepisy prawa pracy /art. 134-136 Kp/ dopuszczają możliwość stosowania różnych systemów i zasad wynagradzania za pracę w godzinach nadliczbowych. Nie zmienia to jednak kwalifikacji prawnej takiej pracy jako wykonywanej w godzinach nadliczbowych, żaden bowiem przepis prawa pracy nie deroguje, ani też nie ogranicza, zasady określonej w art. 133 par. 1 Kp. Przepis par. 3 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1982 r. w sprawie zmian w podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 26 poz. 192/ stanowi, że przy opodatkowaniu podatkiem wyrównawczym wyłącza się z opodatkowania wynagrodzenia i dodatki za pracę w niedziele, święta oraz w dodatkowe dni wolne od pracy, jeżeli praca w tych dniach stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych. przepis ten więc nie uzależnia wyłączenia od opodatkowania od tego, czy wypłacono wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, lecz od tego, czy praca ta była pracą w godzinach nadliczbowych. Na prawidłowość takiej interpretacji powołanego przepisu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1982 r. wskazują użyte na końcu tego przepisu wyrazy "jeżeli praca w tych dniach stanowiła pracę w godzinach nadliczbowych".

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 Kpa, bez zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności bez zebrania danych, określających ile godzin pracy skarżący należy zaliczyć do czasu pracy w godzinach nadliczbowych /przy uwzględnieniu zasady wynikającej z art. 133 par. 1 Kp w związku z przepisami rozdziałów IV-VI Kp o czasie pracy/, oraz - czy i jaka część wynagrodzenia skarżącego za 1982 r. podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem wyrównawczym. Dopiero zebranie tych danych może stanowić podstawę do wymierzenia podatku wyrównawczego w niniejszej sprawie.

Skoro naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 208 Kpa.