Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 października 2020 r. (nr [...]) Pełnomocnik Komendanta [...] Straży Granicznej do spraw Ochrony Informacji Niejawnych – działając na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 742 – dalej w skrócie: "u.o.i.n.") – orzekł wobec M. Z. (dalej zwanego także "stroną", "skarżącym") o umorzeniu zwykłego postępowania sprawdzającego. Jednocześnie w ww. decyzji pouczono stronę o prawie wniesienia od niej odwołania do Prezesa Rady Ministrów.
Pismem z dnia 19 października 2020 r. M. Z. wniósł do tut. Sądu skargę na ww. decyzję nr [...] z dnia 5 października 2020 r.
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Straży Granicznej w G. wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Z treści przedmiotowej skargi jednoznacznie wynika, że jej przedmiotem jest - wydana na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 3 u.o.i.n. przez Pełnomocnika Komendanta [...] Straży Granicznej ds. Ochrony Informacji Niejawnych - decyzja nr [...] z dnia 5 października 2020 r. umarzająca zwykłe postępowanie sprawdzające wobec skarżącego.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 3 u.o.i.n. umorzenie postępowania sprawdzającego następuje w przypadku odstąpienia przez kierownika jednostki organizacyjnej od zamiaru obsadzenia osoby sprawdzanej na stanowisku lub zlecenia jej prac, związanych z dostępem do informacji niejawnych. Stosownie natomiast do art. 35 ust. 1 u.o.i.n. od decyzji o odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa, o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa albo o umorzeniu postępowania sprawdzającego lub kontrolnego postępowania sprawdzającego, wydanej przez podmiot, o którym mowa w art. 23 ust. 2 i 5, osobie sprawdzanej przysługuje odwołanie do Prezesa Rady Ministrów. Odwołanie nie wymaga uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego na decyzję organu I instancji przed rozstrzygnięciem organu II instancji tj. zanim wyczerpał przysługujący mu na przedmiotową decyzję środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero natomiast, gdy organ II instancji wyda rozstrzygnięcie w sprawie (decyzję lub postanowienie) można wnieść na nie skargę do sądu administracyjnego.
Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia – czy też niezależnie od nich - wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji nr [...] z dnia 5 października 2020 r. umarzającej zwykłe postępowanie sprawdzające wobec skarżącego – wobec przysługiwania na tę decyzję środka zaskarżenia w postaci odwołania do Prezesa Rady Ministrów – jest niedopuszczalne, i w tej sytuacji wniesiona w niniejszej sprawie skarga podlega - na podstawie art. 58 § 6 p.p.s.a. - odrzuceniu.