Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 grudnia 2010 r. J. W., funkcjonariusz SW w służbie stałej, wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego podając, że aktualnie zamieszkuje z żoną w mieszkaniu swojej matki, a czyni staranie o uzyskanie lokalu spółdzielczego na prawach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu usytuowanego w [...] w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...].
Do wniosku dołączone zostały, m. inn: umowa o budowę lokalu zawarta przez J. W. z w/w Spółdzielnią Mieszkaniowa i umowa o bankowy mieszkaniowy kredyt hipoteczny z [...] w [...] oraz zaświadczenie o wpłacie na rzecz spółdzielni mieszkaniowej wymaganych należności.
Pismem z dnia 7 grudnia 2010 r. Dyrektor Zakładu Karnego w [...] zawiadomił J. W. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w dniu 27.12.2010r. zaznajomiono zainteresowanego z aktami sprawy, a pismem z dnia 30.12.2010r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a w szczególności – do dołączenia do wniosku umowy ze spółdzielnią mieszkaniową zawartej w formie aktu notarialnego
Kolejnymi pismami strony przedstawiły rozbieżne stanowiska co do możliwości i konieczności uzupełnienia wniosku o żądany przez organ akt notarialny, a następnie - na żądanie J. W. z dnia 18 stycznia 2011 r. o wydanie decyzji - decyzją z dnia 28 stycznia 2011 r. Dyrektor Zakładu Karnego w [...], powołując art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, art. 184 ust. 1 i art. 192 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz.523 ze zm.), w zw. z § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz. U z 2010 r., Nr 147 poz.986) orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku J. W. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego z uwagi na niewykonanie wezwania organu do uzupełnienie braków formalnych wniosku przez złożenie umowy przedwstępnej w formie aktu notarialnego.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania i zacytował treść § 2 ust. 1 pkt. 3 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o brzmieniu: " Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez funkcjonariusza o lokal mieszkalny lub dom w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności:
- 1) umowę ze spółdzielnią mieszkaniową zawartą w formie aktu notarialnego".
W końcowym zdaniu uzasadnienia organ napisał, że "wystąpił brak przedmiotu postępowania i postępowanie stało się bezprzedmiotowe".
W odwołaniu od tej decyzji J. W. zarzucił decyzji organu I instancji bezzasadne zastosowanie art. 105 § 1 kpa i wniósł o orzeczenie w przedmiocie przysługującej funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalne.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], decyzją z dnia 2 marca 2011 r., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 184 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz.523) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz. U. Nr 147, poz.986), po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w. opisanej – uchylił zaskarżoną decyzję w całości
- - pozostawił wniosek J. W. z dnia 6 grudnia 2010 r. bez rozpoznania.
Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, w którym stronie zagwarantowano udział i respektowano jej prawa, stan faktyczny ustalony w sprawie pozostaje poza sporem, a organ I instancji prawidłowo interpretuje przepisy rozporządzenia odnośnie wymogów formalnych wniosku o pomoc finansową.
Nadto, zdaniem organu odwoławczego, podstawą prawną rozstrzygnięcia – w formie decyzji - o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wydanego w związku z niewykonaniem żądania organu opartego na art. 64 § 2 kpa jest ten przepis, bowiem w takiej sytuacji nie można rozstrzygać na niekorzyść strony.
Organ odwoławczy nie znajduje w sprawie podstaw do rozstrzygania o bezprzedmiotowości postępowania, dlatego bezpodstawne było orzeczenie przez organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Organ dodał, że w niniejszej sprawie brak aktu notarialnego dokumentującego umowę J. W. ze spółdzielnią mieszkaniową nie powoduje bezskuteczności tej umowy lecz powoduje bezskuteczność ubiegania się o otrzymanie z budżetu państwa pomocy finansowej na uzyskanie spółdzielczego lokatorskiego prawa do mieszkania.
W końcowej części uzasadnienia decyzja zawiera pouczenie o prawie strony do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W skardze na opisaną decyzję, J. W. zarzucił jej niewłaściwą wykładnię przepisów ustawy o Służbie Więziennej i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej, polegającą na przyjęciu, że warunkiem koniecznym przyznania pomocy finansowej funkcjonariuszowi jest przedłożenie umowy ze spółdzielnią mieszkaniową, zawartej w formie aktu notarialnego, wskazał, że materialnoprawne przesłanki warunkujące przyznanie pomocy finansowej i jej przeznaczenie określone zostały w przepisach ustawy o Służbie Więziennej (i skarżący je spełnia), przepisy rozporządzenia są przepisami technicznymi, regulującymi jedynie procedurę składania wniosku i nie mogą być podstawą odmowy udzielenia pomocy w tym przypadku, a w razie wątpliwości należy sięgnąć posiłkowo do przepisów ustawy o Spółdzielniach Mieszkaniowych z dnia 15 grudnia 2000 r. (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz.116), określających, między innymi, tytuły prawne do lokalu mieszkalnego w spółdzielniach mieszkaniowych.
Skarżący dodał, ze cytowany przez organy § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej przez użycie określenia "w szczególności" nie zamyka katalogu dokumentów potwierdzających fakt ubiegania się przez funkcjonariusza o lokal mieszkalny.
Wnosząc o uchylenie decyzji skarżący wniósł również o potwierdzenie w wyroku, że skarżącemu przysługuje pomoc finansowa, o którą się ubiega.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
|Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed |
|sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. |
|Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy Sąd administracyjny bada swoją właściwość w sprawie (art. 2-5 wskazanej wyżej ustawy). |
|Stosownie do art. 58 § 1 pkt. 1 omawianej ustawy, Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. |
|Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub |
|czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami |
|administracyjnymi) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 ww. ustawy). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu|
|nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych. |
|Przedmiotem wniosku J. W. jest pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. |
|Pomoc taką przewidują przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, stanowiąc w art. 184, że: " Funkcjonariuszowi w |
|służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji |
|administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu |
|jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości |
|pobliskiej. W razie zbiegu uprawnień do pomocy finansowej z tytułu służby obojga małżonków świadczenie to przysługuje tylko jednemu z |
|nich". |
|Z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz.523 ze. zm.), która |
|przewidziała w rozdziale 20, zatytułowanym "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", nowe zasady |
|postępowania w tych kwestiach. I tak, zgodnie z art.217 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej,|
|a przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na |
|stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w |
|czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń |
|pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z |
|treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. |
|Natomiast, z mocy art. 218 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące: |
|zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko |
|służbowe oraz zawieszenia w czynnościach służbowych, rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, |
|wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks |
|postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze. zm.), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do |
|wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed |
|sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.). |
|Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej (wymienione w art.219 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej), dotyczące: powoływania oraz |
|mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni |
|Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań |
|służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa i powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym - |
|rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. |
|Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego (art. 219 ust.2 ww. ustawy). |
|Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art. 220 ustawy o Służbie |
|Więziennej, zgodnie z którym spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art.|
|219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. |
|Zdaniem Sądu, analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny jest niewłaściwy w niniejszej sprawie. ponieważ |
|spór o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego dotyczy realizacji uprawnień wynikających z treści stosunku |
|służbowego i nie należy do spraw wymienionych w art.218 ust.1 podlegających kognicji sądów administracyjnych. (por: "Art. 220.:Spory o |
|roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd |
|właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy). |
|W powyższej konkluzji nie czyni wyłomu okoliczność, że w sprawie J. W. wydane zostały zaskarżone decyzje zgodnie z art. 192 pkt.4 ustawy. |
|W nowej ustawie o Służbie Więziennej ustawodawca nie zawarł przepisu, z którego wynikałaby właściwość sądu administracyjnego w sprawach |
|innych niż wymienione w art. 218 ust.1, zaś art. 262 tej ustawy wskazuje na wyłączne stosowanie nowej ustawy do wszystkich spraw i |
|postępowań dotyczących sporów ze stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej. |
|Dodać należy, że z uzasadnienia projektu zmian do ustawy o Służbie Więziennej wynika, że przytaczane wyżej przepisy stanowią "nowe" |
|uregulowania |
|(Por.projekt: "rozdział 20 "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", w którym określono – katalog |
|spraw ze stosunku służbowego funkcjonariuszy i ich formę, w szczególności dokonano podziału tych spraw na sprawy administracyjne i sprawy |
|wynikające z podległości służbowej, a także wskazano sposób dochodzenia roszczeń funkcjonariuszy wynikających ze stosunku służbowego), co |
|miało, zdaniem ustawodawcy, przyspieszyć rozpatrzenie sporów w tych kwestiach. |
|W tym stanie rzeczy, ponieważ spór o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego dotyczy realizacji uprawnień |
|wynikających z treści stosunku służbowego i nie należy do spraw wymienionych w art.218 ust.1 podlegających kognicji sądów |
|administracyjnych, skargę należało odrzucić na podstawie art.58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o |
|czym orzeczono, jak w sentencji postanowienia. |