Uzasadnienie
W związku z zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny poinformował skarżącą B. H. o terminie wyznaczonej na dzień 2 czerwca 2022 r. rozprawy. Strona została poinformowana że udział w rozprawie jest możliwy albo poprzez nawiązanie łączności internetowej poza budynkiem Sądu przy pomocy podanych w zawiadomieniu parametrów albo poprzez osobiste stawiennictwo w budynku Sądu, gdzie zostanie wyznaczona odrębna sala, a połączenie między składem orzekającym a uczestnikami zostanie zapewnione przez obsługę Sądu.
Jak wynika z protokołu ww. posiedzenia prawidłowo zawiadomiona o jego terminie skarżąca stawiła się osobiście - poprzez własne łącze internetowe. W trakcie posiedzenia, w którym uczestniczyła skarżąca, Sąd po zamknięciu rozprawy ogłosił wyrok oddalający skargę, a następnie pouczył skarżącą, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Skarżąca nie zgłosiła żadnych uwag do protokołu posiedzenia.
Następnie pismem z dnia 23 czerwca 2022 r. zatytułowanym "wniosek o przywrócenie terminu" B. H. wystąpiła to Sądu o "przywrócenie terminu i wydanie wyroku z uzasadnieniem".
W treści pisma skarżąca wskazała, że podczas rozprawy nie dosłyszała lub też nie zrozumiała pouczenia dotyczącego terminu obowiązującego w zakresie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Dopiero zaś w dniu 21 czerwca 2022 r. kiedy zadzwoniła do Sądu zapytać, czy dostanie jakąś informację w sprawie, została poinformowana, że termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia minął, gdyż skarżąca nie złożyła tego rodzaju wniosku w odpowiednim czasie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.").
Podkreślić należy, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminowi wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a.
Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy.
Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek.
Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku.
W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że okoliczności podniesione przez skarżącą w podaniu, nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Na wstępie pokreślenia wymaga, że skarżąca była obecna przy wydaniu przez Sąd wyroku oddalającego jej skargę, który został ogłoszony na posiedzeniu, w którym uczestniczyła skarżąca. Zgodnie z art. 141 § 1 i § 2 p.p.s.a. zasada sporządzania uzasadnienia wyroku z urzędu, odnosi się jedynie do wyroków uwzględniających skargę, natomiast w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia jego sentencji. Jednocześnie skuteczne wystąpienie przez daną stronę z wnioskiem o sporządzenia uzasadnienia otwiera jej drogę do wniesienia skargi kasacyjnej, którą stosowanie do art. 177 § 1 p.p.s.a. wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie opisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skargę kasacyjną może zatem wnieść tylko ta strona, która wystąpiła z wnioskiem o sporządzenia uzasadniania, co potwierdza także regulacja zawarta w art. 142 § 2 p.p.s.a. wskazującym, że jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek.
Jak wynika z protokołu posiedzenia Sądu z dnia 2 czerwca 2022 r. (k. 54 akt sądowych) skarżąca, jako strona niereprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, została ustnie pouczona przez Przewodniczącą składu orzekającego w sprawie, sędzię WSA Janinę Guść o wynikających z wyżej przytoczonych przepisów zasadach dotyczących obowiązującego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i uprawnieniu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że akta sprawy dokumentują, że posiedzenie przebiegało bez zakłóceń i problemów technicznych, a skarżąca została prawidłowo pouczona m.in. o terminie 7 dni do wniesienia wniosku i początku jego biegu, o przywrócenie to którego terminu teraz występuje. W tej sytuacji nie można więc uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Szczególnie że sama skarżąca wskazuje, że braku swojej winy upatruje w tym, że nie jest pewna czy nie dosłyszała czy nie zrozumiała udzielonego jej pouczenia. Uzasadniając wniosek nie wskazano zatem ani na udzielenie błędnego pouczenia, ani na udzielenie pouczenia w sytuacji braku dobrej łączności technicznej ze składem orzekającym. Jak wskazano wyżej posiedzenie przebiegało bez zakłóceń, a skarżąca w jego trakcie została prawidłowo pouczona o przysługujących jej prawach. Skarżąca nie wskazywała też w toku posiedzenia, że nie usłyszała pouczenia, ani nie zgłaszała do protokołu żadnych innych zastrzeżeń co do przebiegu posiedzenia, w tym ewentualnych problemów technicznych.
Niezależnie od tego wskazać należy, że obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa, a nieznajomość przepisów prawa nigdy nie stanowi okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Dochowując należytej staranności skarżąca uzyskując w dniu 2 czerwca 2022 r. informację o oddaleniu jej skargi i stosowne pouczenie, jeżeli mimo to nie była pewna treści udzielonego jej pouczenia, mogła zwrócić się do Sądu o udzielenie stosownej informacji. Można dodać, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są urzędowo publikowane i powszechnie dostępne.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.