Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą)z 28 kwietnia 1998 r., sygn. akt III SA 936/97

Tezy

Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ przepis ten ma zastosowanie przy spełnieniu dwóch przesłanek, tj. nieprowadzenia lub nierzetelnego prowadzenia ewidencji, o której mowa w art. 27 ust. 1 tej ustawy oraz określenia wartości nie zaewidencjonowanej sprzedaży w drodze oszacowania.

W przypadku zatem, gdy podatnik nie prowadził ewidencji sprzedaży lub prowadził ją nierzetelnie, niezbędną przesłanką ustalenia podatku w wysokości 22 procent jest określenie wartości nie ujętej w ewidencji sprzedaży w drodze oszacowania. Powyższy przepis nie reguluje warunków oszacowania wartości nie zaewidencjonowanej sprzedaży. Mówił o tym przepis art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, zgodnie z którym organ podatkowy, jeżeli brakowało danych niezbędnych do ustalenia podstawy podatku, czynił to w drodze szacunkowej.

W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że brak księgi podatkowej lub nierzetelne jej prowadzenie zobowiązuje organ podatkowy do ustalenia podstawy opodatkowania w drodze szacunku tylko wówczas, gdy organ ten nie dysponuje innymi dowodami niezbędnymi do jej ustalenia.