Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 19 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 1019/14

Uzasadnienie

W dniu 22 grudnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Z. K. (reprezentowanego przez pełnomocnika) na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 2.000 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia.

Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2015 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, synem i córką.

Z kolei z oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 240 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 16 ha.

W oświadczeniu podano ponadto, że w skład majątku wnioskodawcy oraz osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzą dwa samochody dostawcze, samochód osobowy oraz maszyny produkcyjne. Jak podano w oświadczeniu, wnioskodawca oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają zasoby pieniężne w kwocie 1.520.000 zł.

Ze złożonego formularza PPF oraz dołączonych dokumentów (rachunku zysków i strat oraz deklaracji i informacji podatkowej) wynikało również, że wnioskodawca oraz jego żona są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Z przedłożonego rachunku zysków i strat za rok 2013 wynikało, że wnioskodawca generując w roku 2013 19.527.708,97 zł przychodów osiągnął zysk netto na poziomie 162.251,04 zł.

Z kolei żona wnioskodawcy w roku 2013 wygenerowała przychód w wysokości 568.387,14 zł. Osiągnięty w roku 2013 dochód wyniósł zaś 122.214 zł.

W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że branża budowlana znajduje się w okresie stagnacji. Ponadto okres jesienno – zimowy przyczynia się do dużego spadku sprzedaży. Aby wiosną wznowić produkcję wnioskodawca zobligowany jest do zarezerwowania znacznych środków pieniężnych potrzebnych do zakupu surowców. W związku z tym każde dodatkowe koszty są dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy bardzo dużym obciążeniem.

Celem potwierdzenia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2015 r. wnioskodawca - za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika - został zobowiązany do przedłożenia:

1. a) kopii dokumentów obrazujących wskazanie wszystkich przychodów (dochodów) uzyskanych przez skarżącego oraz A. K. w okresie 1 stycznia – 31 grudnia 2014 r.;
2. b) deklaracji VAT-7 składanych przez skarżącego oraz A. K. za miesiące wrzesień - listopad 2014 r.;
3. c) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz A. K. rachunków bankowych (osobistych i tych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wyciągów z rachunków lokat terminowych oraz z kont i lokat dewizowych) obrazujących pełną historię i salda tych rachunków (wszystkie wpłaty, wypłaty) w okresie ostatnich trzech miesięcy;
4. d) oświadczenia, czy z majątku skarżącego bądź A. K. prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej stan i dokonane czynności egzekucyjne;
5. e) oświadczenia, czy skarżący bądź A. K. posiadają wymagalne zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego, urzędów i izb celnych, banków, kontrahentów, dostawców mediów oraz innych podmiotów, których nie spłacają - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia;
6. f) oświadczenia, czy skarżący bądź A. K. posiadają przysługujące im wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan tych wierzytelności;
7. g) wykazu maszyn produkcyjnych, o których skarżący wspomina w rubryce nr 7.2.2 formularza PPF, zawierającego wskazanie roku ich produkcji oraz aktualnej wartości rynkowej;
8. h) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (utrzymanie domu, opłaty za energię elektryczną, gaz, opłaty za wodę, telefon, inne);

Zgodnie bowiem z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W dniu 6 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zostały wysłane m.in.:

1. - rachunek zysków i strat wraz z bilansem za rok 2014 dotyczący przedsiębiorstwa wnioskodawcy wraz z dokumentem zawierającym wyliczenie podatku dochodowego;
2. - rozliczenia miesięczne podatku dochodowego za okresy wrzesień – grudzień 2014 r. dotyczące żony wnioskodawcy;
3. - deklaracje VAT – 7 za miesiące wrzesień – grudzień 2014 r. obrazujące podstawy opodatkowania w wysokości odpowiednio: wnioskodawca - 1,544.320 zł, 1.356.139 zł, 833.000 zł i 381.921 zł; żona wnioskodawcy – 80.091 zł, 81.829 zł, 65.305 zł i 56.216 zł;
4. - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w PLN z saldem na dzień 31 grudnia 2014 r. wynoszącym 10.000 zł; z historii operacji dokonanych na przedmiotowym rachunku bankowym wynikało, że w dniu 31 grudnia 2014 r. otwarto lokatę bankową na kwotę 831.202,38 zł;
5. - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w USD z saldem na dzień 31 grudnia 2014 r. wynoszącym 100.556,25;
6. - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w EURO z saldem na dzień 29 grudnia 2014 r. wynoszącym 67.117,09;
7. - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa żony wnioskodawcy z saldem na dzień 27 stycznia 2015 r. wynoszącym 60.009,89 zł;
8. - pisemne oświadczenie wnioskodawcy w przedmiocie średnich miesięcznych kosztów utrzymania rodziny; z oświadczenia wynikało, że koszty wyżywienia, zakupu środków czystości oraz dojazdu dzieci do szkoły wynoszą łącznie 4.930 zł;
9. - oświadczenia wnioskodawcy oraz jego żony w przedmiocie braku prowadzonych postępowań egzekucyjnych (sądowych i administracyjnych);
10. - oświadczenia w przedmiocie braku zobowiązań publicznoprawnych i prywatnoprawnych;
11. - wykaz należących do wnioskodawcy wszelkich maszyn produkcyjnych wskazujących rok ich produkcji oraz aktualną wartość;
12. - decyzje w przedmiocie wymiaru podatku rolnego;
13. - faktury za energię elektryczną oraz dostarczanie wody i odbiór ścieków.

W tym stanie należało wskazać, co następuje.

W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje gdy dany podmiot wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W związku z powyższą regulacją rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie spełnienia ustawowo określonej przesłanki przyznania prawa pomocy. Na wnioskodawcy spoczywa tym samym ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zaś wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Gruntowna analiza danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i dokumentacji przedłożonej w następstwie ww. zarządzenia referendarza sądowego prowadzi do uznania, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Należy mieć bowiem na uwadze, że generalnie przyznanie prawa pomocy stosowane jest wyłącznie w przypadkach podmiotów charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Innymi słowy, instytucja prawa pomocy skierowana jest do tych osób, których sytuacja obiektywnie uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania sądowego bez pomocy państwa (por. w tej materii m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 682/11; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wnioskodawca do ww. kręgu osób nie może być zaliczony.

Za powyższą oceną przemawia szereg okoliczności, w tym prowadzenie przez wnioskodawcę dochodowej działalność gospodarczą na dużą skalę.

W roku 2014 łączne przychody z ww. tytułu wygenerowane przez wnioskodawcę wyniosły 21.756.478,39 zł (dochód 604.185,32).

Z przedłożonych deklaracji VAT – 7 wynika, że wnioskodawca z tytułów określonych w rubrykach C pkt 6 - 12 deklaracji dla podatku od towarów i usług otrzymał w stosunku miesięcznym należności w wysokości odpowiednio: 1,544.320 zł, 1.356.139 zł, 833.000 zł i 381.921 zł.

Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika ponadto, że wnioskodawca posiada znaczne zasoby pieniężne (rachunki bankowe w PLN, USD oraz w EURO). Z przedłożonej dokumentacji nie wynika zaś aby kwoty zdeponowane na ww. rachunkach bankowych były w jakikolwiek sposób zajęte bądź zabezpieczone.

Wnioskodawca jest również właścicielem szeregu maszyn i urządzeń produkcyjnych o znacznej wartości (vide: przedłożona tabela amortyzacyjna zawierająca 57 pozycji). Ponadto przeciwko wnioskodawcy nie jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne, które z oczywistych względów rzutowałoby negatywnie na stan posiadanych zasobów finansowych.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w równie dobrej kondycji finansowej znajduje się przedsiębiorstwo prowadzone przez żonę wnioskodawcy. Świadczą o tym generowane przychody, zysk z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (vide: przedłożone rozliczenie miesięczne podatku dochodowego) oraz brak jakichkolwiek wymagalnych zobowiązań względem podmiotów publicznych i prywatnych.

Powyższe okoliczności wyłączają zatem możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wskazano powyżej, udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.

Z powyższego należy a limine wykluczyć sytuację, w której niemożliwość poniesienia określonych należności budowana jest wyłącznie subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów, nie znajdującym jakiegokolwiek uzasadnienia w świetle oświadczeń i dokumentów przedłożonych w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy.

W ocenie referendarza sądowego rozpatrującego złożony wniosek poniesienie kosztów przedmiotowego postępowania - przy charakterze i wysokości ww. dochodów jak i w świetle posiadanego przez wnioskodawcę i jego żonę majątku – z oczywistych względów nie może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej członków rodziny wnioskodawcy jak i jego samego.

W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.