Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 29 kwietnia 1994 r., III SA 958/93

Tezy

Przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. nr 6 poz. 43 ze zm./ nie dają podstawy do odrębnego orzekania w przedmiocie zezwolenia bądź odmowy zezwolenia na zakup broni.

Uzasadnienie

Bank Spółka Akcyjna wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji o wydanie zezwolenia na zakup broni typu Glauberyt wraz z pełnym wyposażeniem, uzasadniając wniosek tym, że Oddział Banku został wyznaczony przez jego Centralę do przewożenia środków pieniężnych o znacznej wartości. Ze względu na duże zagrożenie zewnętrzne dla tego rodzaju działań istnieje konieczność wyposażenia konwojentów w nowoczesną automatyczną broń palną. Komendant Wojewódzki Policji decyzją wydana na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. 1961 nr 6 poz. 43 ze zm./ odmówił wydania zezwolenia na zakup broni wymienionej we wniosku, zaoferował natomiast wyposażenie oddziału konwojowego w broń maszynową PM-63.

W odwołaniu bank wniósł o uchylenie tej decyzji i wydanie zezwolenia na zakup broni palnej, ponieważ posiada w swoich strukturach powołane w trybie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o straży przemysłowej, umundurowane formacje ochronne, działające jako posterunki straży bankowej. Każdy posterunek jest zarejestrowany we właściwej Komendzie Wojewódzkiej Policji, zatem stwierdzenie, że "nie ma obecnie możliwości zakupienia własnej broni palnej" jest niezrozumiałe.

Komendant Główny Policji decyzję organu I instancji utrzymał w mocy, ponieważ art. 14 ust. 1 ustawy o broni pozwala jedynie na przydzielenie broni przez organy Policji. Brak jest możliwości prawnych do wydania zezwolenia na zakup broni, na którą będzie wydane świadectwo broni.

W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze na te decyzję bank wniósł o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem, a także o uchylenie decyzji wydanej przez organ I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych nie zakazuje wyraźnie wydania zwolnienia na zakup broni palnej maszynowej. Wśród podmiotów wymienionych w art. 14 ust. 1 tej ustawy banki należą do najbardziej narażonych na bezpośrednie zagrożenie utraty mienia użycia swoich pracowników w trakcie wykonywania czynności bankowych, wynikających z ustawy Prawo bankowej i statutu. Negatywna wykładnia art. 14 ust. 1 ustawy o broni powoduje iż znacznie korzystniejsza jest sytuacja osób ubiegających się o pozwolenia na broń na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy. Proponowana broń maszynowa PM-63 jest bronią konstrukcyjnie przestarzałą, zawodną i mało bezpieczną. Przepisy ustawy z 1961 r. nie brały pod uwagę, iż może działać wolny rynek handlu bronią.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podkreślając, że przepis art. 14 ust. 1, mówiący o wydaniu świadectwa broni na broń wszelkiego rodzaju kalibru, w kontekście drugiego zdania tego przepisu odnosi się do broni pochodzącej z zasobów własnych jednostek organizacyjnych Policji.

W piśmie procesowym z 11 kwietnia 1994 r. bank stwierdził, że jest to wykładnia błędna.

Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje.

Przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych /Dz.U. 1961 nr 6 poz. 43 ze zm./ nie dają podstawy do odrębnego orzekania w przedmiocie zezwolenia bądź odmowy zezwolenia na zakup broni. Zgodnie z art. 4 ust. 1 zdanie drugie i art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy, dokumentem uprawniającym do kupna broni bądź wejścia w jej posiadanie w inny sposób jest wyłącznie zezwolenie na broń, które w odniesieniu do urzędów, instytucji, zakładów i przedsiębiorstw ma formę świadectwa broni /pozwolenia na broń na okaziciela/.

Obowiązkiem organów Policji w rozpoznawanej sprawie było zatem rozstrzygnięcie, czy bank należy do grupy podmiotów, którym w świetle art. 14 ust. 2 ustawy o broni świadectwo broni może być wydane w ogóle, a dopiero po ewentualnej pozytywnej odpowiedzi na takie pytanie - czy świadectwo broni może być wydane na broń nie pochodzącą z zasobów Policji /art. 14 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r./. Zwrócić należy przy tym uwagę, że organy Policji dotychczas stały konsekwentnie na stanowisku, że spółki prawa handlowego /a do takich należy skarżąca spółka/ nie odpowiadają kryteriom, o jakich w tym przepisie mowa. Ten pogląd był akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyrok z dnia 28 kwietnia 1993 r. - III SA 12/93 i inne/. Jeżeli w sprawie niniejszej miałoby dojść do zmiany polityki wydawania pozwoleń na broń, to wymagałoby to wyjaśnienia przyczyn tej zmiany.

Argumenty przemawiające za potrzebą posiadania przez /każdy/ bank broni nowoczesnej i niezawodnej przeznaczonej do ochrony jego mienia i zapewnienia bezpieczeństwa pracownikom są oczywiście zasadne. Jednakże organy Policji, do których należy reglamentowanie dostępu do broni, jak wszystkie organy państwowe, działają na podstawie przepisów prawa /art. 6 Kpa/. Ani te organy ani sąd administracyjny nie mogą zmieniać czy uzupełniać przepisów, do czego w istocie sprowadziłoby się uwzględnienie żądania Banku i co uczyniły organy Policji rozstrzygając /w formie decyzji/ o sprawie wtórnej, jak w stosunku do rozstrzygnięcia o prawie posiadania broni /pozwolenie na broń/, jest samo zaopatrzenie się w broń przez uprawnionego.

Wobec stwierdzenia, że w sprawie nie zostały wyczerpane przesłanki niezbędne do rozstrzygnięcia administracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 par. 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję.