Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 17 grudnia 1997 r., III SA 984/96

Teza

"Klauzula" organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej nie stanowi swoistej "klauzuli wykonalności", lecz stwierdzenie, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonania.

Sentencja

1. oddala skargę w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w S. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec A.Z. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość w podatku VAT w łącznej kwocie 5.214,10 zł. Na poczet tej zaległości Urząd Skarbowy dokonał zajęcia samochodu ciężarowego oraz wierzytelności w Banku G., które okazało się bezskuteczne z powodu braku środków na tym rachunku.

Na wniosek zobowiązanej, Urząd Skarbowy wydał postanowienie w sprawie ustalenia i obciążenia jej kosztami egzekucyjnymi w wysokości 336,80 zł.

Na postanowienie to zobowiązana wniosła zażalenie, żądając zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami.

Izba Skarbowa w O. zarzutów zażalenia nie uznała za zasadne i utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego. Izba Skarbowa stwierdziła, że podnoszone przez zobowiązaną zarzuty wszczęcia egzekucji bez uprzedniego określenia obowiązku decyzją administracyjną oraz bez doręczenia upomnienia były bezzasadne. Natomiast za uzasadniony uznała zarzut, że tytuł wykonawczy nie był zaopatrzony w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji, jednakże w ocenie Izby nie miało to wpływu na przebieg postępowania egzekucyjnego, bowiem w tym przypadku organ egzekucyjny był równocześnie wierzycielem. W części A tytuł wykonawczy zawierał podpis kierownika jednostki oraz wszystkie elementy określone w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./.

W skardze na postanowienie Izby Skarbowej A.Z. zarzuciła, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego, który nie był zaopatrzony w klauzulę wykonalności, zgodnie z art. 32 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

Skarżąca nie kwestionowała ani zastosowania środka egzekucyjnego, ani wysokości kosztów egzekucyjnych, lecz naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, uważając, że żadne koszty nie mogą być uznane za należne, jeżeli organ egzekucyjny uchybił któremukolwiek z przepisów tej ustawy. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Izby Skarbowej, że naruszenie nie mające wpływu na przebieg postępowania egzekucyjnego jest bez znaczenia.

Narusza to zasady praworządności /art. 6 Kpa/, skutkuje uchybieniem słusznemu interesowi obywatela /art. 7 Kpa/ i obniża zaufanie do organów państwa. Skarżąca podkreśliła, iż brak ustawowo wymaganych danych na dokumentach składanych przez podatnika powoduje dla niego dotkliwe skutki. Stanowisko organu odwoławczego przeczy zasadom równości stron w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynika, że nie każde naruszenie prawa daje sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji czy postanowienia.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Izba Skarbowa przyznała słuszność zarzutu naruszenia art. 31 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w części dotyczącej braku stosownej klauzuli organu egzekucyjnego /cz. C/. Uznała jednak ten brak za nie mający wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego i stanowisko to sąd podziela.

Jak bowiem wynika z akt, oryginał tytułu wykonawczego taką klauzulę zawierał, a jej brak na odpisie, doręczonym stronie skarżącej, był niewątpliwie wynikiem przeoczenia. Nie mogło to mieć jednak istotnego wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego, skoro ten sam organ był wierzycielem i organem egzekucyjnym, a cz. A. tytułu wykonawczego, wystawiona przez ten sam organ, zawierała wszystkie niezbędne elementy, które tytuł wykonawczy powinien zawierać. Nie mogło być więc żadnych wątpliwości co do osoby wierzyciela i zobowiązanego, treści podlegającego egzekucji obowiązku, jego podstawy prawnej, wymagalności obowiązku, wysokości egzekwowanej kwoty oraz daty wystawienia tytułu wykonawczego, a takie osoby, która tytuł wykonawczy podpisała. W tej części tytuł wykonawczy i jego kopia zostały zaopatrzone również w pieczęć urzędową Urzędu Skarbowego. Tytuł wykonawczy zawierał więc wszystkie niezbędne elementy, jakie przewiduje art. 27 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, mógł więc stanowić i stanowił podstawę wszczęcia czynności egzekucyjnych w tej sprawie.

Należy zauważyć, że "klauzula" organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, nie stanowi swoistej "klauzuli wykonalności", lecz stanowi tylko stwierdzenie organu egzekucyjnego, że tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i nadaje się do wykonywania.

W sytuacji więc, gdy ten sam organ działa jako wierzyciel oraz jako organ egzekucyjny, klauzula ta ma oczywiście mniejsze znaczenie.

Skoro zatem sąd nie stwierdził zaistnienia tego rodzaju naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA należało oddalić.